“Os fedra i ddim hedfan un, mi wna i wneud un”: Sut mae’r myfyriwr Peirianneg Awyrenegol Kaba yn helpu i ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o ddysgwyr STEM

Ar Ddiwrnod Rhyngwladol Menywod a Merched mewn Gwyddoniaeth, darganfyddwch fwy am astudiaethau Kaba Khadijatul, a sut mae hi’n hyrwyddo STEM i bobl ifanc ledled y rhanbarth

Pan gyrhaeddodd Khadijatul Kubra Kaba Gymru o Fangladesh i astudio peirianneg awyrenegol, doedd hi ddim yn dychmygu y byddai hi’n dod yn un o lysgenhadon STEM mwyaf gweithgar y brifysgol un diwrnod.

Doedd hi’n bendant ddim yn gweld ei hun yn arwain gweithdai, yn siarad mewn digwyddiadau gyrfaoedd, nac yn ysbrydoli disgyblion ysgol i ddilyn gwyddoniaeth a pheirianneg. Nawr, yn ei thrydedd flwyddyn o astudio, mae hi’n gwneud hynny i gyd, a mwy.

Dechreuodd ei thaith i mewn i beirianneg gyda breuddwyd plentyndod o ddod yn beilot. Ond, ar ôl i’w rhieni godi pryderon ynghylch y risgiau o hedfan, penderfynodd aros yn agos i hedfannaeth mewn ffordd arall. Dywedais wrth fy hun ‘Os fedra i ddim hedfan un, mi wna i wneud un,’ meddai, a phenderfynodd ddilyn gyrfa mewn peirianneg awyrenegol.

Nid bod yn rhan o beirianneg awyrenegol yw’r unig fantais y mae Kaba wedi’i chael ym Mhrifysgol De Cymru (PDC).

Gan ddod o wlad lle Bengalaidd yw’r iaith fwyaf cyffredin, astudiodd Kaba, sy’n 23 oed eleni, mewn ysgolion cyfrwng Saesneg ond yn anaml yn cael y cyfle i ddefnyddio Saesneg yn ei bywyd o ddydd i ddydd. Roedd cyrraedd y DU yn golygu dysgu mynegi ei hun yn hyderus – rhywbeth y mae hi’n cyfaddef yn agored nad oedd yn hawdd ar y dechrau. Ond newidiodd hyn ar ôl dod yn un o Lysgenhadon Myfyrwyr y Brifysgol.

Mae’r Llysgenhadon yn gweithredu fel wynebau’r Brifysgol yn ystod Diwrnodau Agored a Diwrnodau Ymgeiswyr, lle mae Kaba yn siarad yn rheolaidd â darpar fyfyrwyr a’u teuluoedd, gan rannu ei phrofiad a’u helpu i gael dealltwriaeth well o fywyd ar y campws. Mae’n rôl, meddai, sydd wedi dod â thwf personol iddi.

“Mae bod y ffocws yn ystod ymweliadau darpar fyfyrwyr â PDC yn golygu bod rhaid i mi ddatblygu perthynas â phobl o bob cefndir,” meddai. “Mae hyn yn amlwg wedi helpu i wella fy Saesneg, ond mae hefyd wedi rhoi mwy o hyder i mi wrth siarad yn gyhoeddus, sgiliau cyfathrebu cryfach, a phrofiad mewn gwaith tîm ac arweinyddiaeth.

“Dechreuodd fy nhaith fel Llysgennad STEM trwy fy nghyfranogiad yn Her Systemau Awyrennau Di-griw ImechE, sy’n cynnwys gofyniad i gynnal allgymorth STEM gydag ysgolion lleol.

“Wrth gymryd rhan yn y gystadleuaeth, arweiniais fy nhîm fel Pennaeth STEM lle roeddwn yn gyfrifol am gynllunio a chyflwyno gweithgareddau allgymorth i fyfyrwyr i’w cynnwys mewn peirianneg a phynciau STEM.

