Wythnos Ymwybyddiaeth Iechyd Meddwl | Defnyddio Bwdhaeth i helpu dioddefwyr OCD

Mae Kerstin Han, a raddiodd y llynedd o'r MA mewn Astudiaethau Bwdhaidd, wedi lansio gwefan ymyrraeth ar gyfer pobl sy'n cael trafferth gydag Anhwylder Obsesiynol-gorfodaethol (OCD).

Datblygodd Kerstin y wefan hunangymorth, OCD and Buddhism, fel rhan o'i thesis, gan ddefnyddio egwyddorion athronyddol Bwdhaidd i helpu pobl ag OCD.

Mae ei dull arloesol yn arwain pobl i wneud newidiadau i'w bywydau, ac o bosibl goresgyn effeithiau gwanychol yr anhwylder.

Mae'r wefan yn cyflwyno dysgeidiaethau'r Cheng Wei Shi Lun, neu CWSL – ysgrythur allweddol Yogacara-Bwdhaeth, sy'n esbonio sut mae'r meddwl dynol yn gweithio a sut mae cydadwaith wyth ymwybyddiaeth yn creu ein fersiwn unigol o 'realiti.'

Ychwanegodd Kerstin: "I rai pobl, mae'n brofiad pleserus - i bobl sy'n cael trafferth gydag OCD, gall fod yn hunllef. Y newyddion da yw, gan fod 'realiti' yn gynnyrch ein meddwl ein hunain; gallwn ddysgu creu realiti mwy cadarnhaol i ni ein hunain."

Mae'r wefan yn cynnwys erthyglau ar ddysgeidiaeth CWSL, sut mae'n esbonio OCD; sut mae obsesiynau'n codi a'r prosesau meddyliol dan sylw, yn ogystal â myfyrdodau dan arweiniad wedi'u cynllunio'n benodol ar gyfer pobl ag OCD er mwyn eu helpu i weithio trwy eu gofid.

Profodd Kerstin episod OCD am y tro cyntaf yn 10 oed, ar ôl i'w mam-gu farw. Dywedodd: "Rwy'n cofio roedd y syniad rhyfedd hwn yn fy mhen yn sydyn: a allai fod yn wir na fyddai Mam-gu wedi mynd yn derfynol sâl, pe bawn i wedi gwisgo band gwallt gwahanol?

"Er i fy mam fy nghysuro nad oedd salwch Mam-gu yn ymwneud ag unrhyw beth y gwnes i, ac roeddwn i'n gwybod bod yr holl syniad yn hurt, roedd y meddyliau yn parhau i ddod yn ôl. Dechreuais wasgu switsh y golau i wneud iddyn nhw fynd i ffwrdd.

"Wrth i mi dyfu'n hŷn, roedd cynnwys fy meddyliau obsesiynol – a fy nghymelliadau - yn amrywio. Weithiau roedd yn rhaid i mi wasgu switsh y golau dro ar ôl tro, neu gymryd nifer pendant o gamau yn ôl, i ‘niwtraleiddio’ rhywbeth, neu wirio'r stôf cyn i mi fynd allan.

"Am amser hir, er bod hyn yn annifyr, nid oedd i raddau lle byddai wedi fy atal rhag byw fy mywyd. Y peth da oedd mai yn yr ysgol neu'r gwaith, roedd fy ymennydd yn cael ei gadw mor brysur yr oedd yr OCD yn cael ei atal ac felly roedd yn effeithio arnaf yn bennaf yn fy amser hamdden, pan na fyddai neb yn sylwi arno. Erbyn hynny, roeddwn i'n gwybod bod yr hyn roeddwn i'n ei brofi yn cael ei alw'n OCD, ond gan mai dim ond OCD ysgafn i gymedrol oedd hi, es i ddim i’r drafferth o gael therapi ar y pwynt hwnnw."

Ar ôl symud i Tsieina yn 2017, i ddilyn ei breuddwyd ac astudio ymarfer Yogacara-Bwdhaeth yn Xi'an, profodd Kerstin ddigwyddiad trawmatig a wnaeth ei OCD yn llawer gwaeth.

Roedd y fflatiau yr oedd hi'n byw ynddo wedi'i amgylchynu gan adeiladau uchel, gyda siafftiau awyru cudd nad oeddent wedi'u diogelu. Syrthiodd ei chath i mewn i un o'r siafftiau hyn, a chymerodd Kerstin ddiwrnod a noson i ddod o hyd iddo a'i gael allan. Yna ychydig fisoedd yn ddiweddarach, syrthiodd cath grwydr fach i siafft ddyfnach fyth, ac ar ôl 48 awr o sawl cymydog yn helpu, cafodd ei achub yn y pen draw.

Diogelodd Kerstin a'i chymdogion y siafftiau yn y tymor byr gyda rhwyll wifrog a chlymau cebl, ond, gan wybod eu bod yn peryglu bywyd i blant ac anifeiliaid, cafodd ei gadael wedyn gyda OCD 'gwirio difrifol', ac roedd hi’n teimlo cyfrifoldeb enfawr i wneud yn siŵr dro ar ôl tro bod y rhwyll wifrog yn ei le o hyd. Roedd hyn yn cymryd llawer o amser ac yn achosi llawer o straen emosiynol iddi.

Yna penderfynodd Kerstin wneud rhywbeth am ei OCD, ac ar ôl dysgu mwy am sut y gallai CWSL helpu pobl, fe wnaeth hi ffocysu ei phrosiect traethawd hir ar y pwnc, sydd wedi arwain at ei rhaglen hunangymorth.

Ychwanegodd: "Yn ystod fy amser yn gweithio dramor, des i’n boenus o ymwybodol bod mynediad at therapi ar gyfer OCD yn foeth mewn sawl rhan o'r byd mewn gwirionedd, felly roeddwn i eisiau creu rhywbeth a oedd yn ddefnyddiol ac ar gael am ddim i bawb sy'n dioddef gydag OCD."

"Mae astudio seicoleg Fwdhaidd wedi fy helpu i gymryd fy mywyd yn ôl. Ar ôl llawer o waith, rydw i nawr yn teimlo'n dda eto, ac rwy'n gobeithio y gall fy rhaglen hunangymorth helpu dioddefwyr OCD eraill i leddfu eu symptomau a chymryd eu bywydau yn ôl."