Un o Athrawon PDC yn rhan o arddangosfa sy’n talu gwrogaeth i academyddion ‘anweledig’

Professor Florence Ayisi

Mae un o weithwyr academaidd Prifysgol De Cymru yn rhan o’r arddangosfa gyntaf erioed i anrhydeddu Athrawon Prifysgol du benywaidd Prydain.

Mae Florence Ayisi, Athro Ffilmiau Dogfen yn PDC, yn un o 40 o academyddion sydd wedi eu cynnwys yn Phenomenal Women: Portraits of UK Black Female Professors – yr arddangosfa ffotograffig gyntaf o’i bath yn y DU.

Ymhlith yr academyddion eraill sydd wedi eu cynnwys yn yr arddangosfa, mae’r awdur arobryn Bernardine Evaristo, y bardd a’r dramodydd Anim-Addo a’r fenyw gyntaf erioed i gael ei phenodi’n bennaeth Ysgol Ddeintyddol yn y DU, sef Cynthia Pine.

Nod yr arddangosfa yw tynnu sylw at bresenoldeb ac arbenigedd y menywod hyn a chreu platfform ar gyfer trafod yr hyn sydd ei angen i gyrraedd y lefel uchaf hon o ysgolheictod academaidd. Mae pob un o’r 40 menyw wedi bod yn Athro Prifysgol ar ryw adeg yn ystod y tair blynedd diwethaf.

Gwnaed y gwaith ymchwil ar gyfer yr arddangosfa gan Dr Nicola Rollock, Darllenydd mewn Ecwiti ac Addysg ym Mhrifysgol Llundain. Hi hefyd sydd wedi curadu’r arddangosfa. Mae Dr Rollock wedi ymchwilio i brofiadau a strategaethau gyrfaol Athrawon benywaidd du mewn sefydliadau addysg uwch yn y DU yn ystod y tair blynedd diwethaf.  

Mae’r gwaith hwn yn ddatblygiad ar ymchwil a wnaeth Dr Rollock yn 2019, oedd yn dangos y rhwystrau mae menywod du yn eu hwynebu wrth iddynt lywio’u ffordd drwy addysg uwch a’r strategaethau a ddefnyddiwyd ganddynt i’w helpu i ddod yn Athrawon.

Dywedodd yr Athro Ayisi: “Rwyf wrth fy modd fy mod wedi fy nghynnwys yn yr arddangosfa hon, ac mae’n anrhydedd fawr. Mae’r arddangosfa yn gyfraniad pwysig iawn at y byd academaidd.

“O ystyried y ffigurau moel – mae llai nag 1% o Athrawon Prifysgol y DU yn ddu, ac mae menywod yn cynrychioli’r grŵp lleiaf oll o ystyried hil a rhyw gyda’i gilydd – mae dirfawr angen codi ymwybyddiaeth am y bylchau enfawr mewn amrywiaeth.”

Mae menywod deirgwaith yn llai tebygol o fod yn Athrawon nag yw eu cymheiriaid benywaidd gwyn a hanner mor debygol ag yw dynion du.

Mae 19,285 o Athrawon ym mhrifysgolion y DU yn ôl adroddiad a gyhoeddwyd yn 2019 gan AdvanceHE. Mae 12,795 yn ddynion gwyn, a 4,560 yn fenywod gwyn. Mae 90 o ddynion du yn eu plith a 35 o fenywod du.

Tynnwyd y portreadau o’r ‘Phenomenal Women’ gan Bill Knight OBE, a deithiodd ar hyd a lled Cymru a Lloegr i dynnu’r lluniau. Mae’r arddangosfa ar gael ar-lein yn www.phenomenal-women.com.

#featured