Diwrnod Nyrsio Anabledd Dysgu | Myfyrdodau ar ysgrifennu llyfr

I nodi Diwrnod Nyrsio Anabledd Dysgu (1 Tachwedd), buom yn siarad â Ruth Northway, Athro Nyrsio Anabledd Dysgu, a Paula Hopes, Cymrawd Gwadd ym Mhrifysgol De Cymru (PDC). Ym mis Medi 2022, cyhoeddwyd eu llyfr ‘Learning Disability Nursing: Developing Professional Practice’ gan Critical Publishing. Yma, maen nhw'n myfyrio ar y broses ysgrifennu ac yn egluro beth ddysgon nhw o'r profiad.

Mae ysgrifennu llyfr yn rhywbeth y mae llawer o bobl yn breuddwydio amdano, ond nid yw cyfleoedd i droi hyn yn realiti bob amser yn digwydd. Gall hyn fod yn arbennig o heriol os nad yw cyhoeddwyr yn gweld eich maes pwnc dewisol fel ‘gwerthwr mawr’ gan mai busnes yw cyhoeddi, a bod yn rhaid i fusnesau wneud elw. Profiad blaenorol o siarad â rhai cyhoeddwyr oedd nad oedd comisiynu llyfr yn ymwneud â nyrsio anabledd dysgu yn ymarferol oherwydd y canfyddiad mai dim ond grŵp bach o ddarllenwyr a fyddai â diddordeb (oherwydd ei fod yn un o’r meysydd nyrsio llai ac yn un sy’n bresennol yn y DU ac Iwerddon yn unig). Felly, pan fydd cyhoeddwr yn dod atoch i ysgrifennu llyfr sy’n canolbwyntio’n benodol ar nyrsio anabledd dysgu, a’ch bod yn cael cynnig y cyfle i lunio’r llyfr fel y dymunwch, yna mae’n gyfle rhy dda i’w golli.

Mae trosi hyn yn realiti cynhyrchu llawysgrif, fodd bynnag, yn broses heriol ac mae'n bwysig gweithio gyda chyhoeddwr sy'n gefnogol i'ch pwnc, ac yn gefnogol i chi fel awdur. Ar ôl dod o hyd i gyhoeddwr posibl, yna penderfynu beth i'w gynnwys a sut i strwythuro'r llyfr yw'r her gyntaf a'r allwedd i sicrhau cytundeb i ysgrifennu'r testun. I wneud hyn yr ystyriaeth allweddol yw'r gynulleidfa darged ar gyfer eich llyfr. I ni, roeddem am ddatblygu gwerslyfr a fyddai’n diwallu anghenion myfyrwyr nyrsio anabledd dysgu israddedig sy’n dilyn cyrsiau yn seiliedig ar Safonau Hyfedredd yr NMC (2018). Serch hynny, roeddem hefyd yn cydnabod bod y safonau addysgol hyn yn ei gwneud yn ofynnol i nyrsys o bob maes nyrsio fod yn ymwybodol o sut i ddarparu gofal a chymorth i bobl ag anableddau dysgu. Roedd yn bwysig felly cynnwys deunydd a fyddai hefyd yn bodloni eu hanghenion. Felly datblygwyd cynllun i ysgrifennu llyfr wedi’i strwythuro o amgylch sylfeini ymarfer (er enghraifft materion cyfreithiol a moesegol ac ymarfer sy’n seiliedig ar dystiolaeth), meysydd allweddol o ymarfer clinigol (fel cefnogi’r rhai y mae eu hymddygiad yn cael ei ystyried yn heriol ac ymagwedd iechyd y cyhoedd) a hyrwyddo arfer proffesiynol (gan gynnwys arweinyddiaeth a datblygiad proffesiynol).

Roeddem yn ffodus i allu ysgrifennu gyda’n gilydd gan fod gennym feysydd diddordeb ac arbenigedd cyflenwol a olygai y gallai pob un ohonom ganolbwyntio ar wahanol elfennau o’r llyfr. Fodd bynnag, roedd gan y ddau ohonom hefyd brofiad o addysg nyrsio ac felly dealltwriaeth o anghenion myfyrwyr a chyrsiau.

Y ddelwedd draddodiadol o awduron efallai yw un o unigolion yn eistedd gyda phin ysgrifennu yn eu llaw, yn aros am ysbrydoliaeth, ac yn trosglwyddo’r ysbrydoliaeth hon i’r dudalen. Heddiw mae awdur yn fwy cyffredin i’w ganfod yn eistedd o flaen sgrin cyfrifiadur ac, er bod croeso bob amser i’r ambell fflach o ysbrydoliaeth, mae ysgrifennu llyfr yn fwy o achos darllen ac ymchwilio’n eang ac yna cynllunio, ysgrifennu, drafftio, ail-ysgrifennu, a golygu eto. Gall gymryd sawl ymdrech i gael adran neu bennod yn ‘gywir’ ac mae cael adborth gan eraill yn hanfodol. Efallai na fydd yr hyn sy'n gwneud synnwyr llwyr i chi (fel yr ydych wedi'i ysgrifennu) yn glir i eraill. Fodd bynnag, mae’n gyfle gwych i wella eich ysgrifennu (mae hyd yn oed awduron profiadol yn dysgu’n gyson), i ehangu eich gwybodaeth eich hun mewn meysydd o ddiddordeb, ac i feddwl am sut y gellir defnyddio’r wybodaeth honno i lywio ymarfer.

Treuliwyd llawer o nosweithiau, penwythnosau, a gwyliau yn ysgrifennu. Felly, a oedd yn werth chweil? Ar lefel bersonol felly mae wedi bod yn werth yr amser a’r ymdrech – mae cael y cyfle i weithio ar y prosiect hwn wedi bod yn fraint. Fodd bynnag, darllenwyr y llyfr yn y pen draw fydd yn pennu ei werth. Os ydynt yn ei gael yn ddiddorol, yn ddefnyddiol, ac yn ei ddefnyddio i ddatblygu eu hymarfer ac felly gwella’r cymorth y maent yn ei ddarparu i bobl ag anableddau dysgu, yna ‘ydy’ fydd yr ateb i’r cwestiwn hwn. Mae’r adborth cychwynnol a gawsom wedi bod yn gadarnhaol, ac rydym yn ddiolchgar iawn i’r rhai sydd wedi rhoi o’u hamser i ddarparu hyn. Gobeithiwn y bydd pobl yn ei hoffi ac edrychwn ymlaen at gael adborth pellach. Efallai y gallai ein profiad hefyd annog eraill i fentro a cheisio ysgrifennu gwerslyfr.

I gael rhagor o wybodaeth am astudio nyrsio anabledd dysgu yn PDC: BSc (Anrh) Nyrsio  (Anableddau Dysgu) | Prifysgol De Cymru