Partneriaeth SERC a Tata Steel yn ennill gwobr ryngwladol

Dr Rhiannon Chalmers-Brown being interviewed by journalists recording a story about her research

Dr Rhiannon Chalmers-Brown


Mae prosiect COACE y Ganolfan Ymchwil Amgylchedd Cynaliadwy (SERC) wedi’i enwi’n enillydd Gwobr Lettinga 2022 yn 17eg Cynhadledd Cyngres y Byd ar Dreulio Anaerobig, AD17.

Cynhaliwyd AD17 ym Mhrifysgol Michigan rhwng yr 17eg a'r 23ain o Fehefin, a chyhoeddwyd y wobr yn y seremoni gloi ar y diwrnod olaf.

Mae’r gwaith, a wnaed gan Dr Rhiannon Chalmers-Brown, Dr Jaime Massanet-Nicolau, a’r Athro Alan Guwy o SERC, mewn partneriaeth â Tata Steel, yn edrych ar droi ffrydiau diwydiannol nad ydynt wedi’u cysylltu â’r prif gyflenwad nwy yn gynhyrchion gwerthadwy gan ddefnyddio bioadweithydd.

Mae proses COACE yn byrlymu nwyon o'r ffwrneisi chwyth ar y safle trwy slwtsh carthion sy'n cynnwys bacteria sy'n defnyddio carbon monocsid a charbon deuocsid.

Asid asetig yw’r cynnyrch o’r bacteria hynny, y gellir ei ddefnyddio ar gyfer ystod enfawr o ddefnyddiau terfynol sy’n fasnachol hyfyw megis paent, bioblastigau a pholymerau, lle mae cynhyrchiant ar hyn o bryd yn dibynnu ar danwydd ffosil fel nwy ac olew.

Dr Rhiannon Chalmers-Brown receiving the Lettings AwardAr ôl casglu’r wobr, dywedodd Dr Chalmers-Brown: “Rydym yn hynod falch o brosiect COACE a’r ffordd y mae wedi dod â’r byd academaidd a diwydiant ynghyd. Rydym wedi dechrau casglu canlyniadau ac yn edrych ymlaen at ddechrau ymchwiliad dyfnach i optimeiddio prosesau a mecanweithiau.

“Tra bod peilot COACE yn ymchwilio i drawsnewid Nwy Ffwrnais Chwyth, mae yna lawer o ddiwydiannau sy’n cynhyrchu ffrydiau nwy carbon-gyfoethog y gellid cymhwyso prosesau trosi a defnyddio carbon iddynt.”

Ychwanegodd yr Athro Alan Guwy, pennaeth SERC: “Mae’n foment balch i’r tîm gael ei gydnabod gyda’r anrhydedd rhyngwladol hwn, ac am lwyddiant partneriaeth COACE. Dyma un yn unig o’r prosiectau y mae SERC yn ymwneud ag ef i helpu diwydiannau i gyrraedd targedau amgylcheddol a gweithio tuag at ddyfodol di-garbon. Trwy eu helpu i adfer ac ailgylchu gellir gwneud defnydd da o’u sgil-gynhyrchion yn hytrach na’u rhyddhau i’r atmosffer.”

Dywedodd Cyfarwyddwr Ymchwil a Datblygu Tata Steel, Sumitesh Das: “Mae gennym hanes hir o weithio gyda rhai o brifysgolion gorau’r DU er mwyn gwthio ffiniau technoleg ymlaen. Mae ein gwaith heddiw yn cynnwys dod o hyd i atebion i rai o heriau mwyaf cymdeithas fel newid hinsawdd. Rydym wrth ein bodd bod ein gwaith ar y cyd â Phrifysgol De Cymru wedi cael ei gydnabod mewn fforwm mor fawreddog.”

Dechreuwyd Gwobr Lettinga yn 2001 gan Sefydliad Lettinga i ysgogi datblygiad a gweithrediad technolegau triniaeth anaerobig ledled y byd. Fe'i dyfernir i brosiect neu syniad sy'n canolbwyntio ar ddatblygiadau arloesol ym maes technoleg anaerobig gyda'r nod o gynhyrchu ynni glanach, ailgylchu adnoddau, datblygu cynaliadwy, a/neu arbed adnoddau.