Hanesion Graddio: Taith ddysgu ryfeddol arbenigwr iaith arwyddion

Nez Parr resized.jpg

Nez Parr


Mae Nez Parr, o Gasnewydd, yn graddio gydag anrhydedd dosbarth cyntaf o Brifysgol De Cymru (PDC).

Yn un o sêr y cwrs BSc (Anrh) Seicoleg gyda Chwnsela, astudiodd Nez yn rhan amser ochr yn ochr â'i gwaith llawrydd fel Dehonglydd Iaith Arwyddion Prydain.

Penderfynodd ddefnyddio ei harbenigedd yn Iaith Arwyddion Prydain (IAP) yn ei hymchwil ar gyfer ei thraethawd hir, gan ddefnyddio meddalwedd tracio llygaid i weld a yw iaith arwyddion yn cael ei chyfeirio'n bennaf at yr wyneb, y geg neu'r dwylo.

Dywedodd Nez: "Roedd hwn yn brosiect heriol i'w gynnal yn ystod pandemig. Roedd yn rhaid i mi feddwl yn greadigol am sut i recriwtio cyfranogwyr, wrth ddylunio fersiwn ar-lein o astudiaeth tracio llygaid, a sut i ddarparu cyfarwyddiadau. Gwnaeth fy nghanfyddiadau gefnogi’r ymchwil sydd eisoes wedi ei wneud, bod pobl fyddar yn edrych ar wynebau pan fyddan nhw’n cyfathrebu gydag arwyddion. 

Class of 20201_Welsh.png

"Rwyf wedi ymddiddori mewn iaith arwyddion ers pan oeddwn i’n ifanc. Pan oeddwn i’n blentyn, roedd gen i ffrind oedd yn fyddar. Roedden ni arfer chwarae y tu allan i'r eglwys. Yn y 1970au, doedd iaith arwyddion ddim yn cael ei hannog. Doedd hi, na’i rhieni, ddim yn arwyddo.  Dydw i ddim yn gwybod sut, ond roedden ni’n llwyddo i gyfathrebu wrth chwarae ac roeddwn i’n gweld hynny’n ddifyr iawn.”

Er ei bod hi wrth ei bodd gyda'i swydd, penderfynodd Nez, yn 45 oed, ei bod am ehangu ei haddysg:

"Mae fy nhri phlentyn naill ai'n astudio nawr neu wedi graddio, ac mae gan fy ngŵr PhD, felly dyma benderfynu nad oeddwn i eisiau bod yr unig un heb radd.

"Mae fy ngwaith yn fraint fawr, a hynny sy’n dod gyntaf bob amser, felly fe wnes i gais i astudio'n rhan-amser a gweld sut byddai pethau’n datblygu.  Ar y dechrau, roeddwn i'n fy amau fy hun, ond fe wnes i fwynhau dysgu’n fawr iawn, ac rwyf wrth fy modd yn meddwl mewn gwahanol ffyrdd.

"Fy nghyngor i unrhyw un sy'n ystyried astudio'n rhan amser fyddai, ewch amdani.  Mae llawer mwy o fanteision nag o anfanteision.  Mae'r daith ddysgu wedi bod yn anhygoel a bellach rwy'n ystyried beth i'w wneud nesaf. Mae cynlluniau ar y gweill i weithio gyda Chymdeithas Fyddar Prydain a sefydliadau allweddol eraill."

Dywedodd DrBiao Zeng, Darlithydd mewn Seicoleg: "Bydd gweithio ar-lein yn rhan o fywyd yn y dyfodol. Bydd deall patrwm cyfathrebu pobl fyddar sy'n sgwrsio ar-lein yn gwneud gweithio o gartref yn fwy hygyrch ac yn lleihau allgáu cymdeithasol. 

"Er mai fi oedd tiwtor Nez, dysgais lawer iawn ganddi, yn enwedig ynglŷn ag Iaith Arwyddion Prydain. Rwy'n falch iawn o weld ymchwil seicoleg ein myfyrwyr yn PDC yn mynd i'r afael â phroblemau go iawn gafodd eu gwneud yn waeth gan bandemig Covid19."