Cyfrandaliadau’r Brifysgol mewn cyllid arloesi gofod gwerth miliynau o bunnoedd

16 Rhagfyr, 2025

Delwedd o'r Ddaear gyda nifer o gysylltiadau goleuadau, yn dangos gwybodaeth yn cael ei rhannu ar draws gwledydd gwahanol.

Mae Prifysgol De Cymru (PDC) yn bartner mewn prosiect gwerth £2 filiwn sy’n un o 17 i rannu miliynau o bunnoedd o gyllid gan Asiantaeth Ofod y DU (UKSA) i yrru’r don nesaf o arloesi gofod.

Trwy ei Rhaglen Arloesi Gofod Genedlaethol (NSIP), bydd y buddsoddiad o £17 miliwn gan UKSA yn cyflymu technolegau arloesol, yn hybu masnacheiddio, ac yn atgyfnerthu arweinyddiaeth fyd-eang y DU mewn arloesi gofod.

Mae’r prosiectau a ddewiswyd yn cwmpasu pum thema strategol sy’n hanfodol i uchelgeisiau gofod y DU – ymwybyddiaeth o’r parth gofod, gwasanaethu a gweithgynhyrchu mewn orbit, gwylio’r Ddaear, cyfathrebu lloeren, a lleoliad, llywio ac amseru.

Gyda’i gilydd, bydd y prosiectau hyn yn darparu technolegau trawsnewidiol i wella monitro hinsawdd, gwella cysylltedd, galluogi gweithrediadau lloeren cynaliadwy, a chryfhau diogelwch cenedlaethol. O gyfathrebu cwantwm ac offer gwasanaethau robotig i olrhain llygredd a bwerir gan ddeallusrwydd artiffisial (AI) a systemau gyriant y gellir eu hail-lenwi â thanwydd, bydd yr arloesiadau hyn yn helpu i adeiladu sector gofod gwydn a chystadleuol yn y DU.

Bydd y prosiect £2 filiwn sy’n cynnwys PDC yn gweld y Brifysgol yn gweithio ochr yn ochr â B2Space Ltd a SuperSharp Space Systems i greu system gwylio’r Ddaear dan arweiniad y DU gan ddefnyddio platfformau o uchder uchel gyda synwyryddion uwch, cysylltedd satcom, ac AI ar fwrdd.

Ar ôl datgelu’r cyllid, dywedodd Gweinidog Gofod y DU, Liz Lloyd: “Mae technoleg gofod o fudd i fywydau pobl bob dydd – o wirio’r tywydd i lywio’ch taith car adref o’r gwaith. Mae’r cyllid hwn yn cefnogi’r arloeswyr gwych yn y DU sy’n datblygu’r genhedlaeth nesaf o dechnoleg gofod.

“Drwy gefnogi ein sector gofod, rydym yn cryfhau safle’r DU fel arweinydd byd-eang mewn arloesi gofod ac adeiladu technolegau a fydd o fudd i bobl ledled y wlad am flynyddoedd i ddod.”

Bydd prosiectau sydd newydd gael eu hariannu gan NSIP hefyd yn darparu gwerth cyhoeddus go iawn. Gyda’i gilydd, rhagwelir y bydd y prosiectau hyn yn creu hyd at 140 o swyddi medrus ledled y DU, gan gryfhau’r biblinell dalent mewn peirianneg, gwyddor data, a gweithgynhyrchu uwch.

Dywedodd yr Athro Mark Sims a’r Athro Anna Hogg, Cyd-gadeiryddion Space Academic Network (SPAN): “Rydym yn falch o weld sut mae rhaglen NSIP UKSA yn galluogi arloesedd gwych ar draws diwydiant ac academia, gan gyd-gefnogi datblygiad technolegau go iawn y dyfodol ar gyfer sector gofod y DU.

“Mae cryfhau cydweithrediadau rhwng diwydiant ac academia dros y degawd diwethaf yn dangos pŵer cydweithio yn glir. Mae’r amrywiaeth eang o dechnolegau sy’n cael eu datblygu nawr trwy NSIP yn gyffrous i weld, mae pob un yn cynrychioli cyfle i ddatblygu’r sector a gyrru twf yn y dyfodol.”

Mae’r buddsoddiad newydd hwn gan UKSA yn adeiladu ar sector gofod £18 biliwn y DU, sy’n parhau i dyfu’n gyflym ac sy’n gyrchfan flaenllaw ar gyfer buddsoddi mewn gofod yn fyd-eang.

Dywedodd Cyfarwyddwr Gweithredol Ukspace, Colin Baldwin: “Rydym yn llongyfarch pob un o dderbynwyr llwyddiannus y gwobrau hyn. Mae’r buddsoddiad hwn yn ehangu effaith yr NSIP ac yn rhoi cyfle i gwmnïau gofod a sefydliadau academaidd ddatblygu gallu sofran newydd arloesol sy’n cryfhau’r DU mewn sawl maes pwysig.”

Yn ddiweddar, cytunodd y DU i fuddsoddiad o £1.7 biliwn mewn rhaglenni Asiantaeth Ofod Ewrop (ESA), gan roi hwb i gyfanswm ymrwymiad y DU i £2.8 biliwn dros y degawd nesaf. Bydd y cyllid hwn yn cynnal miloedd o swyddi medrus, yn sbarduno arloesedd, ac yn darparu buddion i bobl a busnesau – o gysylltedd gwell i seilwaith mwy gwydn.

Mae pob £1 a fuddsoddir yn ESA yn dod â £7.49 yn ôl i economi’r DU, gyda chontractau’n dod yn ôl i ddiwydiant a phrifysgolion y DU.