Y bardd a'r actor Connor Allen yn derbyn Doethuriaeth er Anrhydedd gan PDC

Mae Connor Allen o Gasnewydd – bardd, actor ac awdur sydd wedi ennill gwobrau – wedi derbyn Doethuriaeth er Anrhydedd gan Brifysgol De Cymru (PDC) yr wythnos hon i gydnabod ei gyfraniad i lenyddiaeth.

Magwyd cyn Fardd Plant Cymru ar stad Hammond Drive yng Nghasnewydd gyda’i fam a’i frawd iau, yn yr hyn y mae’n ei ddisgrifio fel ‘maes chwarae concrit’, ac mae’n cyfaddef ei fod y tu allan i’r ysgol yn dilyn ‘llwybr dinistriol’.

Daeth trobwynt mwyaf ei fywyd pan oedd, yn ei arddegau, wedi’i arestio a’i gyhuddo o ymosod, ac wedi osgoi dedfryd carchar o drwch blewyn. Arweiniodd hyn at fynd i'r brifysgol a graddio gyda gradd mewn actio, gan ddod yn awdur a bardd yn ddiweddarach.

Rhwng 2021 a 2023 Connor oedd yr ail berson yn unig i gymryd rôl Bardd Plant Cymru, gan helpu i rymuso plant a phobl ifanc i adrodd eu straeon unigryw eu hunain trwy farddoniaeth.

“Rwy’n brawf byw bod ail gyfleoedd yn bodoli,” meddai. “Cefais y cyfle i weddnewid fy mywyd, ac rwyf wedi gwneud fy nghenhadaeth ers hynny i ysbrydoli pobl ifanc. Mae’n bwysig eu bod yn gweld cynrychiolaeth gadarnhaol o rywun sydd yn union fel nhw.”

Mae ei brofiadau byw a’r celf y mae’n eu mwynhau yn dylanwadu’n fawr ar waith Connor, ac mae ganddo litani o gredydau ysgrifennu i’w enw, yn ogystal â chredydau actio ac ennill gwobrau. Yn 2015, cynrychiolodd Gymru yng nghystadleuaeth Monologue Slam yn Llundain, a’r llynedd cyfarfu â’r Brenin Siarl III a’r Frenhines Camilla yng Nghastell Windsor.

Yn fwyaf diweddar, dyfarnwyd Gwobr Sain Imison 2023 iddo am ei ddrama lled-hunangofiannol Making of a Monster ar BBC Radio 4, a gafodd gomisiwn theatr llawn. Cyhoeddwyd ei gasgliadau barddoniaeth cyntaf, Dominoes and Miracles, yn 2023 gan Lucent Dreaming.

Wrth dderbyn ei Ddoethuriaeth er Anrhydedd, dywedodd Connor: “Mae bod yn Ddoethur er Anrhydedd mewn Llenyddiaeth yn rhywbeth y tu hwnt i’m breuddwydion gwylltaf. Mae’n gymaint o anrhydedd cael fy nghydnabod am fy nghyfraniad i lenyddiaeth, ac mae’r ffaith bod fy ngwaith yn cael ei anrhydeddu ar y cam hwn o’m gyrfa yn anhygoel.

“Mae bod yn artist sydd wedi dod o ystâd fechan yng Nghasnewydd, i gael gyrfa yn y celfyddydau a chael yr anrhydedd hwn yn un o uchafbwyntiau mwyaf fy mywyd, ac yn un yr wyf yn ei gofleidio’n llawn fel camp anhygoel, nid yn unig. ond un sy'n golygu cymaint i lawer eraill fel fi. Mae’n dangos y gallwch gael eich cydnabod a’ch gwerthfawrogi am y cyfraniadau a wnewch i faes o’ch dewis trwy waith caled a phenderfyniad.

“Mae deall eich pŵer hynod o unigoliaeth ac unigrywiaeth yn allweddol. Nid oes unrhyw un tebyg i chi yn y byd hwn a hwnnw yn unig yw eich archbwer. Ewch trwy fywyd fel y gallwch chi yn unig; ewch ar ôl eich breuddwydion a ffugiwch eich llwybr mewn ffordd na allwch chi ond chi, oherwydd gwyrth ydych chi. Unwaith y bydd y lefel honno wedi'i datgloi mae egni a dealltwriaeth wahanol y byddwch chi'n eu cario gyda chi. Felly i'r rhai sy'n fy nilyn i – byddwch chi'ch hun; dyna yw eich anrheg, oherwydd rwyf wedi cael y wobr hon trwy fod yn fi yn ddilys."