Prif Swyddog Meddygol Cymru yn canmol 'uchelgais fawr' y Ganolfan Ymchwil Gwasanaethau Golwg newydd

10 Chwefror, 2026

Mae dyn mewn blazer glas yn siarad wrth lecsenn, gan wneud symudiadau gyda'r ddwylo, o flaen baneri Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru sy'n dangos testun Cymraeg ac Saesneg.

Cafodd y Ganolfan Ymchwil Gwasanaethau Golwg (CVSR) newydd, sy’n cael ei hariannu gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, ei lansio'n swyddogol ddydd Llun 26 Ionawr yng Nghaerdydd, gan ddod ag ymchwilwyr, clinigwyr a phartneriaid blaenllaw o bob cwr o'r Deyrnas Unedig ynghyd i lunio dyfodol ymchwil a gwasanaethau gofal llygaid.

Agorwyd y digwyddiad gan Gyfarwyddwr y Ganolfan, yr Athro Barbara Ryan, a groesawodd y cyfranogwyr a phwysleisio pwysigrwydd cydweithredu er mwyn gwella gwasanaethau golwg, gan ychwanegu: "Mae angen i bawb ar y daith hon weithio gyda ni a chydweithredu â ni."

O PDC, mae Carolyn Wallace, Athro Gwasanaethau Iechyd a Gofal Cymunedol, a Dr Mark Davies, Athro Cysylltiol a Phennaeth Dysgu, Addysgu a Phrofiad Myfyrwyr, yn aelodau o'r Ganolfan Ymchwil Gwasanaethau Golwg.

Meddai'r Athro Wallace: "Mae'n hynod gyffrous bod yn rhan o Ganolfan sydd mor amlwg yn canolbwyntio ar wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl. Mae PDC yn cyfrannu arbenigedd ymchwil hirsefydlog mewn iechyd cymunedol, gwasanaethau gofal ac ymchwil gymhwysol, a fydd yn chwarae rhan bwysig wrth hybu gwaith ac uchelgeisiau'r Ganolfan."

Roedd y lansiad hefyd yn cynnwys prif anerchiad gan yr Athro Isabel Oliver, Prif Swyddog Meddygol Cymru, a bwysleisiodd arwyddocâd y Ganolfan newydd, gan ychwanegu: "Mae gan y Ganolfan Ymchwil Gwasanaethau Golwg rôl hanfodol i'w chwarae – yr hyn sy'n fy nghyffroi fwyaf yw nid yn unig ei huchelgais fawr, ond ei ffocws clir ar degwch, trawsnewid a gweithredu."

Roedd y digwyddiad yn cynnwys arddangosfa ymchwil i rannu cwmpas eang ac effaith y gwaith sydd ar y gweill ledled Cymru. Roedd y sgyrsiau’n cynnwys yr ymchwil ddiweddaraf, blaenoriaethau clinigol, a chyfleoedd i gryfhau llwybrau gofal i bobl ag amhariad ar eu golwg.

Cafwyd un o gyflwyniadau mwyaf pwerus y bore gan Sarah Crowley, a rannodd ei phrofiad personol o fyw gyda retinopathi ynghyd â Diabetes Math 1. Yn ei hanerchiad, pwysleisiodd mor bwysig yn y byd go iawn yw ymgyrch y Ganolfan i wella gwasanaethau, lleihau anghydraddoldebau a chefnogi'r rhai sy’n cael eu heffeithio gan gyflyrau’n ymwneud â'r golwg.

Yn y prynhawn, gwnaeth y cyfranogwyr gymryd rhan mewn cyfres o weithdai cyfochrog a oedd yn archwilio anghenion tystiolaeth ar draws taith y claf. Roedd y sesiynau’n canolbwyntio ar ofal llygaid sylfaenol a throsglwyddo i wasanaethau ysbyty, gofal eilaidd a llwybrau i adsefydlu a gofal cymdeithasol, ac adsefydlu, gofal cymdeithasol a phresgripsiynu cymdeithasol i bobl ag amhariad ar eu golwg.

Mae'r lansiad yn garreg filltir bwysig i ymchwil gwasanaethau golwg yn y Deyrnas Unedig, gan sefydlu canolfan gydweithredol sy'n ymroddedig i gynhyrchu'r dystiolaeth sydd ei hangen i drawsnewid gofal a gwella canlyniadau i bobl â phroblemau golwg.