Hanesion Graddio: Pennaeth ysgol yn gwireddu uchelgais oes i ennill gradd Doethuriaeth

Joe Cudd DBA_web.jpg

Mae'r Pennaeth Ysgol Joe Cudd yn graddio o Brifysgol De Cymru (PDC) gyda Doethuriaeth mewn Gweinyddiaeth Busnes (DBA) – rhywbeth y mae wedi bod eisiau ei wneud erioed – ar ôl naw mlynedd anodd o astudio.

Fel arweinydd Ysgol Pen Rhos, ysgol gynradd ddwy ffrwd yn ardal Gan y Môr, Llanelli, a agorodd yn 2018, cafodd Joe y dasg enfawr o ddod â dau dîm at ei gilydd i weithio fel un. Adeiladwyd yr ysgol newydd gwerth £10m o ganlyniad i gyfuno hen Ysgolion Cynradd Lakefield a Copperworks, ac mae ei statws dwy ffrwd yn golygu bod addysgu cyfrwng Cymraeg a chyfrwng Saesneg yn digwydd ochr yn ochr, gyda phlant yn cael eu lleoli naill ai yn y ffrwd Gymraeg neu’r un Saesneg.

Ar ôl graddio o'r MBA (Meistr mewn Gweinyddu Busnes) yn gynharach yn ei yrfa, Joe oedd un o'r ychydig athrawon dosbarth yng Nghymru oedd â’r cymhwyster hwnnw, a greodd gyfleoedd iddo ymgeisio am swyddi pennaeth.  Mae bellach wedi bod yn bennaeth ers 12 mlynedd, a phenderfynodd astudio'r DBA fel y gallai ennill y cymhwyster uchaf posibl – ac er iddo orfod gohirio ei astudiaethau dair gwaith, mae wedi'i gyflawni o'r diwedd.

"Doeddwn i wir ddim yn sylweddoli mor anodd fyddai doethuriaeth," dywedodd Joe.

"Wnes i ddim yn dda iawn yn fy ngradd gyntaf - gwastraffais ormod o amser ar bethau eraill - felly mae'n debyg fy mod wedi bod yn ceisio gwneud iawn am hynny byth wedyn. Roeddwn i wedi dweud wrth fy nhiwtor pan adawais i’r brifysgol fy mod i’n mynd i gael doethuriaeth, ac roedd hynny'n ysgogiad personol i fi drwy gydol y cwrs.

"Dyw hi ddim wedi bod yn hawdd; y tro cyntaf i fi atal fy astudiaethau oedd ar ôl i fi dorri fy nwy fraich, yr ail dro oedd pan symudais i o fy swydd flaenorol i'r un hon, a'r trydydd oedd pan aeth fy mab yn sâl pan oedd e yn y brifysgol.  Rwy’n cofio rhywun yn dweud 'Mae bywyd yn gallu mynd yn y ffordd' ar ddechrau’r cwrs, ac mae hynny'n sicr wedi bod yn wir. Ond rwyf mor falch fy mod i wedi dal ati.  Rwy'n edrych ymlaen at fynd i’r seremoni Raddio, gwisgo'r cap a'r gŵn a rhoi'r dystysgrif ar fy wal!"

Mae Joe wedi gallu defnyddio'r hyn mae wedi'i ddysgu yn y DBA yn ei waith bob dydd, gan gynnwys astudio ymddygiad optimistaidd a chredoau ar y cyd, meithrin ymddiriedaeth o fewn ysgolion a sut i sicrhau bod ysgolion yn perfformio'n effeithlon.

"Pan wnes i gyfuno 68 o bobl, roeddwn i'n dryloyw ynglŷn â'r hyn roeddwn i’n mynd i'w wneud, gan esbonio pam roedd angen newid," dywedodd Joe, sy'n aelod cysylltiol o'r Academi Arweinyddiaeth Addysgol Genedlaethol, yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru ac academyddion i hyrwyddo newid yn y system addysg.

"Rwyf wedi cymhwyso'r un ymchwil at fy ngwaith yn yr ysgol arall rwy'n gweithio gyda hi, sydd mewn mesurau arbennig. Rwyf wedi integreiddio grŵp o bobl yn fy ngwaith ac rydyn ni’n defnyddio'r un tactegau, ac mae hynny'n gweithio'n dda. Mae'r gwaith rwyf wedi'i wneud ar ymddygiadol sefydliadol wedi bod yn bwerus iawn mewn ysgolion. 

"Rwyf hefyd wedi dysgu llawer iawn o sgiliau newydd yn ystod y DBA, megis meddalwedd SPSS (Pecyn Ystadegol ar gyfer y Gwyddorau Cymdeithasol) a ddefnyddir i ddehongli data ystadegol cymhleth, a dadansoddi thematig, sy'n ddull o ddadansoddi data meintiol megis trawsgrifiadau cyfweliadau. 

"Rwyf nawr yn gofyn llawer mwy o gwestiynau yn fy swydd, fel ble mae'r dystiolaeth y tu ôl i rywbeth? Neu beth yw'r fframwaith damcaniaethol ar gyfer prosiect? Mae sail go iawn dros wneud pethau felly. 

“Ni allaf ddiolch i’m tiwtoriaid – Dr Simon Thomas a’r Athro Catherine Farrell – ddigon am eu holl gefnogaeth a’u cred ynof drwyddi draw.

"Mae ysgolion wedi cael cyfnod hynod anodd yn ystod y pandemig, ond rydyn ni wedi dysgu llawer iawn am sut mae pobl yn gweithio gyda'i gilydd. Mae'n braf gallu edrych ar agwedd berthynol ysgolion; deall sut mae pobl yn meddwl ac yn teimlo, sut y gallwch feithrin perthnasoedd, trwsio perthnasoedd sydd wedi torri, adeiladu gobaith ac optimistiaeth mewn ysgol. Mae angen hynny nawr, yn fwy nag erioed, i allu newid pethau er gwell." 

Darganfyddwch fwy am astudio ôl-raddedig yn PDC.