PDC ac arbenigwyr o’r Dwyrain Canol yn datblygu system glyfar i frwydro yn erbyn colli cnydau

Mae arbenigwyr technoleg ym Mhrifysgol De Cymru (PDC) wedi bod yn gweithio gyda chydweithwyr yn y Dwyrain Canol i arwain system ddyfrhau ar gyfer ffermydd a ddatblygwyd ar ôl i gyfnodau clo COVID arwain at ddinistrio cnydau hanfodol.

Mae'r Athro Ashraf Ali a’r Athro Andrew Ware wedi bod yn arwain y gwaith o ddatblygu system i gyfrifo union faint o ddŵr a'r amser gorau posibl i ddyfrhau cnydau ar ffermydd yn yr Iorddonen. 

Datblygwyd y prosiect dwy flynedd o hyd, a ariennir gan Academi Beirianneg Frenhinol y DU, mewn ymateb i effaith pandemig COVID-19 ar ffermwyr Gwlad yr Iorddonen.

Ar un adeg, ni chaniatawyd iddynt gael mynediad i'w ffermydd am fwy na phythefnos ar y tro. Arweiniodd hyn at golledion cnydau annisgwyl, gan effeithio'n uniongyrchol ar y gadwyn gyflenwi bwyd a diogelwch bwyd mewn gwlad sydd eisoes ag adnoddau dŵr sydd dan straen. 

"Roedd y problemau a godwyd gan y pandemig yn golygu bod yn rhaid inni ddod o hyd i ateb i'r problemau difrifol a achoswyd gan y cyfnodau clo," esboniodd yr Athro Ali.

"Diolch byth, ar ôl gweithio ochr yn ochr â'r Athro Ware, roeddem yn gallu cael mynediad at arbenigedd blaenllaw mewn technoleg ddigidol a'i ddefnyddio i fynd i'r afael â'r problemau sy'n wynebu'r gymuned amaethyddol yn yr Iorddonen.

"Trwy fanteisio ar arbenigedd y ffermwyr, roeddem yn gallu datblygu system dyfrhau clyfar gyda rheolaethau awtomataidd a allai bennu union anghenion dŵr bob sector fferm.

"Cafodd hyn ei wella gyda synwyryddion sy'n casglu data o'r pridd, rhannau coed, a'r amgylchedd cyfagos, i ddadansoddi gofynion pob ardal, ac yna roedd algorithm a ddatblygwyd yn arbennig yn gallu gwneud penderfyniad a fyddai'n cyd-fynd â'r rhai a wnaed gan y ffermwyr."

Ar ôl datblygu'r system, mae partneriaid y prosiect wedi dylunio technoleg bellach i gefnogi sector amaethyddol Gwlad yr Iorddonen.

"O ganlyniad i waith caled y tîm, mae gwefan wedi'i datblygu - www.agritech-jo.com - a fydd yn helpu i drawsnewid rheolaeth amaethyddiaeth y wlad," meddai'r Athro Ali.

"Fe wnaethom hefyd ddatblygu ap a gynlluniwyd i ganiatáu i ffermwyr fonitro eu systemau o bell, tra bod labordy ymchwil arbenigol, Internet of Things and Cloud Computing and AI Applications Lab (ICCAA), wedi'i sefydlu yn yr Iorddonen i ddatblygu'r sgiliau a'r dechnoleg a ddefnyddir yn y prosiect hwn a phrosiectau arloesol eraill ymhellach."

Ychwanegodd yr Athro Ware, "Mae'r gwaith gyda chydweithwyr yn yr Iorddonen yn enghraifft arall o sut y gall arbenigedd a ddatblygwyd yng Nghymru gefnogi heriau sylweddol y mae cymunedau ledled y byd yn eu hwynebu.

"Yn PDC, rydym wedi dod yn arweinwyr ym maes technoleg arloesol ac, fel rhan o Sefydliad Gwybodaeth Ddigidol Cymru, rydym yn gweithio gyda phartneriaid sector cyhoeddus i ddatblygu systemau pwrpasol arloesol. Edrychaf ymlaen at barhau â'r bartneriaeth hon ac ymchwilio i sut y gall cymwysiadau eraill elwa o'r profiad a enillwyd trwy’r prosiect yng Ngwlad yr Iorddonen."    

Gweithiodd Andrew, Athro Cyfrifiadura yn PDC, ochr yn ochr â'r Athro Ashaf Ali, Pennaeth yr Adran Peirianneg Drydanol ym Mhrifysgol Hashemite yng Ngwlad yr Iorddonen. Cwblhaodd yr Athro Ali ei PhD mewn systemau cyfathrebu allweddol i genhadaeth yn PDC ac mae bellach yn Gymrawd Ymchwil Gwadd yn y Brifysgol.

Ariennir y Prosiect trwy'r rhaglen Engineering X Transforming Systems Through Partnership (TSP), a ariennir gan yr Academi Beirianneg Frenhinol.