Cymhwyster awtistiaeth newydd i drawsnewid darpariaeth anghenion dysgu ychwanegol

Dr Carmel Conn

Dr Carmel Conn


Mae Prifysgol De Cymru  yn falch iawn o fod wedi gweithio gyda Cholegau Cymru i gydlynu cyflwyniad rhaglen astudio Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY) a ddyluniwyd yn benodol ar gyfer ymarferwyr addysg bellach. 

Astudiodd y garfan o ddysgwyr y PG Cert SEN/ALN (Awtistiaeth) sef 60 credyd o'r MA llawn ym Mhrifysgol De Cymru. Mae'r cymhwyster yn unigryw yng Nghymru ac yn cael ei ddarparu gan yr ymarferydd ac ymchwilydd Awtistiaeth flaenllaw, Dr Carmel Conn. Dyma'r unig gymhwyster Awtistiaeth yn y rhanbarth sy'n seiliedig ar ymarfer. 

Dywedodd Arweinydd Trawsnewid ADY ColegauCymru ar gyfer Addysg Bellach, Chris Denham: “Mae ASD, neu Awtistiaeth, yn un o’r amodau ADY mwyaf cyffredin. Mae ColegauCymru wedi bod yn awyddus i gefnogi a chydlynu'r dull hwn oherwydd ein bod yn cydnabod pwysigrwydd cael staff mewn colegau sydd wir yn deall anghenion pobl ifanc sy'n byw gydag Awtistiaeth. 

“Mae cyflawniadau'r rhai sy'n cwblhau'r rhaglen yn cynrychioli chwistrelliad digynsail o arbenigedd ASD i'n colegau sy'n debygol o drosi i welliant ym mhrofiad y dysgwr dros yr ychydig flynyddoedd nesaf wrth i golegau ymgymryd â'u dyletswyddau newydd o dan y Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a’r Tribiwnlys Addysg (Cymru)(ALNET).” 

Wrth i ymarferwyr ADY ledled Cymru baratoi ar gyfer gweithredu Deddf ALNET o fis Medi 2022, mae ColegauCymru yn gweithio'n agos gyda cholegau i gydlynu hyfforddiant a gwaith paratoi arall, wrth iddynt ymrwymo i barhau i wella gwasanaethau cyn y dyddiad hwn. Mae llwyddiant y bartneriaeth hon diolch yn rhannol i bandemig Covid19 - oherwydd cyfyngiadau’r cyfnod clo, roedd y symud i ddarpariaeth ar-lein yn annog pobl i ymrestru yn y rhaglen. 

Ychwanegodd Uwch Ddarlithydd mewn Dysgu Proffesiynol ac Arweinydd y Cwrs MA SEN/ALN (Awtistiaeth) ym Mhrifysgol De Cymru, Dr Carmel Conn: “Roedd yn bleser pur dysgu’r grŵp hwn o fyfyrwyr, sydd i gyd yn weithwyr proffesiynol profiadol sy’n gweithio yn y sector addysg bellach. Fe wnaethant ddangos lefel uchel o ymrwymiad i'w hastudiaethau a'r gallu i ymgymryd â safbwyntiau newydd ar awtistiaeth a chymorth addysgol, gan gynnwys safbwynt pobl awtistig eu hunain. 

Roedd cyflawniad myfyrwyr ar y cwrs yn rhagorol a dewisodd llawer gynnal prosiectau ymholi a ymgynghorodd â phobl ifanc am eu blaenoriaethau a'u profiadau yn y coleg. Mae'r potensial i gael effaith o gyflawni'r rhaglen hon yn sylweddol a'r gobaith yw y bydd yn gwneud cyfraniad at well arferion cymorth a ddefnyddir gyda dysgwyr awtistig yn y sector addysg bellach yng Nghymru." 

Ychwanegodd Prif Weithredwr ColegauCymru Iestyn Davies ymhellach: “Mae hon wedi bod yn bartneriaeth hynod lwyddiannus rhwng colegau addysg bellach a Phrifysgol De Cymru, gyda 50 o ymarferwyr ADY ar draws ein holl golegau yn cael eu cynrychioli, ac ymrwymiad gan golegau nad ydym wedi'u gweld o'r blaen, yn sicr ym maes anghenion dysgu ychwanegol.” 

“Rydym yn ddiolchgar i Lywodraeth Cymru am yr arian ychwanegol a ddarparwyd a oedd yn ei gwneud yn bosibl i'r unigolion hyn ac yn fuan, 30 arall, achub ar y cyfle amhrisiadwy hwn.” 


