Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd: Sut gwnaeth y Stiwdio helpu Amber i adeiladu ei llinell ffasiwn gynaliadwy a chynhwysol

Mae Bombus Artisanal yn fusnes ffasiwn araf, bach, sy’n canolbwyntio ar uwchgylchu a chydweithio â gwneuthurwyr eraill i greu dillad a chyfwisgoedd cynaliadwy, ac fe’i sefydlwyd ym mis Ionawr gan Amber Jones. Yn ogystal â chynaliadwyedd, mae cynwysoldeb yn bwysig i Bombus, y mae ei gynhyrchion yn cael eu creu ar gyfer pobl o bob maint, rhywedd, cynrychiolaeth, hil a gallu.

Dywedwch wrthym am eich cefndir?

Mae fy hunaniaeth wedi llywio popeth yn fy mywyd, gan gynnwys fy musnes a sut rydw i'n rhyngweithio â'r diwydiant ffasiwn. Rwy'n rhan o’r gymuned LHDTC+, yn dew ac yn hil gymysg. Rwy’n gwybod y boen o beidio â gweld fy hun yn cael ei gynrychioli neu hyd yn oed yn cael ei ystyried - mae peidio â chael eich cynrychioli yn dweud wrth rywun nad ydynt yn perthyn neu fod rhywbeth o’i le arnyn nhw.

Nid oes gennyf unrhyw amheuaeth y byddai derbyn fy hun wedi bod yn haws pe bai'r byd o'm cwmpas yn dangos bod pobl dew yn fwy nag ysgafnhad comig, bod pobl cwiar yn haeddu hapusrwydd a bod hil yn rhywbeth i'w ddathlu. Mae fy musnes yn bodoli oherwydd nad wyf byth eisiau cyfrannu at rywbeth sy’n gwneud i rywun deimlo nad ydynt yn perthyn.

Sut ddechreuodd eich taith ffasiwn?

Roeddwn i’n academaidd iawn yn fy arddegau ond doeddwn i ddim eisiau llethu fy hun pan oeddwn i'n gwneud fy astudiaethau TGAU a phenderfynais fod angen pwnc creadigol ‘hawdd’ arnaf. Mae pob prosiect creadigol yn cymryd llawer o waith ac nid ydynt yn eu hanfod yn haws na mathau eraill o waith ond, pan oeddwn yn 13 oed, gwelais astudio pwnc creadigol fel ffordd o wneud llai o waith.

Er gwaethaf y rhesymau syml dros ddewis tecstilau fel pwnc TGAU, dyma'r dewis gorau y gallwn i fod wedi'i wneud. Gyda chefnogaeth gan athrawes anhygoel, fe wnes i ddarganfod angerdd am wnïo sydd wedi effeithio ar fy mywyd ac wedi fy arwain at ble rydw i heddiw.

Gwnes fy ffrog gyntaf erioed pan oeddwn yn 14 neu 15 ac roeddwn mor falch. Fe wnes i rywbeth a oedd yn edrych yn wych ac yn ffitio esthetig fy model. Hwn oedd fy mhrofiad cyntaf o wneud rhywbeth a oedd yn golygu y gallai rhywun fynegi ei hun. Dydw i ddim yn siŵr y gallwn i fod wedi ei roi mewn geiriau ar y pryd ond roeddwn i’n gwybod fy mod i eisiau parhau i wneud dillad a phrofi’r llawenydd o greu rhywbeth unigryw.

Pan oeddwn yn astudio Ffasiwn a Dylunio ym Mhrifysgol De Cymru, datblygais ddealltwriaeth o ba mor niweidiol y gallai ffasiwn fod ar y blaned a'r bobl sy'n gweithio ym myd ffasiwn. Dyna hefyd pan ddechreuais ddeall nad oes un ateb unigol i gynaliadwyedd a bod llawer o’r diwydiant yn manteisio ar hyn i ymddangos yn gynaliadwy pan nad ydynt. Er enghraifft, os yw brand ffasiwn yn cynhyrchu casgliad wedi'i ailgylchu ond ei fod yn cael ei gynhyrchu gan bobl yn cael eu talu’n isel mewn amodau gwael, a bwriedir ei wisgo am un tymor ac yna ei daflu, a yw'n gynaliadwy?

Beth yw’r diffiniad o gynaliadwyedd? Sut mae’r busnesau hyn yn ei ddiffinio?

I mi, a thrwy estyniad Bombus, mae cynaliadwyedd yn ymwneud â’r cydbwysedd o ofalu amdanom ein hunain, ein planed, a’n gilydd – lle bynnag y bo modd, lleihau niwed a gadael y byd a’i bobl mewn gwell sefyllfa nag oeddent. Mae'n talu cyflog teg i wneuthurwyr, bod yn ecogyfeillgar, peidio â gorgynhyrchu a phrynu’n ofalus. Mae’n sicrhau nad yw lles neb yn cael ei roi mewn perygl er mwyn gwneud elw.

