Roedd hi bob amser yn dod o hyd i amser i helpu menywod eraill i ddringo'r ysgol: pam mae mentoriaid yn bwysig


Mae Dr Stacey Rees yn nyrs anabledd dysgu cymunedol gofrestredig, yn ddarlithydd ac ymchwilydd yn yr Uned Datblygu mewn Anableddau Deallusol a Datblygiadol yn PDC.

Dr Stacey Rees, LD Nurse, Lecturer and Researcher

"Fyddwn i ddim lle ydw i heddiw heb yr Athro Ruth Northway.  Rwy'n teimlo'n ffodus iawn ei bod wedi fy helpu. 

"Roedd y gefnogaeth a roddodd i mi yn fy ngyrfa gynnar yn newid bywyd. Roeddwn i'n nyrs dan hyfforddiant ddihyder nad oeddwn erioed wedi ystyried gyrfa ddarlithio heb sôn am ymgymryd â PhD. Gall academia fod yn lle brawychus, ond fe’m dysgodd i fod â hyder yn fy syniadau, fy ngalluoedd, a gwthio fy hun.

"Pan fu farw fy mam yn ystod fy PhD, roedd yn anodd iawn i mi, roeddwn i'n teimlo bod popeth yn cwympo'n ddarnau. Yr hyn a helpodd mewn gwirionedd oedd bod gan rywun ffydd ynof, rhywun yr oeddwn yn ei edmygu a'i barchu. Heb i Ruth fy nhynnu drwodd, byddwn wedi rhoi'r gorau iddi, yn sicr. 

"Drwy ei chefnogaeth ddiymhongar, mae wedi dysgu cymaint i mi am y math o arweinydd yr wyf am fod. Nid oedd erioed yn ymwneud â'r hyn a ddywedodd neu a wnaeth ond sut y gwnaeth i mi deimlo. Roeddwn i'n teimlo fel y gallwn gyflawni unrhyw beth.

"Dros ddegawd yn ddiweddarach, rwyf bellach yn arwain fy myfyrwyr fy hun ar hyd eu llwybrau gyrfa ac rwy'n cael fy hun yn ailadrodd yr un cyngor a roddodd Ruth i mi. A gallaf weld y geiriau'n gadael eu hargraff arnynt hwythau hefyd. Dyma sut mae gwaddol mentor da yn parhau.  



Mae Dr Shiny Verghese yn ddarlithydd mewn Cyfrifiadureg ac yn ymchwilydd mewn rhyngweithio cyfrifiadurol dynol.

Dr Shiny Verghese, lecturer and researcher in Computing

"Fel plentyn, yr oeddwn yn cael fy nhynnu tuag at fodelau rôl benywaidd cryf. Roedd yn ddefnyddiol i mi weld mapiau ffyrdd gyrfa pobl a sut yr oeddent yn llywio heriau. Kiran Bedi oedd y fenyw gyntaf yn India i ymuno â swyddogion Gwasanaeth Heddlu India - roedd ei hyder yn ysbrydoledig. Roedd Sudha Murthy, y peiriannydd benywaidd cyntaf i'w llogi yn wneuthurwr awto mwyaf India (TELCO), yn ysbrydoliaeth arall. Roedd ei gyrfa ar ei hanterth wrth i’m gyrfa innau ddechrau siapio. Roedd ei chyflawniadau'n llywio fy syniadau fy hun am yr hyn a oedd yn bosibl i fenywod mewn technoleg.

"Roedd dod o hyd i fentor yn amhrisiadwy i mi – yn enwedig mewn diwydiant sy'n enwog am ei ddiffyg amrywiaeth rhwng y rhywiau, fel cyfrifiadura. Roedd Sarah Bargal, sydd ar hyn o bryd yn Athro Cynorthwyol Ymchwil mewn Cyfrifiadureg ym Mhrifysgol Boston, yn gydweithiwr y cyfarfûm â hi tra'n gweithio mewn prifysgol breifat yn Kuwait. Dechreuodd fy mentora'n answyddogol ar unwaith. Roeddwn i'n astudio ar gyfer fy noethuriaeth yn rhan amser wrth weithio a magu teulu, ac roedd hi hanner ffordd drwy ei PhD ei hun.

