Archwilio effaith newid hinsawdd trwy gelfyddyd

cornfields

Mae Heledd Wyn, darlithydd mewn Cynhyrchu Cyfryngau ym Mhrifysgol De Cymru (PDC), wedi ennill Cymrodoriaeth Cymru’r Dyfodol i archwilio’r effaith y mae newid yn yr hinsawdd yn ei chael ar fywydau bob dydd pobl Cymru, gan ddefnyddio celf.

Heledd WynBydd y Gymrodoriaeth, gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru, yn canolbwyntio ar y tair prif thema, sef ynni, bwyd a thrafnidiaeth.

Bydd Heledd a’r saith aelod arall o Gymrodoriaeth Cymru’r Dyfodol yn cael cymorth a chyfleoedd i ddatblygu eu gwaith artistig eu hunain, gyda’r nod o herio’r ffordd y mae pobl yn meddwl am newid hinsawdd, gan annog ffyrdd mwy cynaliadwy o fyw.

Cyfarfu’r Cymrodyr yn ddiweddar am y tro cyntaf mewn cwrs preswyl deuddydd a gynhaliwyd gan y Ganolfan Dechnoleg Amgen, ger Machynlleth, lle clywsant gan rai o’r arbenigwyr mwyaf blaenllaw ym maes materion amgylcheddol ac arferion cynaliadwy.

“Mae bwyd yn elfennol i oroesiad dyn, yn enwedig wrth i ni wynebu’r argyfwng hinsawdd,” meddai Heledd. “Wrth weithio mewn ymateb i Ddeddf Cenedlaethau’r Dyfodol Llywodraeth Cymru, mae’n hollbwysig ein bod ni, fel artistiaid a bodau dynol, yn ymateb yn gyflym i’r argyfwng. Mae'n gyfle i gael effaith gadarnhaol ar yr hyn yr ydym yn ei fwyta a sut yr ydym yn ei fwyta er mwyn lleihau allyriadau carbon, a byw mewn amgylchedd cynaliadwy.

“Mae Cymru yn wlad flaengar ac ar flaen y gad o ran syniadau ar newid hinsawdd. Mae Machynlleth yn dref ag atebion gwirioneddol o ran byw yn y gymuned. Bydd fy ngwaith yn canolbwyntio ar yr ardal a chynhyrchu bwyd yn lleol, yn benodol y cnwd cywarch sydd â llawer o ffynonellau i'w cynnig, gan gynnwys lleihau carbon deuocsid.

“Fy nod yw rhoi gobaith i genedlaethau’r dyfodol; ysgogi newid i bolisi amaethyddiaeth er mwyn parchu ffermwyr a’r tir rydym yn byw ynddo; a chreu ffilmiau ysbrydoledig sy’n swyno’r gymuned ac yn eu hysgogi i ystyried eu defnydd.”

Ychwanegodd Judith Musker Turner, Rheolwr Portffolio Cyngor Celfyddydau Cymru: “Rydym wrth ein bodd ein bod wedi dewis wyth artist rhagorol yn Gymrodyr Cymru’r Dyfodol a fydd yn ysbrydoli dulliau newydd o ymdrin â materion yn ymwneud â chynaliadwyedd, llesiant, yr Argyfwng Hinsawdd a Chyfiawnder Hinsawdd, ac ymgysylltu â phrofiadau byw pobl yng Nghymru a thu hwnt.

“Cawsom ein syfrdanu gan yr angerdd, ymrwymiad a dealltwriaeth ddofn o faterion yn ymwneud â’r Argyfwng Hinsawdd a ddangoswyd gan y nifer aruthrol o artistiaid a ymgeisiodd am Gymrodoriaethau Cymru’r Dyfodol a byddwn yn ceisio tynnu ymhellach ar y cyfoeth hwn o arbenigedd wrth i Gyngor Celfyddydau Cymru weithio i ddatblygu ein cynllun ein hunain ar gyfer Cyfiawnder Hinsawdd a’r Celfyddydau.”