Dod â Llundain Fictoraidd yn fyw drwy Addysg Minecraft

Mae ymchwil gan Brifysgol De Cymru a Phrifysgol Lancaster wedi helpu i ddod â hanes Llundain Fictoraidd yn fyw i ddarllenwyr ifanc, drwy fyd Minecraft newydd yn seiliedig ar astudiaethau'r diwygiwr cymdeithasol Charles Booth.

Charles Booth’s London yw'r adeiladwaith diweddaraf gan Litcraft - prosiect addysgol arloesol sy'n ail-greu bydoedd llenyddol clasurol fel modelau graddfa cywir o fewn Minecraft, i helpu plant i ail-ymgysylltu â darllen drwy chwarae.

Mae Litcraft yn cael ei gyd-arwain gan Dr Rebecca Hutcheon, Cymrawd Ymchwil ar gyfer Effaith yn PDC, yr Athro Sally Bushell ym Mhrifysgol Lancaster, sy'n arbenigo mewn llenyddiaeth Rhamantaidd a Fictoraidd y 19eg ganrif, a Dr James Butler, Cynorthwyydd Ymchwil ym Mhrifysgol Lerpwl.

Dechreuodd adeiladwaith Minecraft cyntaf y prosiect, Sherlock Holmes’ London, fel cyfnewid gwybodaeth gyda'r cwmni dylunio Minecraft, Blockworks, a ariannwyd gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau. Yn seiliedig ar fapiau tlodi Charles Booth, ysbrydolodd yr adeiladwaith y tîm i fapio Llyfrau Nodiadau Heddlu Charles Booth i greu byd newydd.

Wedi'i greu ar gyfer y Llyfrgell yn Ysgol Economeg a Gwyddor Gwleidyddol Llundain (LSE), sy'n dal archif Charles Booth, lansiwyd Charles Booth’s London yn swyddogol yr wythnos diwethaf, lle archwiliodd gwesteion - gan gynnwys rhai o'i berthnasau pell - fyd Minecraft a phecynnau addysg cysylltiedig.

Roedd gwesteion hefyd yn gallu gweld eitemau o'r archif, gan gynnwys un o'r mapiau gwreiddiol, sawl llyfr nodiadau, a'r allwedd map enfawr yn egluro saith dosbarth lliw-godio'r ddinas.

Datgelodd arolwg cymdeithasol nodedig Charles Booth, a gynhaliwyd ddiwedd y 1800au, fod tua 35% o Lundainwyr yn byw mewn tlodi. Fel rhan o Ymchwiliad Booth, aeth tîm o ymchwilwyr gyda swyddogion heddlu ar y stryd yn ystod 1898-99, gan gynhyrchu llyfrau nodiadau yn llawn disgrifiadau strydoedd, brasluniau cymeriadau a diweddariadau i'r dosbarthiadau lliw-godio.

Mapiodd tîm Litcraft nifer o Lwybrau'r Heddlu, a gweithiodd yn agos gyda Blockworks i adeiladu elfennau gameplay y byd, gan greu ystod o weithgareddau i chwaraewyr eu cwblhau wrth archwilio Llundain Fictoraidd.

Dywedodd Dr Hutcheon: “Roedd digon o blant yn y lansiad, sy’n tueddu i fod y beirniaid llymaf o ran Minecraft, felly roedd yn hyfryd eu gweld mor ymgysylltiedig â’r prosiect. Cawsom gyfle hefyd i siarad â rhieni, athrawon, darlithwyr a llyfrgellwyr, a ddaeth i gyd â safbwyntiau gwahanol i’r adeiladwaith.

“Fe wnes i fwynhau ail-ymweld â deunyddiau Booth yn bersonol ar ôl gweithio gyda nhw’n ddigidol am gyhyd. Gwnaeth dod ar draws y gwrthrychau ffisegol, a gweld pobl yn symud trwy’r adeiladwaith Minecraft, i’r prosiect cyfan deimlo’n gadarn ac yn rhyfeddol o real.”

Ychwanegodd yr Athro Sally Bushell: “Rydym wrth ein bodd gyda’r adeiladwaith terfynol ar gyfer LSE a’r ffigurau lawrlwytho anhygoel o Farchnad Minecraft – 1.5 miliwn ers mis Ionawr. Rhoddodd gymaint o bleser i ni weithio ar fapiau trawiadol Booth ac mae’n hyfryd gweld yr adeiladwaith Minecraft ar wefan Booth, gan ddod â’r map yn fyw yn llythrennol!”

Mae'r byd wedi'i gynllunio'n bennaf fel adnodd addysgol ar gyfer ysgolion, gyda chymorth llyfryn addysgu cysylltiedig, y gellir ei lawrlwytho yma. Mae fersiwn am ddim o fyd Minecraft hefyd ar gael i bawb ei archwilio trwy Farchnad Minecraft.

Mae adeiladwaith nesaf Litcraft, The Adventures of Sherlock Holmes, i'w ryddhau yn ddiweddarach eleni, gan archwilio gwahanol ardaloedd yn Llundain a chyflwyno naratifau a gameplay newydd.