“Trwy’r rôl hon, darganfyddais angerdd dros allgymorth ac addysg, a wnaeth fy ysgogi i ddechrau fy nhaith fel Llysgennad STEM”

Ynghyd â’i rôl fel Llysgennad a’i hastudiaethau, mae Kaba hefyd yn gweithio fel Intern STEM â thâl gyda thîm Allgymorth STEM y Brifysgol, gan helpu i drefnu a chyflwyno gweithdai, creu deunyddiau, a chynrychioli’r brifysgol mewn digwyddiadau STEM mewn nifer o ysgolion lleol. A dweud y gwir, gweithiodd y tîm Allgymorth STEM gyda 1,930 o ddisgyblion yn nhymor cyntaf y flwyddyn academaidd hon yr hydref diwethaf, gan gyflwyno 62 o weithdai mewn cyfanswm o 27 o ysgolion.

A, dywedodd Kaba, er gwaethaf ei phryderon yn y dechrau ynghylch bod o flaen grŵp mawr o ddysgwyr ifanc, mae wedi rhoi dealltwriaeth well iddi o fanteision y gwaith allgymorth.

“Roeddwn i mor nerfus – roedd fy nwylo’n crynu,” meddai. “Ond unwaith i mi ddechrau siarad, roedd yn hawdd ymlacio. Goleuodd llygaid y plant. Roeddwn i fel arfer bod fel nhw – ond gwnaeth neb erioed feithrin fy niddordebau fel y medra i wneud ar eu cyfer nhw. Gwnaeth i mi sylweddoli y gallai addysgu fod yn rhywbeth yr hoffwn ei wneud yn y dyfodol.”

Os nad oedd ei hastudiaethau, a’i rolau fel Llysgennad ac Intern, yn ddigon, mae Kaba hefyd yn cynnig cefnogaeth i fyfyrwyr peirianneg awyrenegol sy’n ymgartrefu i fywyd yn PDC. A chyn i lawer ohonyn nhw gyrraedd y Brifysgol, mae hi’n rhan o grŵp sy’n anfon cardiau post wedi’u hysgrifennu â llaw at fyfyrwyr peirianneg newydd, yn eu llongyfarch ar eu cynigion ac yn eu calonogi am eu dyfodol yn y Brifysgol.

“Mae’n rhywbeth bach, ond dwi eisiau iddynt deimlo’n gartrefol cyn iddyn nhw hyd yn oed gyrraedd,” meddai.

Wrth edrych i’r dyfodol, mae Kaba yn ansicr o’i chynlluniau ar ôl graddio, a lle yn y byd y bydd hi’n parhau â’i gyrfa. Ond mae ei phrofiad yn y Brifysgol wedi ei helpu i feithrin sgiliau meddal gwerthfawr ynghyd â’i chynnydd academaidd.

“Dwi wedi darganfod sgiliau newydd drwy fy rolau gwahanol yn PDC,” meddai. “Ynghyd â’m hastudiaethau, dwi wedi gallu meithrin fy hyder a darganfod diddordeb cynyddol mewn allgymorth, felly efallai bydd opsiynau mewn addysgu yn y dyfodol – mae’r profiad Prifysgol wedi rhoi llawer o syniadau i mi ar gyfer y dyfodol.”

Talodd Laura Roberts, Swyddog Allgymorth STEM yn PDC, deyrnged i Kaba.

“Pan wnes i gyfarfod â Kaba gyntaf fel rhan o dîm Drôn ImechE, Little Red Dragon, roedd hi’n dawel ond yn frwdfrydig,” meddai Laura. “Hi oedd yn arwain y gweithdy, yn amlwg yn crynu, ond gwnaeth hi swydd dda iawn arni.

“Gwnaeth Kaba yn siŵr ei bod yn fy nghysgodi pan roeddwn i’n cyflwyno gweithdy STEM fel y gallai weld sut y dylent gael eu rhedeg ac yna cymerodd hynny i ystyriaeth i wella steil cyflwyno ei hun.

“Fel yr Intern STEM gyda mi eleni, mae hi’n amhrisiadwy wrth helpu gweithdai i redeg yn esmwyth, cadw’r pecyn STEM yn drefnus, ac mae hefyd yn cefnogi nifer o weithdai bob wythnos.

“Byddaf yn drist o’i gweld hi’n gadael pan fydd hi’n graddio, ond dwi hefyd yn gwybod y bydd ei gwybodaeth a’i sgiliau yn ei helpu i lwyddo yng ngham nesaf ei gyrfa STEM.”