Sefydliad Iechyd a Gofal Cymdeithasol Cymru

Nod y Fframwaith Aml-Broffesiynol yw cefnogi sefydliadau i ddarparu gwasanaethau cymunedol cydgysylltiedig, sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau ac sy'n seiliedig ar dystiolaeth, trwy fodel gofal aml-broffesiynol sy'n seiliedig ar le. Mae cydweithio trwy systemau gofal sy'n seiliedig ar le yn cynnig y cyfle gorau i ddiwallu anghenion cyfannol unigolion a'r boblogaeth leol. Bydd hyn yn herio rhai o'r ffiniau traddodiadol rhwng proffesiynau a rhwng gwasanaethau.  

Datblygwyd y Fframwaith Aml-broffesiynol ar gyfer Gweithio Integredig mewn partneriaeth â'r Athro Mark Llewellyn a'r Athro Carolyn Wallace gan gydweithio'n agos â chydweithwyr o'r Rhaglen Strategol ar gyfer Gofal Sylfaenol, rhan o Weithrediaeth GIG Cymru. Fe wnaethon ni helpu i adeiladu sylfaen dystiolaeth o amgylch y gwaith hwn - trwy adolygiad cwmpasu o'r llenyddiaeth ac ymarfer adeiladu consensws ar-lein - cyn ymchwil weithredu gydweithredol gydag ymarferwyr i gyd-ddylunio'r Matrics Datblygu, sef offeryn hunanasesu sy'n caniatáu i ymarferwyr leoli eu lle mewn matrics sy'n disgrifio 'sut olwg sydd ar dda'. Yn ogystal â'r offeryn, cynhyrchwyd cyfres o adnoddau wedi'u recordio i gefnogi'r dasg o roi'r dull ar waith: (2062)Matrics Datblygu ar gyfer Gweithio Aml-Broffesiynol - YouTube. 

Ariannwyd yr ymchwil gan Grant Strategol Gwirfoddoli Cymru Llywodraeth Cymru, a weinyddir gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (WCVA). Fe'i cynhaliwyd gan WIHSC mewn partneriaeth â'r Ganolfan Effeithiolrwydd Elusennol yn Ysgol Fusnes Bayes. Ffocws yr ymchwil oedd gwirfoddoli mewn cartrefi gofal preswyl i gefnogi pobl hŷn yng Nghymru.

Canfu'r adroddiad fod cartrefi gofal yn gwerthfawrogi'r rolau y mae gwirfoddolwyr yn eu chwarae yn eu lleoliadau. Yn aml, mae'r rolau hyn yn canolbwyntio ar dreulio amser o safon gyda phreswylwyr mewn ffordd nad yw bob amser yn bosibl i staff cyflogedig. Mae gwirfoddolwyr yn gwella gofal cymdeithasol trwy gynyddu ystod a dyfnder y berthnasoedd sydd ar gael i breswylwyr, yn ogystal ag ehangu ystod y gweithgareddau y gallant gymryd rhan ynddynt. Gwelsom fod rheoli a chefnogi gwirfoddolwyr yn barhaus yn cymryd cryn dipyn o amser, egni a sgiliau. Nid oedd gan sawl cartref gofal a oedd yn rhan o'r ymchwil y capasiti na'r adnoddau i wneud hyn mor effeithiol ag y byddent yn hoffi. 

Cafodd y prosiect gorffenedig hwn ei amlygu gan Rwydwaith Arloesi Cymru (RhAC) fel prosiect rhagorol a gwahoddwyd Dr Sarah Wallace i'r Senedd ar gyfer lansiad eu hadroddiad effaith. Dilynodd gwahoddiad pellach i fod yn rhan o symposiwm yn trafod y prosiect hwn a’i ganfyddiadau gan RhAC a Chydweithrediad Academaidd Plismona Cymru Gyfan.

Comisiynwyd WIHSC gan Lywodraeth Cymru i gwblhau adolygiad tystiolaeth o amrywiad o ran telerau ac amodau contractau cyflogaeth gofal cymdeithasol yng Nghymru. Mae canfyddiadau allweddol yr adroddiad yn dangos bod rhywfaint o dystiolaeth o amrywiad mewn cyflogau ac amodau o fewn a rhwng pob un o'r sectorau gofal cymdeithasol a rhyngddynt hwy a'r GIG. 

