Myfyriwr Ffotograffiaeth Ddogfennol yn ennill cystadleuaeth gwerth £20,000 i gynhyrchu llyfr cyntaf

Mae myfyriwr graddedig mewn Ffotograffiaeth Ddogfennol wedi ennill cystadleuaeth £20,000 i gynhyrchu ei lyfr lluniau cyntaf.

Dewiswyd Jack Latham fel enillydd Gwobr Ffotolyfr Bar-Tur am ei brosiect Sugar Paper Theories.

Ar ôl y llwyddiant yn Bar-Tur – sy’n gweithio gyda chyhoeddwyr annibynnol yn y DU i helpu i gynhyrchu ffotolyfrau gan ffotograffwyr ifanc – bydd Jack yn gweithio gyda The Photographers’ Gallery a Here Press i gynhyrchu ei lyfr lluniau cyntaf.

Mae ei brosiect yn olrhain gwir achos trosedd ddrwg-enwog yng Ngwlad yr Iâ. Roedd yn cael ei adnabod fel y Reykjavik Confessions, ac roedd yn ymwneud â thystiolaeth chwech o bobl, a gyfaddefodd i ddwy lofruddiaeth nad oedd ganddyn nhw unrhyw atgof amlwg ohonyn nhw. Defnyddiodd Jack gymysgedd o ddelweddau archif a’i ffotograffau ei hun i gyfleu awyrgylch sinistr atgof torfol niwlog.

“Bydd Gwobr Bar-Tur wir yn ein galluogi i fod mor uchelgeisiol â phosib gyda’r prosiect,” meddai.

“Mae’r achos ei hun mor gymhleth ac ni fyddai ceisio ei ailadrodd trwy ffotograffau yn unig yn ddigon. Rwy’n gweithio gyda’r awdur Sofia Kathryn Smith ac yn awr, wrth barhau â’r prosiect gyda llyfr mewn golwg, mae’n golygu ein bod yn gallu cydweithio’n llawn mewn ffordd symbiotig.

“Mae gweithio gyda chyhoeddwr cyffrous fel Here Press yn mynd law a llaw gyda’r gwaith, mae’n wahanol a gobeithio bydd y llyfr yn adlewyrchu hynny hefyd.”

Wrth siarad am ei amser ym Mhrifysgol De Cymru, ychwanegodd: “Deuthum i'r cwrs ffotograffiaeth ddogfennol yn 2009 heb fawr o wybodaeth ffotograffig.

“Crëodd y cwrs ac, yn arbennig y tiwtoriaid, yr amgylchedd mwyaf ysbrydoledig i ddatblygu a thrafod ynddo. Cawsom ein hannog i ddatblygu meddyliau nid yn unig fel ffotograffwyr, ond fel pobl.

“Yn ystod fy ail flwyddyn o dan Paul Reas [uwch ddarlithydd ffotograffiaeth] y dechreuais i dynnu lluniau mewn ffordd wahanol. Roedd modiwl ‘Y Prosiect Cysyniadol’ yn ein hannog i feddwl am y byd a sut y gallwn ei ddehongli mewn ffyrdd gwahanol.

“Rydw i wir yn nodi dysgeidiaeth Paul bryd hynny fel y peth a’m gwthiodd i herio fy nghanfyddiadau o ffotograffiaeth a’r ffordd rydyn ni’n cynrychioli ein syniadau drwyddo.

“Mae fy ngyrfa yn ddyledus i’r tiwtoriaid yn y brifysgol ac nid yw eu dysgeidiaeth yn rhywbeth a fydd yn fy ngadael.”