Dathlu ymchwil ysbrydoledig gyda Gwobrau Effaith ac Arloesi PDC

Impact Awards 2022 winners group

Cynhaliodd Prifysgol De Cymru (PDC) ei Gwobrau Effaith ac Arloesi blynyddol neithiwr, i ddathlu ymchwil sy'n cael effaith ar y gymuned a chymdeithas ehangach yng Nghymru, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol. 

Yn ystod y pedwerydd gwobrau blynyddol, croesawodd y Dirprwy Is-Ganghellor, Arloesedd ac Ymgysylltu, yr Athro Paul Harrison, dros 120 o westeion, gan gynnwys enwebeion y rhestr fer a'u partneriaid cydweithredol.


Gweler yr holl luniau o Wobrau Effaith ac Arloesedd PDC yma


Eleni, derbyniwyd 26 o geisiadau gan sbectrwm eang o ddisgyblaethau a gan ymchwilwyr ar wahanol gamau o'u gyrfaoedd.  Mae'r prosiectau ar y rhestr fer yn mynd i'r afael â rhai o'r heriau mwyaf arwyddocaol sy'n wynebu cymdeithas heddiw, o hyrwyddo cydlyniant cymunedol i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd, ac o hyrwyddo cydraddoldeb i wella mynediad at ofal iechyd i bawb. Dywedodd yr Athro Paul Harrison: “Ein nod yw gwneud gwahaniaeth yn y byd go iawn, gan newid bywydau a’n byd er gwell. Mae amrywiaeth y prosiectau hyn yn dyst i'r gofod sydd gan Brifysgol De Cymru fel prifysgol â ffocws proffesiynol, busnes a chymunedol.

“Trwy osod partneriaeth a chydweithio wrth galon popeth a wnawn, gallwn wella llwyddiant ein rhanbarth a’n cenedl drwy gefnogi twf economaidd. Mae ein cyfnewid gwybodaeth yn unig yn cyfrannu dros £25 miliwn i economi’r DU ac yn cefnogi mwy na 370 o swyddi.”

Cyflwynwyd gwobrau mewn wyth categori, pob un wedi'i chyflwyno gan westeion arbennig i PDC. Dyma'r enillwyr:

Effaith ar y Diwydiannau Creadigol

Yr Athro Lisa Lewis: Hwyluso ymwybyddiaeth ddiwylliannol rhwng Cymru a'r gymuned Khasi

Mae’r cysylltiadau diwylliannol rhwng y Cymry a phobl Khasi yng Ngogledd Ddwyrain India wedi cael eu hadfywio drwy ymchwil arloesol gan Ganolfan AstudioCyfryngau a Diwylliant mewn Cenhedloedd Bach PDC. Maen nhw wedi cynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth ymhlith cymunedau yn India a Chymru o hanes y cyfnewid diwylliannol rhwng y Cymry a’r Khasi drwy ddefnyddio amryw o ffurfiau celf. Mae hwn hefyd yn fodel o  gydweithredu diwylliannol rhyngwladol ac mae'n dangos sut y gall arfer artistig helpu cymunedau i ddod i delerau â'u hanesion cymhleth a chudd.



Effaith ar yr Amgylchedd

Jon Maddy: Defnyddio technolegau hydrogen  i ddatgarboneiddio diwydiant, trafnidiaeth ac ynni 

Mae ymchwil gan Ganolfan Hydrogen PDC yn ffocysu ar gymhwyso technolegau hydrogen i sicrhau bod diwydiant, trafnidiaeth a'r sector ynni yn cael eu datgarboneiddio'n ddwfn. Mae'r ymchwil wedi dylanwadu ar ddatblygiad polisi Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru ar hydrogen ac ymgysylltiad diwydiannol cyflym gyda datgarboneiddio, yn enwedig drwy ddatblygu technegau newydd i adfer hydrogen o gynhyrchu dur, a ffurfio a datblygu Clwstwr Diwydiannol De Cymru (CDDC) gyda mwy na 40 o bartneriaid diwydiannol o sawl sector.



Effaith ar Drosedd, Diogelwch a Chyfiawnder

Clare Johnson: Gweithio gyda diwydiant i ymgysylltu â  phobl ifanc mewn seiberddiogelwch yng Nghymru

Mae Canolfan Ecsbloetio Ddigidol Genedlaethol (CEDdG) Cymru yn brosiect cydweithredol rhwng Thales, Llywodraeth Cymru a PDC. Mae PDC yn arwain ar brosiect addysg ac allgymorth y CEDdG sy'n ceisio mynd i'r afael â gofynion sgiliau a'r angen am well amrywiaeth yn y sector seiberddiogelwch. Mae'r prosiect yn canolbwyntio'n benodol ar ddenu mwy o ferched i'r diwydiant, cynyddu amrywiaeth ddiwylliannol, ac ysbrydoli pobl ifanc o ardaloedd mwy difreintiedig Cymru.