Cefnogwyd yr ymchwil gan nifer o randdeiliaid allweddol a weithredodd fel grŵp cyfeirio ar gyfer y prosiect. Roedd y rhanddeiliaid yn cynnwys Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC), Fforwm Gofal Cymru, Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (CGGC), Gofal Cymdeithasol Cymru, ADSS Cymru, UNSAIN Cymru, Addysg a Gwella Iechyd Cymru, Conffederasiwn GIG Cymru, Uwch Reolwyr Adnoddau Dynol ALlau, Uwch Weithlu'r GIG a Rheoli Datblygu Sefydliadol.  

Comisiynodd Llywodraeth Cymru bartneriaeth o academyddion ar draws pedair prifysgol yng Nghymru i ddarparu gwerthusiad o'r Ddeddf. Cynhaliwyd y gwerthusiad cenedlaethol hwn – astudiaeth IMPACT– o fis Tachwedd 2019 hyd fis Hydref 2022. Arweiniwyd yr astudiaeth gan yr Athro Mark Llewellyn, cyfarwyddwr WHISC yn PDC. Mae Adroddiad Terfynol ar ein gwaith (ar gael yn y Gymraeg a’r Saesneg, ar ffurf crynodeb ac ar gael mewn fformat Hawdd i’w Ddarllen) wedi’i gyhoeddi erbyn hyn.

Dyfarnwyd contract gwerth mwy na £1m i WIHSC i arwain gwerthusiad o Gronfa Integreiddio Rhanbarthol (RIF) Iechyd a Gofal Cymdeithasol Llywodraeth Cymru, gwerth £146 miliwn.

Mae RIF yn rhaglen ariannu pum mlynedd gyda'r nod o  sefydlu a phrif ffrydio chwe model cenedlaethol newydd o ofal integredig  i gyflawni gweledigaeth 'Cymru Iachach: cynllun hirdymor Llywodraeth Cymru ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol'. Mae darparu gofal integredig, lle mae sefydliadau a gweithwyr gofal proffesiynol wedi'u halinio, yn hanfodol i wella canlyniadau i bobl sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.  

• Lisa Griffiths – Rheolwr Gweinyddu 
• Ceri Jenkins – Ysgrifennydd Prosiectau 
• Dr Sophia Kier-Byfield - Cynorthwy-ydd Ymchwil 
• Yr Athro Mark Llewellyn – Cyfarwyddwr WIHSC ac Athro Polisi Iechyd a Gofal 
• Marina McDonald – Swyddog Ymchwil a Chymorth 
• Dr Sion Tetlow – Cynorthwyydd Ymchwil 
• Yr Athro Carolyn Wallace – Athro Gofal Integredig 
• Dr Sarah Wallace - Uwch Gymrawd Ymchwil 

Mae Alka Ahuja MBE yn Seiciatrydd Ymgynghorol Plant a Phobl Ifanc ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan ac yn arweinydd Clinigol Cenedlaethol ar gyfer Canolfan Gofal â Galluogi Technoleg Llywodraeth Cymru. Hi yw Cadeirydd etholedig Coleg Brenhinol y Seiciatryddion (RCPsych) yng Nghymru ac mae wedi dal nifer o rolau yn flaenorol yng Nghyngor Datganoledig RCPsych Cymru, gan gynnwys Cadeirydd Cyfadran Plant a Phobl Ifanc a Swyddog Ymgysylltu â'r Cyhoedd. Hi hefyd oedd is-gadeirydd cyfadran Seiciatreg Plant a Phobl Ifanc yng Ngholeg Brenhinol y Seiciatryddion tan yn ddiweddar.

Mae Alka yn Athro Gwadd ym Mhrifysgol De Cymru ac yn Athro er Anrhydedd ym Mhrifysgol Caerdydd. Ymunodd â Phrifysgol De Cymru fel Cymrawd Gwadd yn 2006 ac mae bellach yn Athro Gwadd ers 2014.

Mae ei diddordebau'n cynnwys ymchwil ansoddol, anhwylderau niwroddatblygiadol a chyd-gynhyrchu mewn gofal iechyd ac iechyd digidol. Mae hi wedi cyhoeddi mewn cyfnodolion a adolygwyd gan gymheiriaid a dyfarnwyd MBE iddi am ei gwasanaethau i'r GIG yn ystod y pandemig.

