Ymchwilydd o PDC yn gweithio ar ddatblygu anadlydd canabis sy'n gweithio'n gyflym

Mae academydd o Brifysgol De Cymru (PDC) yn arwain prosiect ymchwil sy’n dod â phrofion anadl mariwana yn gam sylweddol fwy agos at ddefnydd yn y byd go iawn.

Ar ôl cynnal ymchwil flaenorol, mae Dr Emanuele Alves - Uwch Ddarlithydd mewn Ffarmacoleg a Thocsicoleg yn PDC a Phrif Ymchwilydd y prosiect - yn arwain rhaglen sy'n canolbwyntio ar ddatblygu dyfais gyflym, gludadwy sy'n gallu canfod, o fewn munudau o sampl anadl, y cyfansoddyn seicoweithredol sylfaenol mewn canabis, a elwir yn THC.

Mae'r gwaith yn mynd i'r afael â her ryngwladol gynyddol - sut i adnabod gyrru dan ddylanwad cyffuriau yn ddibynadwy wrth i ddefnydd o ganabis ddod yn fwy cyffredin.

Mae'r ymchwil yn adeiladu ar astudiaethau prawf o gysyniad a ddangosodd sut y gall cetris prawf wedi'u hargraffu’n 3D, ynghyd â llifynnau cemegol adweithiol lliw, ganfod canabinoidau yn yr anadl.

Gan ddefnyddio cetris arbenigol wedi'u hymgorffori â'r hyn a elwir yn llifynnau 'Fast Blue', dangosodd ymchwil y gellir adnabod cyfansoddion canabis allweddol - Delta 9 THC, CBD a CBN - trwy newidiadau lliw penodol.

Yn hollbwysig, mae'r gwaith yn tynnu sylw at bwysigrwydd gwahaniaethu rhwng THC seicoweithredol a chyfansoddion nad ydynt yn feddwol fel CBD. Mae'r gwahaniaeth hwn yn hanfodol ar gyfer lleihau canlyniadau positif ffug a sicrhau bod unrhyw brawf ochr ffordd yn y dyfodol yn gadarn yn wyddonol ac yn yn amddiffynadwy o safbwynt cyfreithiol.

“Ein nod yw datblygu teclyn sy’n gyflym, yn ddibynadwy ac yn ymarferol i’w ddefnyddio yn y byd go iawn,” meddai Dr Alves.

“Os yw gyrwyr yn deall y gellir canfod nam ar ganabis yn gyflym ac yn gywir, gallai hynny ar ei ben ei hun helpu i atal gyrru dan ddylanwad cyffuriau a gwella diogelwch ar y ffyrdd.”

Dangosodd yr astudiaeth, sy’n adeiladu ar waith a wnaeth Dr Alves cyn ymuno â PDC, dystiolaeth gynnar y gallai dadansoddi lliw wahanu cyfansoddion sy’n gysylltiedig â THC oddi wrth CBD, gan gefnogi dichonoldeb anadlydd cludadwy, cost isel, sy’n addas ar gyfer profi wrth ymyl y ffordd. Mae’r canfyddiadau’n sylfaen gref ar gyfer datblygiad yn y dyfodol, yn hytrach na chynnyrch masnachol gorffenedig.

“Er bod angen dilysu a phrofion pellach yn y byd go iawn, mae’r canlyniadau’n nodi carreg filltir bwysig yn esblygiad technoleg canfod cyffuriau, gan adlewyrchu ei gwerth posibl i blismona, diogelwch ar y ffyrdd ac iechyd y cyhoedd.” meddai Dr Alves.