Prifysgol De Cymru yn dathlu ymchwil ac effaith o’r radd flaenaf gyda rhagoriaeth

Atrium Cardiff Campus

Mae Prifysgol De Cymru yn dathlu ei hymchwil o’r radd flaenaf yn dilyn canlyniadau’r Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF 2014).

Mae’r Brifysgol wedi dyblu’r ymchwil sydd ganddi a ddisgrifir fel ymchwil o’r radd flaenaf

Mae hanner ymchwil Prifysgol De Cymru naill ai o’r radd flaenaf neu o safon ryngwladol ardderchog sy’n cynnig atebion ymarferol ym meysydd diwylliant, cymdeithas a’r economi, sef ei heffaith yn ôl diffiniad y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil.

Mae tri chwarter cyflwyniadau ymchwil y Brifysgol wedi gwella hefyd.

Dyma rai o’r llwyddiannau yn Uned Asesu REF 2014:

  • Daeth effaith ymchwil o’r radd flaenaf ac o safon ryngwladol ragorol Prifysgol De Cymru ar draws amrywiaeth y diwydiannau creadigol i’r brig yn y DU.
  • O ran effaith, roedd ymchwil o’r radd flaenaf Prifysgol De Cymru ym maes polisi cymdeithasol a throseddeg yn wythfed yn y DU ac ar y brig yng Nghymru.
  • Mae Prifysgol De Cymru yn y 15fed safle yn y DU yn gyffredinol am ei hymchwil o’r radd flaenaf ym maes gwyddoniaeth chwaraeon ac ymarfer.

“Dyma ganlyniad gwych i Brifysgol De Cymru, ac mae’n glod i’n hymchwilwyr talentog ac ymroddedig,” meddai’r Athro Helen Langton, Dirprwy Is-ganghellor Datblygiad Academaidd.

“O ran swm ac ansawdd ein hymchwil, mae’n dangos bod Prifysgol De Cymru yn fwy na dal ei thir, ac mae wedi atgyfnerthu ei lle fel un o’r pum prifysgol flaenllaw sy’n weithgar ym maes ymchwil.

“Mae ein perfformiad cryf o ran effaith ein gwaith drwy ddatrys problemau ymarferol sy’n effeithio ar gymdeithas, diwylliant a’r economi yn adrodd cyfrolau am ein hymchwil gymhwysol a’n hymgysylltiad.

“Rydym yn arbennig o falch o’r gydnabyddiaeth y mae’r Brifysgol wedi’i chael am ein gwaith ym meysydd polisi cymdeithasol a throseddeg, gwyddoniaeth chwaraeon ac ymarfer, a’r diwydiannau creadigol.”

Dyma ble mae Prifysgol De Cymru o’r radd flaenaf:

Mae ymchwil yr Athro Fiona Brookman wedi rhoi dirnadaeth newydd am natur ac amgylchiadau dynladdiad ac ymchwiliadau i ddynladdiad.

Mae ei hymchwil wedi cael sylw yn llawlyfr clodfawr y Murder Investigation Manual, sy’n cael ei gydnabod yn gyffredinol fel yr arweiniad cynhwysfawr am ymchwiliadau i ddynladdiad ym Mhrydain.

Fiona brookman

Ar ben hynny, mae ditectifs Cymdeithas Ryngwladol Penaethiaid yr Heddlu, yn America, yn neilltuo un o’u deg prif gyfarwyddyd at gynigion yr Athro Brookman am ehangu asesiadau deilliannau.

Yn sgîl effaith ei hymchwil, mae Adran Heddlu Sir Prince George yn America hefyd yn ystyried rhoi cynigion yr Athro Brookman ar waith er mwyn cynnwys Swyddogion Cyswllt â Theuluoedd yn rhan o brosesau eu hymchwiliadau i ddynladdiad.

Yr Athro Brookman yw un o’r academyddion prin yn y DU sy’n astudio natur dynladdiad yn ogystal ag ymchwiliadau’r heddlu i ddynladdiad. Hi yw’r unig droseddegydd yn y DU sydd wedi defnyddio’r wybodaeth hon i lywio dulliau ymchwilio i ddynladdiadau’n uniongyrchol yn y DU ac yn America.


Mae canfyddiadau gan y Labordy Ymchwil Niwrofasgwlaidd, o dan arweiniad yr Athro Damian Bailey ym Mhrifysgol De Cymru, wedi trawsnewid ein dealltwriaeth am radicaliaid rhydd a sut maent yn gallu dylanwadu ar y ffordd y mae’r meddwl dynol yn heneiddio.

Mae astudiaethau ‘Hyfforddi’r Meddwl’ newydd wedi codi ymwybyddiaeth y cyhoedd am fanteision gerebrofasgiwlaidd gweithgarwch corfforol, gan ei fod yn helpu i wella llif y gwaed ac yn rhoi ocsigen i’r ymennydd. Trwy hynny, mae’n lleihau’r perygl o strôc a dementia.

news-Damian Bailey

Mae effaith ar iechyd a lles i’w gweld eisoes gan fod ymarfer corff a sgrinio fasgwlaidd gwell yn lleihau cymhlethdodau a marwolaethau cynnar ymhlith cleifion ag atherosglerosis. Mae modelau amgen o heneiddio’r ymennydd yn ‘gyflymach’ wedi rhoi arbenigedd unigryw am y dulliau sy’n cysylltu radicaliaid rhydd, ocsigen, strôc a dementia.


Mae ffilm ddogfen am fywydau tîm pêl droed menywod Moslemaidd yn Zanzibar wedi helpu i wella parch a dealltwriaeth.

Mae wedi annog mwy o fenywod i gymryd rhan mewn chwaraeon ac wedi’i ddefnyddio i fynd i’r afael â hiliaeth mewn pêl-droed a chodi ymwybyddiaeth o HIV ac AIDS.

Zanzibar-Soccer-Queens-still-3.jpg

Roedd yr ymchwil gan yr Athro Florence Ayisi yn defnyddio dulliau ‘person cyntaf’ yn y ffilm ddogfen. Canolbwyntiodd ar aelodau tîm pêl-droed y ‘Women Fighters’ a chododd gwestiynau pwysig am rôl a statws menywod Moslemaidd yn Affrica.

Mae’r ffilm derfynol, Zanzibar Soccer Queens, gan yr Athro Ayisi a Catalin Brylla sydd wedi cael effaith, yn dangos sut mae cymdeithas wedi derbyn pêl-droed i fenywod a sut mae’r tîm wedi newid o gael eu gwthio i’r ymylon fel ‘hwliganiaid pêl-droed’ i fod yn llysgenhadon gwerthfawr i Zanzibar.