Ymchwil PDC yn tynnu sylw at fanteision Swyddogion Cyswllt Clinig Llygaid

Brown eyes

Mae ymchwil gan Brifysgol De Cymru (PDC) wedi dangos bod clinigau llygaid mewn ysbytai yn elwa ar bresenoldeb Swyddogion Cyswllt Clinig Llygaid (ECLOs).

Mae’r astudiaeth hon yn cadarnhau bod ECLOs yn chwarae rhan bwysig iawn mewn clinigau llygaid. Gallant ysgafnhau’r pwysau ar staff clinigol a sicrhau bod cleifion yn cael cymorth ymarferol ac emosiynol pan gânt ddiagnosis eu bod yn colli eu golwg

Arweiniwyd yr astudiaeth ‘effaith Swyddogion Cyswllt Clinigau Llygaid: astudiaeth ansoddol mewn clinigau offthalmoleg yn y DU’ - a gyhoeddwyd yn y BMJ Open - gan yr Athro Mark Llewellyn o Brifysgol De Cymru ac fe’i hariannwyd gan y Sefydliad Cenedlaethol Brenhinol Pobl Ddall (RNIB).

Gyda’r nod o archwilio effaith ECLOs, edrychodd ar yr hyn y maent yn ei ychwanegu at brosesau, swyddogaethau ac ansawdd clinigau offthalmoleg drwy brofiadau staff offthalmoleg yn y DU.

Gwelodd fod ECLOs mewn clinigau offthalmoleg ysbytai yn cael eu hystyried yn werthfawr yn y gwaith o symleiddio prosesau yn y clinig, yn enwedig o ran y broses CVI (Tystysgrif Nam ar y Golwg) a darparu parhad o ran gofal i gleifion pan gawsant eu rhyddhau o driniaeth feddygol. Dangosodd hefyd fod ECLOs yn manteisio i’r eithaf ar effeithlonrwydd mewn clinigau ac yn gwella eu heffeithiolrwydd.

Mae’r RNIB yn credu na ddylai unrhyw un orfod wynebu colli golwg ar ei ben ei hun. Mae ECLOs yn rhan bwysig o Wasanaeth Cyngor ar Golli Golwg RNIB, gan roi cyngor ymarferol a chymorth emosiynol dros y ffôn, yn ogystal ag wyneb yn wyneb mewn clinigau llygaid, i unrhyw un yr effeithir arnynt gan golli golwg.

Dengys ystadegau o fis Ionawr 2019 nad oes gan 43% o’r 150 o brif Ymddiriedolaethau’r GIG yn Lloegr unrhyw ECLO wedi’i hyfforddi. Mewn ysbytai lle ceir ECLOs, mae pob un yn darparu cymorth i o leiaf 600 o gleifion, ynghyd â 200 o berthnasau, bob blwyddyn. 

Dywedodd Carolyn Chamberlain, Pennaeth Gwasanaethau Cymorth Clinig Llygaid RNIB: "Yn Lloegr, offthalmoleg yw’r arbenigedd cleifion allanol mwyaf erbyn hyn, yn ôl nifer yr apwyntiadau, gan ddod yn gyfuwch ag achosion o drawma ac orthopedeg, ac mae’n parhau fel yr ail arbenigedd mwyaf yng ngweddill y DU. Yn 2017/18, roedd 8.5 miliwn o apwyntiadau mewn clinig llygaid.

“Mae’r astudiaeth hon yn cadarnhau bod ECLOs yn chwarae rhan bwysig iawn mewn clinigau llygaid. Gallant ysgafnhau’r pwysau ar staff clinigol a sicrhau bod cleifion yn cael cymorth ymarferol ac emosiynol pan gânt ddiagnosis eu bod yn colli eu golwg.

“Gall cael gwybod eich bod yn mynd i golli eich golwg fod yn brofiad aruthrol. Mae’r teimlad hwnnw'n waeth os oes yn rhaid i bobl ddelio ag ef ar eu pen eu hunain. Mae’r RNIB yn gweithio i sicrhau bod cleifion yn cael y cymorth emosiynol ac ymarferol sydd ei angen arnynt, pan fydd ei angen arnynt.”

Meddai’r Athro Llewellyn: “Mae ECLOs yn rhan bwysig a dibynadwy o’r tîm mewn adrannau cleifion allanol offthalmoleg. Maen nhw’n cynnig arbenigedd, gallu ac empathi â chleifion sy’n colli eu golwg.

"Dangosodd ein hastudiaeth eu bod yn cynnig rôl sy’n anodd i eraill ei chyflawni, ac sy’n cael ei gwerthfawrogi’n gyffredinol gan eu cydweithwyr ym maes gofal iechyd.”

Dyma’r astudiaeth gyntaf i gyfleu effaith ELCOs mewn clinigau offthalmoleg mewn modd ansoddol drwy gasglu safbwyntiau gweithwyr proffesiynol iechyd a gofal cymdeithasol amrywiol ledled y DU.

I weld yr erthygl lawn, ewch i  https://bmjopen.bmj.com/content/9/3/e023385.full

#philanthropy #alumni #2019AprilRoundUp #Healthcare #community #research