Wythnos Anabledd Dysgu 2020: Athro Nyrsio o PDC yn helpu i ddatblygu teclyn cyfathrebu iechyd newydd

Prof Ruth Northway

Mae academydd Nyrsio o Brifysgol De Cymru wedi helpu i ddatblygu teclyn newydd i helpu pobl ag anabledd dysgu yng Nghymru.

Bu'r Athro Ruth Northway, sy'n arbenigo mewn Nyrsio Anabledd Dysgu, yn gweithio gyda Gwelliant Cymru – sy'n rhan o Iechyd Cyhoeddus Cymru – i lunio proffil iechyd Unwaith i Gymru, sydd â'r nod o ddarparu gofal iechyd cyson, diogel ac amserol i bobl ag anabledd dysgu.

Bydd yn darparu dogfen bersonol ar eu cyfer sy'n nodi manylion eu proffil iechyd unigol, i fynd â hi gyda nhw i apwyntiadau. Yna gall darparwyr gofal iechyd ddefnyddio'r wybodaeth allweddol hon i ddarparu gofal iechyd diogel sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn.

I ddathlu Wythnos Genedlaethol Anabledd Dysgu, cynhaliodd tîm rhaglen Gwelliant Cymru gyfarfod ar-lein o gynrychiolwyr Anabledd Dysgu Cymru, Fforwm Rhieni a Gofalwyr Cymru Gyfan, Mencap Cymru a Phobl yn Gyntaf Cymru, i drafod y broses ehangach o gyflwyno'r proffil newydd.

Dywedodd yr Athro Northway  "Mae pobl ag anableddau dysgu yn parhau i farw’n gynamserol a chael problemau iechyd y gellid eu hosgoi yn sgil amryfal rwystrau sy'n cyfyngu ar eu gallu i gael gofal iechyd. 

"Mae cyfathrebu yn rhwystr allweddol. Pan fo pobl sydd ag anableddau dysgu yn ymweld ag ysbyty neu leoliad meddygol, gallant gael anawsterau yn eu mynegi’u hunain a chael y gofal sydd ei angen. Nod y proffil iechyd yw helpu i fynd i'r afael â hyn drwy ddarparu gwybodaeth allweddol i staff gofal iechyd. Nod cael un teclyn fydd yn cael ei ddefnyddio ledled Cymru yw sicrhau bod pob gweithiwr iechyd yn ei adnabod yn syth ac yn ei ddeall.

"Mae canllawiau wedi'u datblygu hefyd ar gyfer pobl ag anabledd dysgu, eu teuluoedd a'u gofalwyr, ac ar gyfer gweithwyr iechyd proffesiynol, i'w helpu i ddeall a defnyddio’r teclyn."

Dywedodd yr Athro Jean White, Prif Swyddog Nyrsio Llywodraeth Cymru: "Ar hyn o bryd mae'r gwasanaeth gofal iechyd yn wynebu heriau sylweddol yn ystod pandemig Covid-19, sy'n ei gwneud yn bwysicach nag erioed i sicrhau bod pobl ag anabledd dysgu yn derbyn gofal cyson a theg.

"Hoffwn ddiolch i Gwelliant Cymru, Prifysgol De Cymru a'r holl bartneriaid sydd wedi bod ynghlwm wrth ddatblygu adnodd mor bwysig i'n galluogi i wella ansawdd y gofal iechyd mae pobl ag anableddau dysgu yng Nghymru yn ei gael. Mae cydraddoldeb mor bwysig yn ein system a hoffwn ganmol y ffordd rydych chi wedi cydweithio ar hyn."

Comisiynwyd Gwelliant Cymru gan Lywodraeth Cymru i arwain y gwaith hwn yn rhan o Raglen Gwella Bywydau Anabledd Dysgu sydd â’r nod o wella iechyd corfforol pobl ag anabledd dysgu. Mae’n ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i wella bywydau plant ac oedolion ag anabledd dysgu.

Caiff y Proffil Iechyd a'r canllawiau eu lansio a'u rhannu y mis nesaf gyda phobl ag anabledd dysgu, eu teuluoedd a'u gofalwyr, a gweithwyr iechyd proffesiynol.

Dywedodd Sharon Williams, Rheolwr Rhaglen Gwella Gwasanaethau Gwelliant Cymru: "Rwyf mor falch bod yr holl waith caled sydd wedi ei wneud ar yr  adnodd yma bellach yn dwyn ffrwyth. Mae fy nhîm a'r partneriaid wedi gweithio'n agos gyda defnyddwyr gwasanaethau a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol i gyd-gynllunio'r adnodd i sicrhau bod y claf yn ganolog iddo. Mae adnoddau eraill wedi cael eu datblygu i gynorthwyo pobl ag anableddau dysgu i gael mynediad at ofal iechyd ac i gynorthwyo gweithwyr gofal iechyd i ddarparu gofal iechyd o safon i bobl ag anabledd dysgu. Bydd y rhain yn cael eu cyhoeddi ar y cyd â'r Proffil Iechyd ar wefan Gwelliant Cymru y mis nesaf."