Arbenigwr o Brifysgol De Cymru’n galw am weithredu i asesu risg hunanladdiad ymysg carcharorion

Prison story

MAE ANGEN asesu carcharorion cyn gynted ag y maen nhw’n cael eu carcharu er mwyn gwirio a ydynt mewn perygl o ladd eu hunain.

Dyna gasgliad astudiaeth adolygu a archwiliodd y cysylltiad rhwng profiadau o gamdriniaeth ac esgeulustod mewn plentyndod ac ymdrechion ymysg carcharorion i gyflawni hunanladdiad.

Cyhoeddwyd yr astudiaeth yn y cyfnodolyn meddygol Psychological Medicine, ac fe'i harweiniwyd gan Dr Ioannis Angelakis, Athro Cysylltiol mewn Seicoleg ym Mhrifysgol De Cymru.

Canfu’r adolygiad hwn, a oedd yn seiliedig ar 24 astudiaeth yn cynnwys cofnodion 16,586 o garcharorion, bod hyd at 68% o garcharorion wedi profi rhyw fath o gamdriniaeth neu esgeulustod yn ystod eu plentyndod, a bod 23% wedi dweud eu bod wedi ceisio lladd eu hunain. 

Mae’r cyfraddau hyn yn hynod uchel, o ystyried mai rhwng 0.3% a 3% o’r boblogaeth sy’n ceisio cyflawni hunanladdiad.

Yn ogystal, canfu astudiaeth Dr Angelakis bod carcharorion sydd wedi profi trawma yn ystod eu plentyndod yn fwy tebygol o geisio cyflawni hunanladdiad. 

Roedd y rheiny a oedd wedi cael eu cam-drin yn rhywiol ac yn emosiynol dair gwaith yn fwy tebygol o geisio lladd eu hunain fel oedolion, ac roedd y rheiny a oedd wedi profi camdriniaeth gorfforol ac esgeulustod emosiynol ddwywaith yn fwy tebygol o geisio lladd eu hunain fel oedolion.

“O ystyried y cysylltiad cryf rhwng profiadau o gamdriniaeth ac esgeulustod yn ystod plentyndod, ac ymdrechion i ladd eu hunain ymysg carcharorion, mae sgrinio cynnar yn hollbwysig er mwyn sicrhau bod carcharorion sydd mewn mwy o berygl o geisio lladd eu hunain yn gallu cael at gymorth mor gyflym â phosibl,” esboniodd Dr Angelakis.

“Dylai carchardai fuddsoddi mewn triniaethau grymus er mwyn gwanhau effeithiau profiadau o gamdriniaeth ac esgeulustod yn ystod plentyndod ymysg carcharorion.

“Efallai byddai Therapi Ymddygiad Gwybyddol mewn grwpiau, gyda ffocws penodol ar brofiadau hunanladdol, yn effeithiol o ran atal ymdrechion i gyflawni hunanladdiad ymysg aelodau'r grŵp hynod agored i niwed hwn.”

#research