Graddedig PDC yn agor drysau i'r genhedlaeth nesaf o wneuthurwyr ffilmiau

13 Mawrth, 2026

Cast a chriw Over the Rainbow

Mae myfyrwyr ffilm yn PDC wedi elwa o hyfforddeiaethau â thâl ar ffilm fer sy'n cael ei dangos am y tro cyntaf heno - diolch i angerdd graddedig dros ddarparu cyfleoedd i wneuthurwyr ffilmiau uchelgeisiol yn y diwydiant.

Mae Andrew Creak, a raddiodd y llynedd gyda MA mewn Ffilm, yn Gyfarwyddwr Lights, Camera, Cymru! - rhaglen datblygu sgiliau a redir mewn partneriaeth â Screen Alliance Wales a Datblygu Celfyddydau Caerffili i gynnig lleoliadau safonol y diwydiant i actorion a chriwiau ffilmio dan hyfforddiant.

Ar ôl sefydlu'r rhaglen, a elwid gynt yn Lights, Camera, Caerphilly!, yn 2023, ehangodd Andrew y cynllun i ganiatáu i bobl o bob cefndir economaidd ledled Cymru wneud cais am hyfforddeiaethau.

Gyda dwy ffilm fer eisoes wedi'u rhyddhau, bydd y drydedd - Over the Rainbow - yn cael ei dangos am y tro cyntaf yng Nghanolfan Gelfyddydau Chapter, Caerdydd heno, ac mae'n seiliedig ar stori'r Wizard of Oz.

Mae'r ffilm yn serennu'r actor Cymreig Steve Speirs fel llais Tik-Tok, robot clocwaith wedi'i ysbrydoli gan y cymeriad o gyfres lyfrau wreiddiol L Frank Baum a'r ffilm Return to Oz o 1985.

Mae Over the Rainbow yn adrodd hanes Frankie, sydd ar ei ffordd i gyfarfod â'r dyn y mae wedi bod yn canlyn, Gregg, pan mae'n baglu ac yn cwympo'n anymwybodol. Pan mae'n deffro mewn cyflwr breuddwydiol, mae'n canfod ei hun yng ngwlad Oz.

Roedd Andrew, a astudiodd BA Ffilm yn PDC hefyd, wedi bod yn aros am y cyfle perffaith i wneud ffilm yn seiliedig ar y stori glasurol, byth ers i'r ffilm Wicked ddod i'r sgrin fawr yn 2024.

“Mae Over the Rainbow wedi'i seilio ar isymwybod Frankie a'i bryder o ddechrau perthynas newydd - mae'r stori gyfan yn gyfochrog i bobl sy'n agored queer, a'u taith i fod yn nhw eu hunain go iawn,” meddai Andrew.

“Rwyf mor falch o'r hyn yr ydym wedi gallu ei gyflawni gyda'r ffilm hon. Daethom i fyny â'r sgript ar ôl cynnal ystafell ysgrifennu ochr yn ochr â'r sgriptiwr proffesiynol Joseph Lidster, a oedd yn broses gydweithredol wych, ac mae'r hyfforddeion wedi gallu ychwanegu eu mewnbwn creadigol i lunio'r cynhyrchiad mewn gwirionedd.”

Nid yw Andrew yn ddieithr i setiau ffilm, ar ôl cysgodi'r tîm cynhyrchu yn Wolf Studios Wales ar gyfres gyntaf His Dark Materials tra'n dal i fod yn fyfyriwr yn PDC, cyn gweithio fel Marsial Lleoliad ar yr un sioe.

Yna, dim ond wythnos cyn graddio, cynigiwyd hyfforddeiaeth i Andrew fel Cynorthwyydd Cynhyrchu ar Gyfres 2 o His Dark Materials, gan roi cipolwg amhrisiadwy iddo ar wneud y sioe ffantasi a enillodd BAFTA. Ers hynny mae Andrew wedi mynd ymlaen i weithio ar lawer o sioeau yng Nghymru gan gynnwys Sex Education, Doctor Who, Casualty, a chomedi Steve Speirs, The Tuckers.

Dywedodd Andrew: “Llwyddais i ennill cymaint o weithio ar amrywiaeth o gynyrchiadau, diolch i’r bartneriaeth rhwng PDC a Screen Alliance Wales, felly roeddwn i eisiau rhoi rhywbeth yn ôl drwy greu cyfleoedd i fyfyrwyr a graddedigion gael y droed gyntaf honno i mewn i’r diwydiant – sydd, yn bwysicaf oll, yn cael eu talu, sy’n golygu bod pobl o gefndiroedd dosbarth gweithiol yn gallu gwneud cais.

“Trwy Lights, Camera, Cymru!”, rydym wedi bod yn ffodus i gael cefnogaeth wych gan PDC, a roddodd offer sain i ni y llynedd, ac eleni cynyddodd eu cefnogaeth drwy ariannu ein lleoliadau hyfforddeion ôl-gynhyrchu, yn ogystal â Chynghrair Sgrin Cymru, a ariannodd ein hystafell awduron.

“Rydym hefyd mewn partneriaeth â Films@59, cwmni ôl-gynhyrchu a rhentu camerâu yng Nghaerdydd a Bryste, sydd wedi rhoi offer camera am y ddwy flynedd ddiwethaf ac, eleni, wedi goruchwylio ein hyfforddeion PDC, gan roi adborth rhagorol i’w tywys drwy ôl-gynhyrchu Over the Rainbow.”

Cymerodd pedwar myfyriwr o PDC hyfforddeiaethau ar gyfer y ffilm, gan gynnwys Tarik Cetin fel Golygydd All-lein, Mateo López fel Lliwiwr, Alex Howells fel Cymysgydd Dub a Dylan Livingstone fel artist Effaith Gweledol.

Mae Tarik Cetin, 21, yn fyfyriwr BA Ffilm yn ei drydedd flwyddyn o Gaerdydd. Dywedodd: “Mae’r profiad hwn wedi bod yn amhrisiadwy yn fy nysgu. Mae fy nealltwriaeth o lifau gwaith ôl-gynhyrchu wedi gwella cymaint, o’r sylw i fanylion sydd eu hangen ar gyfer parhad a chydamseru clyweledol, i gynnal cyflymder a rhythm a sicrhau bod golygfeydd yn llifo’n naturiol – mae’r cyfan wedi bod mor ddefnyddiol.

“Mae fy amser gyda Lights, Camera, Cymru! wedi rhoi hwb mawr i’m hyder ac wedi rhoi set sgiliau i mi sydd wedi fy helpu i deimlo’n well parod i weithio mewn amgylchedd stiwdio proffesiynol. Rwyf mor ddiolchgar am y cyfle.”

Mae Mateo López, 31, yn wreiddiol o Golombia ac mae’n astudio ar gyfer gradd Meistr mewn Sinematograffeg. Ychwanegodd: “Pan ddywedodd Screen Alliance Wales wrthym am y cyfle i fyfyrwyr fod yn rhan o broses ôl-gynhyrchu ffilm fer gyda Lights, Camera, Cymru, gwelais ef fel cyfle gwych i ennill profiad mewn proses a oedd yn gymharol newydd i mi.

“Cefais y rhyddid i ddefnyddio fy ngwybodaeth a’m creadigrwydd i ychwanegu at y ffilm, yn ogystal â dysgu llawer gan weithiwr proffesiynol yn y diwydiant. Roedd gradd lliw’r ffilm yn broses mor ddiddorol, ac yn brofiad gwych rwy’n siŵr y bydd yn agor drysau i mi yn y dyfodol.”