Mae'n anodd darganfod bod rhywbeth rydych chi'n ei garu mor niweidiol a bod y niwed mae'n ei achosi mor normal. Mae ffasiwn gyflym, yn enwedig, yn seiliedig ar gamfanteisio ar lafur, yn annog gor-brynu, ac yn arwain at amcangyfrif o 92 miliwn tunnell o wastraff bob blwyddyn.

Bu nifer o weithiau dros y degawd diwethaf lle bûm yn dadlau a ddylwn yn gweithio ym myd ffasiwn. Rwy’n siŵr y bydd adegau yn y dyfodol pan ddaw pethau drwg y diwydiant ataf. Fodd bynnag, nid yw rhoi’r gorau iddi a cherdded i ffwrdd yn helpu i ddatrys unrhyw un o’r problemau yn y diwydiant. Arwain trwy esiampl, helpu eraill i ddysgu am niwed y diwydiant a sicrhau nad wyf yn gwneud unrhyw niwed yw'r hyn y gallaf ei wneud i wneud gwahaniaeth. Rwy'n hapusaf wrth fy mheiriant gwnïo a dyna le rydw i fod. Mae rheoli Bombus, fy musnes ffasiwn araf bach fy hun, yn un o’r ffyrdd y gallaf sicrhau nad wyf yn cyfrannu at broblemau’r diwydiant.

Sut mae Prifysgol De Cymru (PDC) a’r Stiwdio Sefydlu wedi effeithio ar eich busnes a chael gwared ar y rhwystrau?

Mae PDC wedi bod yn hynod bwysig yn fy nhaith i sefydlu fy musnes. Yn ystod fy BA roeddwn yn gallu mynd ar flwyddyn lleoliad a gweithio gyda'r cwmni anhygoel Mehera Shaw yn Jaipur. Yno, cefais brofiad o weithio ochr yn ochr â thîm bach o grefftwyr a sut y gall busnes roi arferion masnach deg a chynaliadwy ar waith yn eithaf hawdd pan fo’r bobl sy’n gweithio yno yn gofalu’n wir. Roedd yn brofiad gwych a ddaeth i ben yn sydyn gan y pandemig, ac rwy'n bwriadu dychwelyd un diwrnod i weld y tîm eto. Roedd gwneud y cysylltiad hwnnw â Mehera Shaw hefyd yn golygu fy mod yn gallu cael deunyddiau hyfryd sydd ar ôl i'w defnyddio ar gyfer fy nghasgliad graddedig ac yn awr ar gyfer fy musnes.

Ar ôl gradd Meistr hynod siomedig gyda phrifysgol arall, deuthum yn ôl i Brifysgol De Cymru’r llynedd i fod yn rhan o Lansio, ei chynllun i raddedigion. Ar ôl 16 wythnos o gyngor busnes, sesiynau un i un, a’r amser i ganolbwyntio’n gyfan gwbl ar fy musnes. Diolch i’r cyllid, profodd y cynllun i fod yr union beth yr oedd ei angen arnaf i sefydlu Bombus.

Roedd y rhai a gymerodd ran yn y cynllun Lansio a’r Stiwdio Sefydlu yn deall yr hyn rwy’n ceisio’i gyflawni mewn ffordd na theimlais i’r rhai ar fy Meistr busnes ei wneud. Mae’r cymorth a gefais yn amhrisiadwy ac mae’r cyllid gan Lansio a’r Grant Cychwyn Busnes wedi golygu fy mod wedi gallu prynu mwy o beiriannau i gynhyrchu cynnyrch o ansawdd uwch, mwy cynaliadwy. Rwyf hefyd wedi gallu sefydlu prosiectau newydd fel y prosiect lliwio naturiol sydd ar y gweill ar hyn o bryd.

Heb y cynllun Lansio a bod yn rhan o’r Stiwdio Sefydlu’r llynedd, ni feddyliaf y byddwn i’n agos at ble rydw i nawr gyda fy musnes ac o bosib ni fyddai gen i’r busnes.

Rwy’n ddiolchgar iawn i fod yn rhan o’r Stiwdio Sefydlu. Mae’n amgylchedd mor gefnogol a chefais gymaint o gyfleoedd drwy fod yn rhan ohono. Os ydych chi yn Ne Cymru ac yn ystyried cychwyn eich busnes eich hun, y Stiwdio Sefydlu yw’r lle perffaith i chi. Mae wedi gwneud gwahaniaeth enfawr i fy musnes.

Beth mae Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd (GEW) yn ei olygu i chi?

Mae Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd yn gyfle. Cyfle i wneud fy hun a fy musnes yn fwy amlwg, i siarad am yr hyn yr wyf yn ei wneud a pham ei fod yn bwysig, ac i wneud cysylltiadau newydd a allai arwain at brosiectau newydd yn Bombus.

Er mwyn gwneud pethau fel yr erthygl hon sy’n gobeithio anfon rhai pobl i fy ngwefan ac i ddilyn fy sianeli cyfryngau cymdeithasol @bombus.artisanal neu hyd yn oed yn helpu rhywun ansicr i benderfynu mynd amdani a dechrau eu busnes eu hunain.

