Hanesion Graddio: Taith nodedig Ela, o Wlad Pwyl i radd mewn Plismona

Police science graduate Ela Przeklasa

PAN symudodd Ela Przeklasa i Ferthyr o Wlad Pwyl 12 mlynedd, daeth hi â gŵr a phlentyn ifanc gyda hi, ac hefyd lond côl o uchelgais i fod yn swyddog gyda’r heddlu ryw ddiwrnod.

Nawr, ar ôl ennill Gradd BSc Anrhydedd Dosbarth Cyntaf mewn Gwyddorau'r Heddlu ym Mhrifysgol De Cymru (PDC), mae Ela yn aros i glywed pa opsiynau sydd ar gael iddi wrth iddi chwilio am swydd gyda’r heddlu.

Mae ei llwyddiant yn ei gradd yn benllanw ar ddegawd a mwy o waith caled gan Ela, sy’n 41 oed, a bellach yn fam i dri.

"Roedd dwy o fy chwiorydd wedi symud i Gymru a, gan ein bod yn glos iawn fel teulu, roeddwn i eisiau bod yn agos iddyn nhw. Felly fe symudon ni i Ferthyr," eglurodd.

"Ar ôl setlo, ges i swydd mewn ffatri, lle bues i’n gweithio am bedair blynedd, ond roeddwn i’n gwybod nad oeddwn i am wneud hynny am byth ac roedd gen i uchelgais i ymuno â'r heddlu."

Er ei bod yn gobeithio ymuno â'r heddlu, roedd Ela yn gwybod y byddai angen iddi wella eu sgiliau yn yr iaith Saesneg pe bai am symud yn ei blaen.

"Penderfynais y byddai cofrestru yn y coleg yn fy helpu i wella fy Saesneg, felly ymunais â chwrs Gwasanaethau Cyhoeddus yng Ngholeg Merthyr, gan y byddai hynny hefyd yn rhoi gwell dealltwriaeth i fi o sut mae'r heddlu'n gweithio" meddai Ela.

Tra ar y cwrs aeth Ela i ddiwrnod agored yn PDC, a dyma lle gwelodd yr hyn oedd ar gael i fyfyrwyr a sylweddoli bod ganddi'r gallu i wneud gradd, sy’n angenrheidiol bellach i fod yn swyddog heddlu.

Ar ôl gwneud cais llwyddiannus i PDC, fe wnaeth Ela ymroi’n llwyr i’w hastudiaethau ac agweddau ychwanegol ar y cwrs, ac ymunodd fel myfyriwr-wirfoddolwr gyda Heddlu De Cymru. Yn rhan fawr o'r cwrs, bu cyfle iddi weithio gyda’r Tîm Pobl Goll, y CID, a heddlua yn y gymuned.

"Roedd cyfrannu’n uniongyrchol at waith yr heddlu a gallu helpu yn brofiad gwych. Roedd gwneud y gweithgareddau hyn yn hwb i fy hunanhyder ac fe roddodd wir ddealltwriaeth i fi o waith yr heddlu” dywedodd Ela. "Mae'r gwaith ymarferol yn ychwanegu’n fawr at yr astudio, ac yn amlygu sut mae'r cwrs prifysgol a’r gwaith gwirfoddol gyda'r heddlu yn ategu ei gilydd

"Agorodd fy llygaid i'r ystod o bosibiliadau oedd ar gael. Roedd yn brofiad gwerthfawr a helpodd fi i benderfynu ar bwnc ar gyfer fy nhraethawd hir."

Tra'n gwirfoddoli gyda’r tîm atal troseddu yn yr ysbyty, cafodd Ela gyfle hefyd i ddefnyddio ei mamiaith i helpu i fynd i’r afael â throseddau.   

"Roedd gwraig yn yr ysbyty, gyda’r Bwyleg yn unig iaith iddi, wedi dioddef lladrad, ac roedd angen cymorth arni. Treuliais saith awr gyda hi yn sicrhau ei bod yn derbyn gofal, ac fe ddywedodd y cwbl wrtha i am y lladrad," eglurodd Ela.

"Roedd gallu deall yr hyn roedd hi wedi ei ddweud yn golygu ‘mod i wedi gallu helpu gydag ymchwiliad yr heddlu ac yn y pen draw arweiniodd at arestio’r troseddwr. Ges i fy nghydnabod gan y Cynllun Dinasyddion a’r Heddlu am y cymorth a roddais i.” 

Mae Ela, â’i gradd wych, bellach yn bwriadu gwneud cais i ymuno â Heddlu De Cymru yr hydref hwn fel SCCH - y cam cyntaf, gobeithia, i fod yn dditectif yn y pen draw.

Ac mae ganddi eiriau caredig i'r sawl sydd wedi ei helpu ar hyd y ffordd.

"Roedd yna adegau pan ges i fy nhemtio i roi’r ffidil yn y to a pheidio â bwrw ymlaen," dywedodd. "Fodd bynnag, roedd pobl gefnogol iawn yn PDC oedd yn help mawr i fi pan oeddwn i’n simsanu, fel y Rheolwr Pwnc Academaidd Helen Martin, a'm helpodd i sylweddoli bod ennill y radd yn bosibl i fi, a fy ngoruchwylydd gwirfoddoli, y Cwnstabl Mike Perry o Heddlu De Cymru, a roddodd gymaint o gymorth ac arweiniad."

"Mae wedi bod yn dipyn o daith, ond rwy’n agos at wireddu fy uchelgais ac alla i ddim diolch digon i bawb am yr hyn maen nhw wedi'i wneud i fy helpu."