PDC yn ymuno â digwyddiad lansio prosiect treftadaeth Cymorth i Fenywod

Forty Voices_284x192.png

Mae prosiect treftadaeth o dan arweiniad Cymorth i Fenywod Cymru ar y cyd â Chanolfan George Ewart Evans ar gyfer Adrodd Straeon ym Mhrifysgol De Cymru (PDC) wedi cael ei lansio yng Nghaerdydd. 

Rydym yn falch iawn o gael cyfle i weithio gyda Cymorth i Fenywod Cymru ar y prosiect pwysig hwn i gyfleu treftadaeth y mudiad er mwyn rhoi terfyn ar drais ar sail rhywedd


Mae arddangosfa derfynol 40 o Leisiau, 40 o Flynyddoedd yn cofio ac yn dathlu’r newid sylweddol y mae menywod yng nghymdeithas Cymru wedi'i achosi ers 1978, pan sefydlwyd y mudiad i herio ac i atal cam-drin domestig yng Nghymru.

Yr arddangosfa a lansiwyd ddoe - diwrnod Santes Dwynwen - yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan - yw penllanw blwyddyn o weithgareddau a digwyddiadau.

Mae'n rhoi llwyfan i atgofion a straeon y menywod sy’n ymwneud â’r mudiad yng Nghymru, a fu’n gyfrifol am osod cam-drin domestig a phob math o drais yn erbyn menywod ar agendâu cyhoeddus, gwleidyddol a chymdeithasol. 

Mae’r arddangosfa yn cynnwys casgliad o 40 o hanesion llafar ar ffurf straeon digidol, arddangosfa o luniau a gwrthrychau o orffennol y mudiad, ac amserlen o ddigwyddiadau mawr y mudiad dros y 40 o flynyddoedd diwethaf. Mae ar gael i’w gweld am fis.

Dywedodd Eleri Butler, Prif Swyddog Gweithredol Cymorth i Fenywod Cymru: "Dyma gasgliad hynod ac unigryw, a chasgliad o archifau sy'n cyfleu ac yn coffáu’r menywod arloesol yng Nghymru sydd wedi gweithio’n ddiflino i herio trais yn erbyn menywod ac i gefnogi’r rheini sydd wedi goroesi camdriniaeth.

"Rydym yn agor yr arddangosfa i’r cyhoedd ar ddydd Santes Dwynwen, nawddsant cariadon Cymru, gan iddi ymroi ei bywyd yn y bumed ganrif i hyrwyddo perthnasoedd cariadus ar ôl goroesi cael ei threisio gan ei phartner a dianc rhag cael ei gorfodi i briodi dyn nad oedd yn ei garu.

“Mae etifeddiaeth Dwynwen yn fyw yn y miloedd o fenywod sydd wedi profi camdriniaeth, ac sy’n dal i godi, bob dydd, i gadw eu teuluoedd a’u cymunedau gyda'i gilydd, i sefydlu mudiadau ac i newid bywydau..“

“Rydym yn gwybod bod atgofion, lleisiau a bywydau menywod yn tueddu i gael eu hepgor o'n treftadaeth genedlaethol, felly bydd straeon ac atgofion rhai o’r menywod ysbrydoledig hyn ar gael gyda’i gilydd, am y tro cyntaf, yn yr arddangosfa hon.  

“Rwy’n falch iawn bod pobl Cymru yn awr yn cael cyfle i ddysgu mwy am ein llwyddiannau, ond hefyd i ymuno â ni i gyflawni ein nod cyffredin o gael gwared ar drais yn erbyn menywod, am byth..”  

Dywedodd Dr Emily Underwood-Lee, Cymrawd Ymchwil yng Nghanolfan Adrodd Straeon George Ewart Evans: “Rydym yn falch iawn o gael cyfle i weithio gyda Cymorth i Fenywod Cymru ar y prosiect pwysig hwn i gyfleu treftadaeth y mudiad er mwyn rhoi terfyn ar drais ar sail rhywedd. 

“Mae gweithio mewn partneriaeth yn ganolog i ethos PDC o gyflawni ymchwil sy’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl yng Nghymru a thu hwnt.  

“Gall y straeon y mae’r menywod hyn wedi’u rhannu mor hael â ni ein helpu ni i ddysgu am hanes ein cenedl a dychmygu’r math o straeon yr hoffem ni eu gweld yn cael eu hysgrifennu am y dyfodol.”

Mae 40 o Leisiau, 40 o Flynyddoedd yn brosiect treftadaeth gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Gwobr Loteri Genedlaethol y Gronfa Loteri Fawr i Bawb, a Hanfod Cymru.

Dywedodd Richard Bellamy, Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru: "Mae cymaint o’n hanes yn cael ei blethu i brofiadau ac atgofion pobl. Mae 40 o Leisiau, 40 o Flynyddoedd yn enghraifft wych o raglen Ein Treftadaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri sydd, diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, yn ei gwneud hi’n bosibl i bobl ddewis pa hanes sy’n bwysig iddyn nhw, beth maen nhw am ei gadw a sicrhau ei fod ar gael i genedlaethau’r dyfodol, a sut maen nhw am helpu’r cyhoedd yn ehangach i ddeall ei arwyddocâd.” 

Ar ôl yr arddangosfa, bydd y deunyddiau yn cael eu harchifo yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, a byddant ar gael ar-lein a drwy Gasgliad y Werin Cymru.  QUOTE: Rydym yn falch iawn o gael cyfle i weithio gyda Cymorth i Fenywod Cymru ar y prosiect pwysig hwn i gyfleu treftadaeth y mudiad er mwyn rhoi terfyn ar drais ar sail rhywedd. 

#philanthropy #alumni #research