Mae hefyd yn gyfle i dynnu sylw at y materion y mae Bombus yn ceisio mynd i’r afael â nhw. Rwy'n entrepreneur oherwydd fy mod yn anghytuno'n sylfaenol â sut mae’r rhan fwyaf o’r diwydiant ffasiwn yn gweithredu. Ni chredaf fod corfforaethau mawr yn gallu bod yn foesegol ac yn gynaliadwy yn y ffordd y gall busnesau bach a chanolig, yn enwedig yn y diwydiant ffasiwn. Felly, i mi, mae Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd hefyd yn ymwneud â thynnu sylw at fanteision cefnogi busnesau bach o ran economïau lleol, cynaliadwyedd, arferion moesegol, profiad cwsmeriaid, a chymuned.

Sut mae eich busnes yn helpu i gyfrannu at Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd?

Mae Wythnos Entrepreneuriaeth y Byd yn dathlu a chefnogi entrepreneuriaid, a rhan fawr o gynhyrchiad Bombus yw prosiectau cydweithredol sy’n tynnu sylw at waith busnesau bach eraill a gwneuthurwyr annibynnol. Mae’n ymwneud â chreu ymdeimlad o gymuned a chefnogi busnesau ei gilydd.

Sut fydd y flwyddyn nesaf yn edrych ar gyfer eich busnes chi?

Mae'r flwyddyn nesaf yn edrych yn gyffrous iawn i Bombus. Mae eleni wedi bod yn canolbwyntio ar gynllunio, sefydlu, a phrofi pethau newydd. Mae'r flwyddyn nesaf yn ymwneud â thwf a phrosiectau newydd, ond hefyd ehangu'r hyn rwy'n ei wneud ar hyn o bryd.

Byddaf yn dechrau cynhyrchu casgliad dillad newydd yn y flwyddyn newydd gan ddefnyddio deunyddiau wedi’u huwchgylchu a ffabrigau wedi’i liwio’n naturiol (wedi’i liwio gan y cwmni gwych, Talú) a fydd yn canolbwyntio ar ddarnau sy’n cymysgu arddulliau gwrywaidd â benywaidd. Mae’n gasgliad hunanfoddhaol iawn ond yn rhywbeth rwy’n teimlo’n gryf sydd ei angen. Rwy'n aml yn cael trafferth cael dillad sy'n cyd-fynd â sut rydw i eisiau mynegi fy rhywedd a gwn fod llawer o bobl eraill yn y gymuned LHDTC+ yn teimlo'r un peth. Mae gen i'r sgiliau i greu'r darnau hyn a gobeithio helpu i wneud i bobl deimlo fel nhw eu hunain. Mae cynwysoldeb yn bwysig i mi ac mae’r casgliad hwn yn mynd i fod yn fynegiant o hynny.

Mae Balchder yn ddathliad trwy gydol y flwyddyn yn fy musnes, Bombus ac rwy'n anelu at weithio'n barhaus ar ddatblygu amrywiaeth o ddillad balchder. Nid yw'n brosiect rydw i byth yn bwriadu ei orffen. Ar hyn o bryd, mae gen i gasgliad bach sy’n rhoi 25% o bob gwerthiant i Trans Aid Cymru. Y nod yw ehangu'r casgliad hwn gan ddefnyddio'r deunyddiau newydd wedi’u lliwio’ naturiol a dulliau uwchgylchu.

Mae gen i gynlluniau hefyd i gynhyrchu hyd yn oed mwy o gynhyrchion wedi'u huwchgylchu gan gynnwys fy sgrynshis wedi’u huwchgylchu poblogaidd a mwy o fagiau. Mae cymaint o ddillad yn mynd i safleoedd tirlenwi, o bosibl heb eu gwisgo, ac mae uwchgylchu yn un o'r ffyrdd y gall Bombus helpu i leihau gwastraff tecstilau. Yn ogystal â bod yn ffordd wych o leihau gwastraff, rwyf wrth fy modd yn dod o hyd i ffyrdd o ddefnyddio nodweddion dillad yn y pethau y byddaf yn creu ohonynt. Mae uwchgylchu yn cadw'r hyn rwy'n ei wneud yn ffres ac yn gyffrous i mi a'm cwsmeriaid.

Byddaf hefyd yn chwilio am fy mhrosiect cydweithredol nesaf tua hanner olaf y flwyddyn nesaf. Hoffwn archwilio ffordd o greu casgliad ar thema gwenyn trwy ddylunio arwynebau. Gelwir fy musnes yn Bombus oherwydd fy mod yn caru gwenyn. Maen nhw’n fy ngwneud i’n hapus ac mor bwysig i warchod yr amgylchedd, felly byddwn i wrth fy modd yn creu casgliad wedi’i ganolbwyntio arnynt sy’n rhoi canran o’r arian i elusen/prosiect sy’n ymroddedig i achub y gwenyn.