"Roedd hi'n ffynhonnell anogaeth a chefnogaeth gyson yn y dyddiau cynnar pan oedd yr ymdeimlad o syndrom dynwaredwr yn real, ac yn aml yn llethol! Hyd yn oed pan symudodd swyddi (a pharthau amser!), byddem yn siarad ar Skype, byddai'n edrych dros fy ysgrifennu ac yn rhoi adborth. Roedd geiriau calonogol Sarah ar ‘sut y daw llawer o’r atebion gorau gan fenywod’ wedi fy helpu i ddod o hyd i’m llais a chymryd swyddi arweinyddiaeth hefyd. Roedd cael yr ymdeimlad hwnnw bod rhywun wrth fy ochr, yn fy nghefnogi, yn amhrisiadwy.

"Roedd y profiad yn fy ngwneud yn benderfynol o helpu menywod ifanc eraill. Dywedaf wrth fy myfyrwyr fy hun fod angen iddynt fentro, sefyll i fyny a bod yn ddi-flewyn ar dafod er mwyn cyflawni eu huchelgeisiau."



Mae Dr Abigail Watts yn gymrawd ymchwil ym Mhrifysgol De Cymru lle mae'n gweithio ar hyn o bryd ar synthesis nano-deunyddiau mandyllog sy’n seiliedig ar imogolite ar gyfer cymwysiadau mewn catalysis. 

Dr Abigail Watts, Research Fellow in Chemistry"Yr Athro Alexandra Slawin, un o grisialwyr cemegol mwyaf blaenllaw'r byd, oedd fy mentor ym Mhrifysgol St Andrews. Mewn diwydiant sy'n dal i gael ei dominyddu gan ddynion, roedd yn ysbrydoliaeth i mi ddod ar draws athro benywaidd mor wych. 

"Mewn arolwg a gynhaliwyd gan Gronfa Ddata Strwythurol Caergrawnt yn 2018, gosodwyd yr Athro Slawin yn chweched yn y byd am nifer y setiau data a adneuwyd yn y CSD a'r fenyw â’r safle uchaf. Mae ei chynhyrchiant yn chwedlonol ac mae ei chyflawniadau'n fwy rhyfeddol am ei hymrwymiad angerddol i gefnogi datblygiad gyrfa gwyddonwyr benywaidd.

"Roedd hi bob amser yn dod o hyd i amser i helpu menywod eraill i ddringo'r ysgol. Roeddem yn aelodau o bwyllgor Athena Swan yr ysgol ac un o'n cyflawniadau oedd ailenwi'r ystafell ddarllen ar ôl un o raddedigion Cemeg benywaidd cyntaf y Brifysgol. 

"Dysgodd fi i lywio'r gwahanol bersonoliaethau o fewn fy ngrŵp ymchwil, a rhoddodd yr hyder i mi fod yn fwy pendant. Pan fyddai teimladau o annigonolrwydd yn amlygu eu hunain, roedd ganddi wastad amser i wrando.  Naw awr o gartref, yn teimlo'n unig ac yn ynysig, roedd ganddi allu anhygoel i wneud i mi deimlo fy mod o bwys ac yn cael fy nghroesawu. Gadewais ei chwmni’n teimlo'n well, yn cerdded yn dalach ac yn credu ynof fy hun. 

"Rwyf wedi dysgu llawer iawn gan yr Athro Slawin, am gemeg ac amdanaf fi fy hun. Roedd hi'n fentor gwych - mae ei mewnwelediad a'i harweiniad wedi bod yn amhrisiadwy a heb ei chefnogaeth ni fyddwn i le ydw i heddiw."




#ymchwil