PG Cert SEN/ALN (Awtistiaeth) – Astudiaeth Achos


Julia Green yw Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY) Coleg Sir Gar. Gan oruchwylio 75 aelod o staff ar draws 7 campws, mae hi'n gweithredu fel cyswllt ar gyfer pob dysgwr, rhieni a gwarcheidwaid ADY, sy'n cyfateb i oddeutu 20% o boblogaeth y coleg.

Cwblhaodd Julia y cwrs PG Cert SEN/ALN (Awtistiaeth) ym Mhrifysgol De Cymru ym mis Mai 2021. Yma mae'n sôn am ei phrofiad. 


Julia Green resized.jpg"Pan glywais am y cwrs gan Chris Denham o Golegau Cymru, roeddwn i'n teimlo ei bod yn hanfodol i fi gofrestru, â finnau’n Bennaeth Adran Cymorth Dysgu. Mae gen i wybodaeth arbenigol a chymwysterau mewn dyslecsia a dyspracsia ond doedd gen i ddim hyder o ran awtistiaeth. Roeddwn i eisiau uwchsgilio, i fy ngalluogi i gynnig profiad dysgu gwell i ddysgwyr.

Cafodd y cwrs ei gyflwyno ar-lein. Rwy’n byw yng ngorllewin Cymru, felly roedd hyn yn ddelfrydol i fi gan na fu’n rhaid teithio. Roedd gen i bryderon i gychwyn gan fy mod i’n hoffi rhyngweithio mewn ystafell ddosbarth. Ond buan iawn y diflannodd y pryderon. Roedd y cwrs wedi'i strwythuro'n dda, roedd y deunyddiau'n wych, ac roedd Dr Carmel Conn yn gefnogol iawn. Felly, fe wnes i fwynhau'r elfen ar-lein fwy nag oeddwn i’n ei ddisgwyl i gychwyn.  

O weithio'n llawn amser ac astudio ar gyfer doethuriaeth broffesiynol ar yr un pryd, roedd yn rhaid i fi fod yn llym iawn gyda fi fy hun i neilltuo amser i ymgysylltu â gwaith a deunyddiau'r cwrs. Gwnes i fwynhau ysgrifennu'r aseiniadau, atgyfnerthu fy ngwybodaeth, a rhoi fy marc fy hun ar y pynciau roeddwn i wedi dewis ymchwilio iddyn nhw. 

Wrth edrych yn ôl, mae’n amlwg bod y rhaglen wedi bod o fudd mawr i fy ngwaith ac i'r coleg. Soniais wrth uwch reolwyr fy mod yn dymuno helpu’r holl staff gweinyddol a staff y cyfadrannau i uwchsgilio a dysgu am y ffordd orau o gefnogi dysgwyr ADY, yn enwedig y rhai ag awtistiaeth. O ganlyniad, rydyn ni wedi trefnu dau ddiwrnod DPP i wneud hyn. Bydd ar ffurf cydweithrediad rhwng y Cydgysylltwyr Cymorth Dysgu, y tîm addysgu a dysgu a finnau fel y Cydlynydd Anghenion Dysgu Ychwanegol. Bydd yn gyfle i’r rheiny ohonon ni sydd â phrofiad o weithio gyda dysgwyr ADY rannu’r cyfoeth o wybodaeth a strategaethau sydd gennym, mewn digwyddiad i holl aelodau staff addysgu a chymorth y cyfadrannau.

Rwyf hefyd yn rhan o weithgor sy'n adolygu polisi ymddygiad y coleg, gan fod teimlad nad oedd yn addas ar gyfer dysgwyr ADY. Ein nod yw lansio'r polisi newydd y tymor nesaf. Bydd yn canolbwyntio mwy ar yr unigolyn ac yn ystyried sut mae angen cefnogi dysgwyr awtistig. O ganlyniad i gwblhau'r cwrs awtistiaeth, rwyf wedi nodi bod angen mannau tawel ar gyfer dysgwyr ADY ar ein saith campws.

Fe raddiais o Brifysgol De Cymru gyda Lefel 7 ac MA mewn Arwain a Rheoli, a Lefel 7 mewn AAA (Anghenion Addysgol Arbennig) yn gynnar iawn yn fy ngyrfa, felly PDC ddarparodd y llwybr i'r rôl sydd gen i nawr. 

Rwy'n falch iawn ohonof fy hun am barhau’n frwdfrydig a chwblhau gydag anrhydedd. Byddwn yn argymell y cwrs hwn yn fawr i gyd-ymarferwyr addysg bellach. Fel cwrs lefel 7, mae'n waith caled, ond po fwyaf yr ymdrech a wnewch y mwyaf y cewch o’r cwrs. Mae'n fuddiol iawn i yrfa broffesiynol o ran cefnogi dysgwyr ag ADY ac awtistiaeth o fewn addysg bellach."