Ein Ganghellor



Y Gwir Barchedig a Gwir Anrhydeddus Arglwydd Williams o Ystumllwynarth, Canghellor Prifysgol De Cymru

Rowan Williams

Daeth Rowan Williams yn Ganghellor Prifysgol De Cymru yn 2013, a cafodd ei orseddu mewn seremoni fawr ar 14 Ebrill 2014. Gallwch weld mwy am orseddu ein Canghellor yma.

Caiff ei gydnabod yn rhyngwladol fel ysgolhaig, athro, bardd a diwinydd rhagorol, ac mae wedi ysgrifennu’n helaeth mewn ystod eang o feysydd perthnasol gan gynnwys athroniaeth, diwinyddiaeth, eiddo ysbrydol ac estheteg grefyddol.

Rhwng 2002 a 2012 gwasanaethodd Rowan Williams fel Archesgob Caergaint, gan arwain Cymuned Anglicanaidd fyd eang. Mae ei gysylltiadau â chartref y Brifysgol yn ddwfn; cafodd ei eni a’i fagu ym Morgannwg, gwasanaethodd fel aelod o Fwrdd y Llywodraethwyr ym Mhrifysgol Cymru, Casnewydd gynt, yn ystod ei gyfnod fel Esgob Sir Fynwy ac Archesgob Cymru.

Ar ôl astudio gradd mewn Diwinyddiaeth yn Rhydychen, daeth yr Arglwydd Williams yn Ddoethur Athroniaeth ym 1975 a gweithiodd fel darlithydd yng Ngholeg yr Atgyfodiad, ger Leeds, tan iddo gael ei ordeinio yn Ddeon yn Eglwys Gadeiriol Ely. Ym 1984 daeth yn Ddeon a Chaplan Coleg Clare ac, ym 1986, yn 36 oed, cafodd ei benodi i Broffesoriaeth Lady Margaret of Divinity ym Mhrifysgol Rhydychen ac fel canon preswyl Eglwys Christ.

Dychwelodd i Gaergrawnt lle parhaodd mewn academia a daeth yn fardd a chyfieithydd cydnabyddedig, ac fe’i gwnaed yn Gymrawd yr Academi Brydeinig ym 1990. Y flwyddyn ganlynol, cafodd ei gysegru fel Esgob Trefynwy, ac ym 1999 cafodd ei ethol yn Archesgob Cymru.

Ym mis Rhagfyr 2002, ar ôl 11 mlynedd o brofiad fel Esgob esgobaethol a thair blynedd fel archesgob arweiniol yn y Gymundeb, cafodd yr Arglwydd Williams ei fedyddio fel 104ydd Archesgob Caergaint- yr olynydd Cymraeg cyntaf St Augustine o Gaergaint a’r cyntaf ers canol y 13eg Ganrif i gael ei benodi o du hwnt i’r Eglwys yn Lloegr.

Wedi iddo ymddeol o’i rôl fel Archesgob ym mis Rhagfyr 2012, gwnaed yr Arglwydd Williams yn Arglwydd am Oes gan Ei Mawrhydi’r Frenhines, a chael ei gyflwyno i’r siambr yn Nhai’r Arglwyddi fel Baron Williams o Ystumllwynarth. Dychwelodd i fyd academia yn 2013 pan ddaeth yn 35ain Meistr yng Ngholeg Magdalen, Caergrawnt a chafodd ei gyhoeddi fel Canghellor Prifysgol De Cymru. Derbyniodd Ddoethuriaeth Anrhydeddus y Brifysgol ar ei newydd wedd ym mis Gorffennaf 2013.

Wrth i’w gangellyddiaeth gael ei chyhoeddi, meddai’r Arglwydd Williams: “Mae’n rhoi pleser personol a synnwyr o falchder tawel i mi ddod yn bennaeth ffurfiol ar Brifysgol De Cymru. Mae hon yn gymuned academaidd rymus gyda sawl cenedl a chred wedi eu huno ac ymrwymo i drawsnewid bywydau trwy wybodaeth ac addysg. Mae Prifysgol De Cymru’n bresenoldeb sylweddol ym Mhrydain ac yn y gymuned addysg uwch fyd-eang, ac yn rym mawr ar gyfer newid cadarnhaol yng Nghymru.”