Gwaith gan Ffotograffiaeth PDC yn cael ei ddathlu mewn llyfr newydd nodedig

Mae delweddau o gyrsiau Ffotograffiaeth Prifysgol De Cymru wedi cael eu cynnwys yn The Story So Far – llyfr newydd sy’n olrhain hanes rhyfeddol 193 mlynedd Taylor Brothers, un o argraffwyr hynaf a mwyaf dylanwadol y DU.

O bosteri llythrenwasg i rifynnau celfyddyd gain, a nifer o lyfrau lluniau ar gyfer nifer cynyddol o ffotograffwyr nodedig, mae Taylor Brothers wedi helpu i lunio ein tirwedd weledol – hyd yn oed wedi chwarae rhan wrth gefnogi’r ymdrech ryfel pan oedd gweisgfeydd mwy wedi tawelu. Mae The Story So Far yn fwy na hanes cwmni; mae’n bortread o fusnes sydd wedi’i blethu’n ddwfn i’n diwylliant creadigol.

Wedi’i gyhoeddi gan VIKA, lansiwyd The Story So Far yn swyddogol yn BOP (Books on Photography), gŵyl Ffotolyfrau flynyddol Sefydliad Martin Parr, a gynhaliwyd ym Mryste ar 11 a 12 Hydref. Mae'r ŵyl yn dwyn ynghyd grŵp eang o gyhoeddwyr llyfrau lluniau, sgyrsiau artistiaid, arddangosfeydd, lansiadau llyfrau a llofnodion.

Dywedodd Peter Bobby, arweinydd y cwrs BA Ffotograffiaeth yn PDC: “Rydym yn gwerthfawrogi’n fawr ein perthynas hirhoedlog â Taylor Brothers. Mae eu cefnogaeth hael, eu harweiniad, eu creadigrwydd a’u hamynedd sylweddol wedi hwyluso cannoedd o fyfyrwyr i gael eu cynnwys dros y blynyddoedd, ac mae llawer ohonynt wedi mynd ymlaen i greu gyrfaoedd nodedig mewn ffotograffiaeth a’r diwydiannau creadigol ehangach. Edrychwn ymlaen at barhau â’r berthynas hon am flynyddoedd lawer i ddod, gan gyflwyno print mân, dylunio a gwneud llyfrau eithriadol i’n darpar fyfyrwyr.”

Ers 2008, mae Ffotograffiaeth yn PDC wedi dathlu gwaith myfyrwyr sy’n graddio trwy gyfres o gatalogau uchelgeisiol a chwareus. Mae pob cyhoeddiad yn dogfennu cyflawniadau creadigol a chysyniadol y myfyrwyr, gan gyflwyno arferion ffotograffig amrywiol ac archwiliadau personol o themâu cyfoes.

Gan weithio mewn cydweithrediad agos ag Ian Mountjoy yn Taylor Brothers, mae pob catalog yn darparu llwyfan i ffotograffwyr sy’n dod i’r amlwg arddangos eu gwaith ac ymgysylltu â’r gymuned ffotograffig ehangach.

Mae’r teitlau’n cynnwys Epilogue, Have We Started Yet, Hole Punch, Leaving the Building, Looking for Missing Pieces a’r cyhoeddiad yn 2025, Waiting Room, a gefnogwyd yn hael hefyd gan un o gyflenwyr papur mwyaf arwyddocaol a chreadigol y DU, GF Smith.

Mae pob cyhoeddiad wedi'i gynllunio'n fanwl gan y myfyrwyr eu hunain, gan weithio mewn cydweithrediad â staff y cwrs ac yn fwy diweddar o dan lygad barcud a mentora gofalus graddedig a dylunydd Ffotograffiaeth PDC, Oliver Norcott, gan adlewyrchu unigrywiaeth pob carfan sy'n graddio. Mae'r cyhoeddiadau hyn hefyd wedi rhoi cyfleoedd i gomisiynu nifer o awduron allanol i gyfrannu testunau fframio meddylgar a phryfoclyd, gan ymateb i waith y myfyrwyr a'r cyfnod yr ydym yn byw ynddo.

Mae'r rhain yn cynnwys testunau gan Mattie Colquhoun, 2014 a 2017 (cyn-fyfyriwr Ffotograffiaeth PDC sydd wedi ysgrifennu'n helaeth ar waith Mark Fisher a chyhoeddodd Narcissus in Bloom, hanes amgen o'r hunlun yn 2023), Ben Burbridge, 2009 (awdur Photography After Capitalism), Joshua Jones, 2024 (awdur Local Fires), Emma Geliot, 2019 (Ysgrifennwr/Golygydd), Sim Panasar, 2023 (Curadur yng Nghanolfan Gelfyddydau Chapter), David Drake, 2014 (cyn Gyfarwyddwr Ffotogallery), Laura Noble, 2021 (artist amlddisgyblaethol, awdur a churadur), Molly Caenwyn, 2022 (ffotograffydd a hanesydd ffotograffig), Mark Durden, 2008 (awdur ac artist) a Lucy Smith, 2025 (awdur), ymhlith eraill.

Mae pob un hefyd yn cyflwyno heriau technolegol gwahanol. Roedd angen asgwrn cefn arddull acordion ar Have We Started Yet (2016), gyda thudalennau mewnol i'w gludo â llaw gan y myfyrwyr, yna'u sicrhau â rhwymiad elastig llydan; argraffwyd Mynd Fyny / Going Up (2018) gyda llinell ddu fel canllaw ar gyfer plygu â llaw; ac roedd yn rhaid torri pob un o'r 600 copi o Looking for Missing Pieces (2022) â llaw i greu ei siâp anarferol.

Mae'r cyhoeddiadau bob amser yn cael eu hargraffu gan ddefnyddio prosesau o ansawdd uchel, gan sicrhau atgynhyrchu delweddau'n fanwl gywir. Defnyddir deunyddiau cynaliadwy, gan gynnwys papur wedi'i ailgylchu ac ardystiedig gan FSC, yn aml i alinio ag egwyddorion ecogyfeillgar. Mae'r rhwymiadau gwydn wedi'u crefftio i wrthsefyll trin mynych, gan wneud y catalogau rhif ISBN hyn yn arteffactau swyddogaethol ac o ansawdd archifol sy'n byw am flynyddoedd lawer ar ôl i bob carfan graddio fynd i borfeydd newydd.