Defnyddio therapi cerddoriaeth i helpu babanod cynamserol

Neonatal - Getty image

Mae rhieni mewn uned newydd-anedig wedi elwa ar astudiaeth unigryw yn defnyddio canu i helpu hyrwyddo ffurfio cwlwm a lleihau gorbryder.

Mae'r penwythnos hwn yn nodi Diwrnod Therapi Cerddoriaeth Ewropeaidd (15 Tachwedd), sy'n dathlu'r rôl bwysig y mae cerddoriaeth yn ei chwarae yn ein bywydau bob dydd.

Bu Dr Elizabeth Coombes, Uwch Ddarlithydd mewn Astudiaethau Therapiwtig ym Mhrifysgol De Cymru yn arwain astudiaeth beilot gyda rhieni yn yr uned newydd-anedig yn Ysbyty’r Tywysog Charles, Merthyr Tudful.

Bu’r astudiaeth yn archwilio effaith cyfranogiad rhieni mewn gweithdy canu, a gynhaliwyd gan Dr Coombes – therapydd cerddoriaeth gyda chymhwyster newydd-anedig– a fu’n eu hannog i hymian neu ganu gyda’u babanod pan oeddent yn yr uned.

Yn dilyn y gweithdy a’u cyfnod yn yr ysbyty, dywedodd y rhieni fod eu lles wedi gwella’n sylweddol a bod eu profiad o ffurfio cwlwm gyda’u babanod hefyd wedi gwella o ganlyniad.

Elizabeth_Liz_Coombes Meddai Dr Coombes, sy’n arbenigo mewn ymchwil Therapi Cerddoriaeth: “Yng Nghymru, mae darpariaeth therapi cerddorol i deuluoedd sydd angen aros mewn unedau i’r newydd-anedig mewn ysbytai yn hynod o brin, neu ddim yn bod o gwbl.

"O ganlyniad, dyfeisiais brotocol Yr Uned Ganu – ymyriad drwy gyfrwng gweithdy canu awr o hyd.

“Mae llawer o ymchwil byd-eang sy’n profi pa mor ddefnyddiol y gall therapi cerddoriaeth fod i fabanod cynamserol a’u teuluoedd. Tra bod y baban yn y crud cynnal, gall clywed canu neu offerynnau helpu i leihau eu gofid yn ystod triniaeth boenus, cynyddu eu dirlawnder ocsigen a hyd yn oed ennill pwysau’n gyflymach. Mae hyn yn helpu eu datblygiad ac yn aml yn lleihau eu cyfnod yn yr ysbyty.

“Agwedd arall yw y gall fod yn anodd i fabanod ffurfio cwlwm gyda’u rhieni gan fod y byd o’u hamgylch mor feddygol – gall yr holl offer, tiwbiau, medryddion tymheredd, bipian ac ati – fod yn ddychrynllyd. Roeddwn i am archwilio os allai therapi cerddoriaeth helpu rhieni i ffurfio cwlwm cryfach gyda’u babanod, gan roi’r grym iddyn nhw deimlo’n fwy hyderus wrth ofalu amdanynt.”

Cafodd y prosiect – y cyntaf o’i fath yn y DU – ymateb hynod o gadarnhaol gan rieni. Dywedodd rhai bod eu babanod wedi dod yn fwy bywiog ac yn edrych ar wynebau eu rhieni wrth iddynt ganu, a gwnaeth eraill sylwi fod eu babanod yn ymlacio’n gyflymach os oedd rhiant yn canu adeg cael bath nau newid cewyn.

Nawr mae Dr Coombes yn gobeithio y gall ymyriadau tebyg gael eu cyflwyno ymhob uned newydd-anedig yng Nghymru.

Ychwanegodd: “Roedd yn syfrdanol clywed sut oedd y rhieni’n teimlo ei fod wedi’u helpu i ffurfio cysylltiadau cryfach gyda’u babanod. Dywedodd rhai o’r tadau ei fod yn rhywbeth oedd yn eu gwneud i deimlo’n ddefnyddiol, a dywedodd un fam ei fod wedi gwneud iddi deimlo mwy o gariad tuag at ei baban.

“Y prif ganlyniad oedd effaith gadarnhaol ar les rhieni. Gallaf ond dychmygu pa mor ddirdynnol oedd eu sefyllfa, felly rwy’n ymfalchïo fy mod wedi bod ond yn rhan fach o’u helpu i ddod drwyddi.”