Heriau nyrsio anabledd dysgu yn ystod pandemig Covid-19

Professor Ruth Northway, Professor of Learning Disability Nursing at USW, has been honoured with the Chief Nursing Officers’ Award for Lifetime Achievement.

Mae nyrsys anabledd dysgu yn cefnogi pobl o bob oed ag anabledd dysgu ac yn gweithio mewn partneriaeth ag unigolion, gofalwyr teulu a chefnogwyr i ddarparu gofal iechyd arbenigol.
 
Ruth Northway OBE oedd yr Athro Nyrsio Anabledd Dysgu cyntaf yn y DU a hi oedd yr ail nyrs anabledd dysgu i ennill Cymrodoriaeth Coleg Brenhinol Nyrsio (RCN).
 
Mae Ruth yn rhan annatod o’r staff addysgu yma yn PDC ac fe’i hanrhydeddwyd â Gwobr Prif Swyddogion Nyrsio RCN Cymru am Gyflawniad Oes yn 2018:
 
“Mae yna lawer o ansicrwydd ym mhob rhan o fywyd ar hyn o bryd, gan gynnwys nyrsio. Pan ddechreuais fy hyfforddiant, roedd ansicrwydd, ond roedd hynny am resymau eraill. Pedwar deg un o flynyddoedd yn ddiweddarach, ac rwy'n dal i fod yn nyrs anabledd dysgu.
 
Mae pobl ag anableddau dysgu yn profi llawer o anghydraddoldebau o ran iechyd, sydd ond wedi cael eu hamlygu ymhellach gan Covid-19.
 
Mae’r cloi mawr wedi effeithio'n sylweddol arnyn nhw a'u teuluoedd, ac mae'r rôl sydd gan nyrsys anabledd dysgu wrth fynd i'r afael â'r anghydraddoldebau hyn yn hanfodol. Er enghraifft, mae'r bobl maen nhw'n eu cefnogi yn aml yn dioddef mwy o ynysi cymdeithasol, anawsterau gyda deall ac addasu i newidiadau mewn trefn arferol, a lefelau is o gefnogaeth.
 
Gan fod nyrsys anabledd dysgu yn gweithio mewn amrywiaeth o wahanol leoliadau, mae'r ffordd maen nhw'n darparu cefnogaeth hefyd yn amrywiol iawn. Mae nyrsys anabledd dysgu wedi bod yn gweithio'n galed i helpu unigolion i ddeall y sefyllfa bresennol, i leihau'r risg o haint i'r rhai y maent yn eu cefnogi ac, mewn rhai achosion, maent wedi darparu gofal uniongyrchol i unigolion sydd wedi cael Covid-19.
 
Fe ddes i mewn i nyrsio 41 mlynedd yn ôl, nid am fy mod i eisiau bod yn nyrs, ond gan fy mod yn mwynhau gweithio gyda phobl ag anableddau dysgu a mae nyrsio yn ffordd wych o wneud hyn.
 
Os gallaf gyfrannu at leihau’r anghyfiawnderau y mae pobl ag anableddau dysgu yn eu hwynebu trwy fy ngwaith, yna mae hynny’n rheswm digonol imi barhau i ddysgu, ymchwilio, ysgrifennu a gweithio mewn partneriaeth â phobl ag anableddau dysgu i wella eu bywydau.”