Hanesion Graddio: Delwedd o Vincent Tan yn crisialu cyfnod Matt yn ne Cymru

Image of Cardiff City FC owner Vincent Tan by USW photojournalism graduate Matt Lofthouse

Mae delwedd eiconig o berchennog Clwb Pêl-droed Dinas Caerdydd, Vincent Tan, yn symbol weladwy o’r cynnwrf ymysg cefnogwyr y Gleision wrth iddyn nhw ddathlu dyrchafiad y clwb i'r Uwch Gynghrair yn 2018.

Mae'n dangos llawenydd di-ben-draw y Cadeirydd yn dathlu gyda miloedd o ddilynwyr y Ddinas yn edrych ymlaen at weld eu hochr nhw yn wynebu rhai o dimau pêl-droed gorau’r blaned.

Ac i'r ffotograffydd 26 oed a dynnodd y ddelwedd, Matt Lofthouse, mae'n un o uchafbwyntiau ei dair blynedd yn astudio ar gyfer ei radd mewn Ffotonewyddiaduraeth ym Mhrifysgol De Cymru (PDC) ar Gampws Caerdydd, lle cafodd radd Anrhydedd Dosbarth Cyntaf.

Bellach yn ffotograffydd ac yn fideograffydd medrus, roedd cipio’r ddelwedd o Tan – a chael ei enwebu yng nghategori Ffotograffydd y Flwyddyn yng Ngwobrau Cyfryngau Cymru yn gynharach eleni – ymhlith uchafbwyntiau Matt yn ystod ei gyfnod yng Nghaerdydd.

I Matt, sy'n dod o Stalybridge ger Manceinion, roedd y daith tuag at ennill gradd, ac wedyn cael swydd gyda North News and Pictures yn Newcastle Upon Tyne, yn benllanw blynyddoedd lawer o heriau, gan gynnwys rhai’n gysylltiedig â syndrom Asperger.

Aeth i ysgol brif ffrwd i ddechrau, ond wynebodd Matt nifer o anawsterau.

"Cefais i fy gamddeall a fy mwlio, ac weithiau roedd hi’n anodd cerdded i ffwrdd a’u hanwybyddu. Byddwn i'n ymateb i'r bwlis, ac nid hynny oedd y ffordd orau o ddelio â'r sefyllfa mewn gwirionedd," dywedodd.

"Yn y pen draw, fe wnes i drosglwyddo i ysgol ar gyfer plant oedd angen mwy o gymorth arnyn nhw, gyda phethau fel ADHD, parlys yr ymennydd, dyspracsia, a gwnaeth hynny wahaniaeth go iawn. Roedden nhw'n deall fy syndrom Asperger ac fe helpon nhw i fy rhoi i ar ben y ffordd. Roeddwn i'n lwcus i gael y cyfle hwnnw."

Er gwaethaf effeithiau cadarnhaol y symud, roedd heriau hefyd i Matt, yn enwedig colli ffrindiau, ac effeithiodd hyn ar ei iechyd meddwl. Doedd Matt ddim am gymryd cyffuriau gwrth-iselder i ddelio â'r mater, felly dechreuodd chwilio am hobïau i’w gadw’n yn brysur, a dilynodd gyngor cyfaill i ddechrau chwarae rygbi.

Roedd yn benderfyniad a gafodd effaith fawr ar ei ddyfodol.

"Es i i’r clwb ychydig o weithiau ac, er gwaethaf problemau gyda gorbryder i ddechrau, cyn bo hir roeddwn i’n chwarae yno'n rheolaidd. Gwnaeth fyd o les i fi, yn gorfforol ac yn feddyliol," eglurodd.

"Roeddwn i wrth fy modd. Pan gynhaliwyd Gwobrau’r clwb ar ddiwedd y flwyddyn, enillais i’r Wobr am y Chwaraewr oedd wedi Gwella Mwyaf a Gwobr Chwaraewr Mwyaf Ysbrydoledig y Flwyddyn am fy ymrwymiad, ac am fynd ati i golli pwysau a gwella fy sgiliau. Roedd yn deimlad gwych a byddwn i'n dweud bod pethau wedi bod yn gwella’n barhaus byth ers hynny.

"Yn anffodus, fodd bynnag, cefais anaf mewn sgrym, oedd yn golygu na allwn i barhau i chwarae, ond doeddwn i ddim am stopio bod yn rhan o'r clwb - a dyna pryd y dechreuais i dynnu lluniau. Roedd gen i ddiddordeb mewn ffotograffiaeth erioed, ond erbyn hyn roedd gen i bwnc y gallwn i wir ganolbwyntio arno."

Gyda’r angerdd newydd yma dros dynnu lluniau, cofrestrodd Matt ar gyrsiau mewn coleg lleol i gael y cymwysterau oedd eu hangen i gael lle mewn prifysgol, gan ddewis PDC fel ei brifysgol ddewisol.

"Dim ond rhyw bump neu chwe chwrs ffotonewyddiaduraeth sydd yn y DU gyfan, ac mi es i edrych arnyn nhw i gyd," meddai.

"Roedd PDC mor wahanol, ges i fy nhynnu yma yn sicr. Mae awyrgylch mor dda yng Nghaerdydd, ac roedd bod mor agos i ganol y ddinas yn berffaith.

"Mae'r cwrs wedi rhoi cyfle i fi gael cymaint o wahanol brofiadau, o dynnu lluniau chwaraeon, Gŵyl Elvis Porthcawl, delweddau newyddion mwy traddodiadol, a newyddion fideo, mae cymaint o gyfle yn y ddinas i ddod o hyd i'r straeon y mae gan bobl wir ddiddordeb ynddyn nhw."

Mae Matt bellach ar ei ffordd i Newcastle i ddechrau ei yrfa mewn ffotograffiaeth, a bydd yn mynd â llawer o atgofion am ei gyfnod yn ne Cymru gydag e, yn enwedig ei ddelwedd o Vincent Tan a gydiodd yn nychymyg miloedd o gefnogwyr pêl-droed Dinas Caerdydd.

"Roedd cael cyfle i weithio yn ninas Caerdydd a gallu bod yno ar y foment honno yn brofiad anhygoel. Rydw i mor ddiolchgar fy mod wedi gallu bod yn rhan o hynny, mae'n golygu y bydd darn o fy nghalon yng Nghymru am byth," dywedodd.