Dychmygu Cymru

Outside Atrium

Sut le allai Cymru fod dan strwythur gwleidyddol gwahanol?

Dyna’r cwestiwn a ofynnwyd mewn seminar ymchwil a gynhaliwyd yng Nghampws Caerdydd Prifysgol De Cymru ar ddydd Sadwrn 10 Ionawr 2015.

Cafodd y gwesteion glywed gan Ross Colquhoun a Miriam Brett o National Collective,  sefydliad o artistiaid ac unigolion creadigol a ffurfiwyd yn ystod refferendwm diweddar yr Alban ar annibyniaeth.

Denodd y National Collective fwy na 3000 o aelodau gan bwysleisio arwyddocâd y dychymyg fel cyfrwng allweddol ar gyfer newid cymdeithasol – sef yr angen i ddychmygu cymdeithas amgen cyn ei gwireddu.

“Mae’r dychymyg dynol yn bwerus a thrawsnewidiol. Y celfyddydau yw’r union gyfrwng a ddefnyddiwn i weld y byd mewn ffordd wahanol,” meddai Ross Colquhoun.

“Mae pobl yn meddwl mai rhywbeth ar gyfer pobl canol-oed mewn siwtiau yw gwleidyddiaeth, ond nid oes rhaid iddo fod felly.”

Dywedodd Miriam Brett:

“Nid gwleidyddion oedd ymgyrchwyr yr ymgyrch ‘Ie’. Pobl yn curo ar ddrysau oedden nhw. Roedd pobl yn gwirfoddoli dros yr achos am eu bod nhw’n credu ynddo. Fe roddon nhw o’u hamser a’u hegni. Fe roddon nhw fodd i ni beidio â gwario arian.”  

Cynhaliwyd trafodaeth gan banel oedd yn cynnwys y gantores/cyfansoddwraig Gwenno Saunders:

“Rhaid i ni beidio anghofio bod gennym ni yng Nghymru hanes hir o ymgyrchu, o ddechrau sgyrsiau; mae gan Gymry Cymraeg a Chymry di-gymraeg gymaint i’w rhannu, a gallwn bontio’r bwlch drwy gyfryngau newydd. Dwi’n credu y byddai ymgyrch dros annibyniaeth yn uno pobl yn naturiol.”

Hefyd ar y panel roedd yr awdures ac ymgyrchydd dros yr iaith Gymraeg, Angharad Tomos, a Chyfarwyddwr Canolfan Llywodraethiant Cymru, Yr Athro Richard Wyn Jones.

Dywedodd Angharad:

“Rydw i wedi bod yn aros am y diwrnod hwn ers misoedd: mae’r artistig yn wleidyddol ac mae llwyddiant Cydweithredu Cenedlaethol yr Alban yn profi bod angen i wleidyddiaeth fod yn hwyl. Dwi’n credu bod angen i ni greu trafferth!”

Cynhaliwyd y digwyddiad gan y Ganolfan Astudio Cyfryngau a Diwylliant mewn Cenhedloedd Bach ym Mhrifysgol De Cymru. Cadeiriwyd y digwyddiad gan gyd-gyfarwyddwr y ganolfan, Dr Ruth McElroy:

“Teimlir y dadleuon a ysgogwyd gan y bleidlais yn yr Alban ar draws Prydain, o ‘Bleidlais Seisnig ar gyfer cyfreithiau Seisnig’ Cameron i’r trafodaethau yma yng Nghymru am ddatganoli pellach.

“Mae pellter San Steffan o fywydau’r pleidleiswyr mewn sawl rhan o Brydain yn cyflwyno heriau yn ogystal â phosibiliadau ar gyfer y rheini sydd am gynnau ymrwymiad gwleidyddol yn nes at adref.

“Nid pwrpas y digwyddiad yw cymeradwyo neu feirniadu annibyniaeth a’r sefyllfa bresennol, ond yn hytrach i gynnig cyfle i artistiaid ac unigolion creadigol yng Nghymru i gynnig, archwilio ac adlewyrchu ar ffyrdd newydd o ddychmygu dyfodol gwleidyddol amgen i’n gwlad.”

#Newyddion #atrium #drama #creadigol #celf