Effaith ar Iechyd a Lles

Dr Roiyah Saltus: Gwella gofal cymdeithasol ac iechyd meddwl BAME yng Nghymru

Mae ymchwil gydweithredol gan PDC a Diverse Cymru wedi bod yn sail i'r Cynllun Ardystio Cymhwysedd Diwylliannol, y cyntaf o'i fath yn y DU ac Ewrop, sy'n anelu at wneud y gymuned BAME yng Nghymru yn fwy cyfforddus wrth gael mynediad at wasanaethau iechyd meddwl, ac i ymarferwyr gofal iechyd a gweithwyr proffesiynol fod yn fwy sensitif a gwybodus am y materion y gallai'r gymuned BAME eu hwynebu wrth gael gwasanaethau a chymorth iechyd meddwl.



Arloesedd Busnes

Dr Morgan Williams: Lleihau effaith anafiadau i linyn y gar ymhlith mabolgampwyr proffesiynol  

Mae ymchwil a wnaed drwy gydweithrediad rhyngwladol a sefydlwyd gan Dr Morgan Williams, PDC; Dr Anthony Shield, Prifysgol Dechnoleg Queensland, a Dr David Opar, Prifysgol Gatholig Awstralia, Melbourne wedi cael ei defnyddio i wella cyflyru, monitro a sgrinio gweithwyr chwaraeon proffesiynol ar gyfer risg anafiadau straen i linyn y gar.  Mae'r ymchwil wedi galluogi sefydliadau chwaraeon ledled y byd i wella eu harferion perfformio er mwyn lleihau nifer yr anafiadau a chyflymu amser adfer chwaraewyr.



Arloesi a Menter Myfyrwyr

Alan McKay: Cynorthwyo hyfforddwyr pêl-droed i ddatblygu cydnerthedd mewn chwaraewyr ifanc  

Mae ymchwil PDC wedi newid dealltwriaeth Ymddiriedolaeth Cymdeithas Bêl-droed Cymru (YCBC) o sut y gallant gefnogi chwaraewyr elît rhyngwladol ifanc o Gymru ac wedi gwneud cyfraniad sylweddol tuag at waith YCBC yn adnabod ac yn datblygu'r genhedlaeth nesaf o chwaraewyr ifanc i gefnogi llwyddiant tîm Cenedlaethol Cymru yn y dyfodol ac i greu rhaglen addysg hyfforddwyr o'r radd flaenaf.



Effaith ar Bolisi ac Ymarfer Cyhoeddus

Enillwyr ar y cyd – Yr Athro Sandra Esteves: Diwydiannu treuliad anaerobig  i ailgylchu gwastraff; a Athro Gareth Roderique-Davies a’r Athro Bev John: Llywio ymwybyddiaeth, diagnosis a thriniaeth niwed i’r ymennydd yn gysylltiedig ag alcohol

Mae Canolfan Ragoriaeth Cymru ar Dreulio Anaerobig yn PDC wedi cynnal ymchwil hanfodol a arweiniodd at newidiadau polisi a datblygu polisi trin bio-wastraff newydd ar gyfer Cymru, y DU, Ewrop ac yn rhyngwladol.


Mae Niwed i'r Ymennydd yn Gysylltiedig ag Alcohol yn gyflwr sydd wedi'i dan-ddiagnosio ond y gellir ei drin sy'n gysylltiedig â diffygion gwybyddol a chorfforol gwanychol. Mae gwaith gan y Grŵp Ymchwil i Ddibyniaeth wedi cynyddu ymwybyddiaeth o’r cyflwr yn genedlaethol ac yn rhyngwladol, ac wedi llywio polisi ac ymarfer proffesiynol llywodraethau rhanbarthol a chenedlaethol.



Effaith Ddinesig

Yr Athro Chris Evans -  Deall y cysylltiadau rhwng Cymru a masnach caethweision ardal yr Iwerydd  

Mae gwaith gan hanesydd PDC Chris Evans i ddeall hanes cudd diwydiannau tecstilau Cymru a'u hanes yn cyflenwi ffabrigau i fasnach gaethwasiaeth ardal yr Iwerydd yn effeithio ar y ffyrdd y mae cyrff cyhoeddus ac artistiaid creadigol yn ymdrin â gorffennol anodd, y mae llawer o anwybodaeth yn ei gylch.


#ymchwil #featured