Myfyrwyr PDC yn dod â hwb o gomedi i ward dementia

Bu myfyrwyr MA Drama ym Mhrifysgol De Cymru (PDC) yn cydweithio â Rhaglen y Celfyddydau ar gyfer Iechyd a Lles Elusen Iechyd Caerdydd a’r Fro i gyflwyno perfformiad i gleifion sy’n byw gyda dementia a’r staff sy’n gofalu amdanynt yn Ysbyty Athrofaol Llandochau.

Digwyddodd y prosiect yng nghyd-destun modiwl Ymarfer Myfyriol 2: Themâu, Cyd-destunau a Chymwysiadau dan arweiniad Dr Márta Minier. Mae hwn yn fodiwl allblyg gyda diddordeb mewn drama gymhwysol, sy’n mynd â drama allan o adeilad y theatr ac i’r gymuned.

Roedd y perfformiad mewn ymateb i friff byw a oedd yn cynnwys creu perfformiad byr ar gyfer cleifion dementia yn Ysbyty Llandochau mewn deialog gyda staff yr ysbyty (nyrs dementia arbenigol ac aelod o’r tîm addysg) a thîm y Celfyddydau yn Elusen Iechyd Ysbyty Caerdydd a’r Fro.

Galluogwyd y gwaith ymhellach gan ddyfarniad Rhaglen Partneriaeth ac Ymgysylltu (PEP) gan PDC, a oedd yn canolbwyntio’n ehangach ynddo’i hun ar fapio perthnasoedd cyfredol a phosibl rhwng PDC a’r Elusen Iechyd.

Cafodd y perfformiad, o’r enw Radio Mayhem, ei gynhyrchu, ei reoli ar y llwyfan, a’i berfformio gan fyfyrwyr ar y cwrs MA Drama yn unig fel rhan o’r modiwl.

Dywedodd Márta: 'Mae'r senario hwn wedi efelychu'r profiad o wneud sioe mewn ymateb i gomisiwn gan ddiwydiant, trydydd sector neu bartner busnes - rhywbeth sy'n debygol o fod yn rhan o waith artist hunangyflogedig neu artist cymunedol ar ôl graddio.'

Hwn oedd y perfformiad theatr cyntaf erioed ar y ward benodol honno, oherwydd, oherwydd yr addasiadau sydd eu hangen i ddarparu ar gyfer y cleifion, gall fod yn anodd i gwmnïau theatr teithiol berfformio mewn cyd-destun o’r fath.

Disgrifiodd y myfyrwyr MA Drama y sioe fel: “cyfres gyflym o sgetsys slapstic wedi’u perfformio gan gorws o glowniaid yn dathlu taith a chyflawniadau’r GIG i anrhydeddu ei ben-blwydd yn 75”, gan ddod â hwb o gomedi i’r ward i gleifion a staff.

Cynhaliodd Lawrence Fletcher, Therapydd Iaith a Lleferydd sy’n gweithio o fewn Tîm Dysgu a Datblygu Dementia Bwrdd Iechyd Caerdydd a’r Fro, sesiwn hyfforddi dementia gyfeillgar ar gyfer y garfan i baratoi ar gyfer eu perfformiad. Cynghorodd hefyd ar y perfformiad yn ystod yr ymarfer i sicrhau ei fod yn addas ar gyfer y gynulleidfa darged.

Dywedodd Lawrence: ‘Yr hyn a ganiataodd y perfformiad oedd i’r cleifion gael gorffwys a seibiant o amgylchedd y ward, cymryd rhan mewn gweithgaredd ystyrlon ac ymgymryd â thasg sy’n aml yn cael ei chymryd yn ganiataol gan y boblogaeth ehangach.’

‘Nid yw’r angen dynol am hwyl, comedi a chwerthin yn diflannu unwaith y bydd person wedi cael diagnosis o ddementia ac nid yw amgylchedd yr ysbyty bob amser yn hwyl. Gall adeiladu cyfleoedd ar gyfer chwerthin i mewn i ddiwrnod person gael effaith gadarnhaol fesuradwy ar eu llesiant cyffredinol.’