Buvidal – y ffordd newydd sy’n ‘newid y gêm’ i helpu pobl sy’n ddibynnol ar heroin

Mae wedi bod yn fis prysur i'n Hathro Gwadd Jan Melichar sy'n Seiciatrydd Ymgynghorol mewn Camddefnyddio Sylweddau yng Nghaerdydd. Mae wedi bod yn helpu i hyrwyddo'r defnydd o Buvidal ledled Cymru a gweddill y DU.

Mae Buvidal yn fenter lleihau niwed bwysig sy'n mynd yn fwy poblogaidd. Mae'n fath o therapi amnewidion opioid (OST) sy'n cynnig meddyginiaeth amgen, ar bresgripsiwn, i bobl sy'n ddibynnol ar opioidau (fel heroin).

Mae fformiwleiddiad hir-weithredol Buvidal yn golygu y gellir ei roi i gleifion yn fisol yn hytrach nag yn ddyddiol, fel y mae ei angen ar ffurfiau eraill o OST (fel methadon). Yn ôl pob sôn, mae Buvidal yn 'newid y gêm' sy'n helpu pobl i drawsnewid eu bywydau a chyflawni canlyniadau cadarnhaol annisgwyl.

“Rydym wedi synnu o weld ei fod wedi caniatáu i lawer o’n cleifion symud ymlaen i adferiad (dim defnydd o gyffuriau anghyfreithlon, dychwelyd i’r gwaith, ailgysylltu â’u teuluoedd, talu trethi, symud ymlaen â’u bywydau ac ati) mewn ffordd nad oedd yn bosibl i lawer hyd yma,” meddai Jan, Athro Gwadd yn y Grŵp Ymchwil i Ddefnyddio Sylweddau.

Mae adborth gan gleifion Buvidal wedi bod yn gadarnhaol iawn. Mae’r dyfyniad canlynol yn enghraifft berffaith: "Newidiodd fy mywyd...dw i'n mynd yn syth i'r gwaith...dwi’n codi am 6.30 i fod yn y gwaith am 7.30...cyn hynny roeddwn i'n codi am 4.30 bob dydd i chwilio am heroin....dydw i ddim wedi ysmygu dim ers hynny (y dos cyntaf)...dw i'n ôl yn y gampfa...mae’n drueni nad oeddwn i wedi’i gael yn gynt gan y byddai wedi achub fy mhriodas..."

Bellach, mae dros 1,200 o gleifion yn cael y cyffur arloesol hwn yng Nghymru, ac mae Jan wedi bod yn rhannu’r newyddion da amdano gyda gwleidyddion yma a thramor. Gwahoddwyd Jan i ail Uwchgynhadledd Cyffuriau’r DU a gynhaliwyd ddydd Llun 11 Hydref yn Belfast i drafod buddion Buvidal, gyda grŵp o wleidyddion a rhanddeiliaid uwch gan gynnwys: Kit Malthouse AS (Gweinidog Gwladol yn y Swyddfa Gartref a'r

Weinyddiaeth Gyfiawnder), Lynne Neagle AS (Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant, Llywodraeth Cymru), a'r Fonesig Carol Black (awdur yr Adolygiad Annibynnol o Gyffuriau a gomisiynwyd gan y Swyddfa Gartref a'r Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol).

Wedi'i chynnal yn Belfast, canolbwyntiodd Uwchgynhadledd Cyffuriau'r DU ar gydweithio cryf ar draws y gwledydd fel rhywbeth hanfodol ar gyfer dod o hyd i atebion i bob agwedd ar gamddefnyddio cyffuriau.

Dywedodd Jan: “Roeddwn i'n ddiolchgar o gael cyfle i siarad am y newidiadau anhygoel rydyn ni wedi'u gweld yng Nghymru i'r rhai ar waelod y domen. Roedd Kit Malthouse (y gweinidog Cabinet sy'n gyfrifol), tri gweinidog llywodraeth ddatganoledig, dau bennaeth adrannau llywodraeth y DU, dau academydd a finnau o amgylch y bwrdd. Roedden nhw eisiau clywed beth oedd gen i i'w ddweud am sut y gallai hyn newid y gêm i lawer o gleifion.”

Mae Jan yn obeithiol y bydd y trafodaethau hyn yn dwyn ffrwyth ac yn arwain at fwy o gyllid a mwy o ddefnydd o Buvidal o fewn y System Cyfiawnder Troseddol ac yn ehangach wrth drin dibyniaeth ar opioidau.