Digwyddiad PDC yn archwilio sut y gall y celfyddydau helpu i roi terfyn ar drais rhywiol

Gall y celfyddydau chwarae rhan werthfawr yn y frwydr i ddileu pob math o drais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol (VAWDASV), yn ôl panelwyr arbenigol mewn digwyddiad ym Mhrifysgol De Cymru (PDC).

Gwelodd Trais Rhywiol sy’n Gysylltiedig â Gwrthdaro (CRSV) a’r Celfyddydau, a gynhaliwyd gan Rwydwaith Ymchwil VAWDASV Cymru a leolir yn PDC, drafodaeth gan arbenigwyr yn cynrychioli sefydliadau sy’n cefnogi goroeswyr, yn ogystal ag academydd blaenllaw yn y maes:

• Nancy Lidubwi o BAWSO, sy'n darparu cyngor, gwasanaethau a chymorth i gymunedau lleiafrifoedd ethnig du ac unigolion yng Nghymru y mae cam-drin yn effeithio arnynt;
• Mike Wilkinson o New Pathways, sy'n darparu cymorth therapiwtig arbenigol i oedolion a phlant yr effeithir arnynt gan drawma trais, ymosodiad rhywiol neu gam-drin rhywiol;
• Yr Athro Jelke Boesten, Athro mewn Rhyw a Datblygiad yn King’s College Llundain.

Roedd y digwyddiad hefyd yn cynnwys perfformiad o'r ddrama No Name gan GJ Kalic, a ysbrydolwyd gan stori newyddion am fenyw ifanc - ymladdwr rhyddid o Gwrdistan.

Dywedodd Ian McNish, Arweinydd Cwrs ar gyfer Theatr a Drama yn PDC: “Mae taith y prif gymeriad yn mynd â’r gynulleidfa i mewn i’r gwrthdaro treisgar rhwng llawer o wladwriaethau cenedl gyfoes a phobl sydd wedi’u cynnwys yn anfoddog ynddynt. Perfformiwyd No Name am y tro cyntaf ar ein Campws yng Nghaerdydd ym mis Ebrill 2022, ac mae’n bwerus yn atseinio’r gwrthdaro erchyll parhaus yn Wcráin, heb sôn am Iran.”

Gwyliwch ragflas No Name yma:

Dywedodd yr Athro Emily Underwood-Lee, cyd-arweinydd Rhwydwaith Ymchwil VAWDASV Cymru: “Pan fyddwn yn gofyn i oroeswyr rannu eu storïau, mae’n rhaid i ni drin y storïau a’r goroeswyr â pharch. Rydym yn awyddus i ddeall moeseg creu cynrychioliadau artistig o brofiad goroeswr ac i feddwl am sut y gallwn chwyddo lleisiau a dathlu cryfder heb roi baich ar oroeswyr nac atgyfnerthu naratifau dioddefwyr.

“Mae’n bwysig gwneud y gwaith hwn gyda goroeswyr ac arbenigwyr yn y sector ac rydym wrth ein bodd bod Joanna Robinson, Cynghorydd Cenedlaethol Llywodraeth Cymru, Bawso, a New Pathways wedi gallu ymuno â ni yn y sgwrs hon ochr yn ochr â’n cydweithwyr academaidd a chreadigol.”