Yn y gorffennol, mae hi wedi gwneud ei hyfforddiant seiciatreg yn India ac wedi gweithio fel darlithydd ac ymchwilydd ym Mhrifysgol Mumbai. Mae ei hymchwil a'i hysgrifennu ar faterion seicogymdeithasol ymhlith plant stryd yn India wedi cael eu cydnabod yn genedlaethol ac yn rhyngwladol

Mae gan Jeremy gysylltiad hirdymor â PDC, gan fod yn Gysylltydd cyntaf WIHSC ym 1993. Mae Jeremy wedi gweithio ers dros 20 mlynedd yn y sector cyhoeddus, yn bennaf ym maes iechyd, mewn rolau a oedd yn amrywio o reoli ysbytai i gynllunio strategol ar gyfer GIG Cymru. Rhoddodd hyn fewnwelediad dwfn iddo i sut mae'r sector cyhoeddus yn gweithio a'r heriau y mae rheolwyr ar bob lefel yn eu hwynebu. Yn ogystal, treuliodd Jeremy 19 mlynedd yn y sector preifat ledled y DU ac Ewrop mewn rolau a oedd yn uniongyrchol gysylltiedig â gofal iechyd. Rhoddodd y profiad hwn bersbectif ehangach i Jeremy ar ddarparu gwasanaethau gan roi cipolwg amhrisiadwy ar sut y gall gwahanol sectorau gydweithio. Mae gan Jeremy brofiad yn y sector academaidd hefyd, fel darlithydd ac arholwr allanol. Yn fwy diweddar, mae wedi gweithio mewn partneriaeth â'r byd academaidd mewn prosiectau ymchwil a datblygu ar gyfer y diwydiant fferyllol. Mae hefyd yn cyflwyno darlithoedd i PDC.

Mae gan Tony bron i 40 mlynedd o brofiad mewn llywodraeth leol, yn gyntaf gyda chyn Awdurdod Addysg Sir Forgannwg cyn symud i Wasanaethau Cymdeithasol gyda Chyngor Sir Forgannwg Ganol. Daeth yn gyfarwyddwr gyda Phen-y-bont ar Ogwr ym 1999 lle rheolodd yr ystod lawn o wasanaethau gofal cymdeithasol a thai. Roedd yn gyfrifol am arwain rhaglen drawsnewid y Cyngor.

Mae Tony yn gyn-gynghorydd polisi i Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ar faterion Gwasanaethau Cymdeithasol a diogelwch cymunedol ac roedd yn llefarydd ar faterion y gweithlu ar gyfer ADSS Cymru. O ganlyniad i'w sgiliau cyfathrebu, roedd yn aml yn gwneud sylwadau ar faterion gofal cymdeithasol ar y radio, y teledu a chyfnodolion cenedlaethol. Chwaraeodd ran bwysig hefyd wrth ymateb i'r cyhoeddusrwydd byd-eang a ddeilliodd o farwolaethau cynamserol nifer o bobl ifanc yn ardal Pen-y-bont ar Ogwr yn 2008.

Mae wedi bod yn aelod o nifer o gyrff cenedlaethol, gan gynnwys Cyngor Gofal Cymru lle bu’n cadeirio Pwyllgor Datblygu’r Gweithlu. Roedd yn Aelod o Fwrdd Cynghrair y DU (Cyngor Sgiliau Sector ar gyfer Gofal a Datblygu). Yn fwyaf diweddar roedd yn aelod o Banel Cynghori Llywodraeth Cynulliad Cymru ar Gamddefnyddio Sylweddau ac mae wedi ymarfer fel hyfforddwr gweithredol a mentor.

Mae uchafbwyntiau gyrfa Tony yn cynnwys arwain yn llwyddiannus y trosglwyddiad stoc tai gwirfoddol ar raddfa lawn cyntaf yng Nghymru a bod yn awdur 'Gwaith Cymdeithasol yng Nghymru: Proffesiwn i'w Werthfawrogi', prosiect ymchwil mawr ar recriwtio a chadw gweithwyr cymdeithasol a ddaeth i gael ei alw'n gyffredinol yn 'Adroddiad Garthwaite'. Yn ddiweddar, cynhyrchodd ganllawiau newydd ar gyfer awdurdodau lleol yng Nghymru ar gydweithio a llywodraethu mewn gwasanaethau cymdeithasol.   

Mae Marcus Longley yn Athro Emeritws Polisi Iechyd Cymhwysol ym Mhrifysgol De Cymru. Cafodd ei addysg ym mhrifysgolion Rhydychen, Caerdydd a Bryste, a gweithiodd yn y GIG am 14 mlynedd, mewn amrywiaeth o swyddi rheoli a chynllunio ac am ddwy flynedd gyda Fforwm Cynllunio Iechyd Cymru, cyn ymuno â PDC ym 1995. Mae ei ddiddordebau cyfredol yn cynnwys ymglymiad y cyhoedd a chleientiaid/cleifion wrth lunio polisi a darparu gwasanaethau; gweithio integredig ar draws gwasanaethau cyhoeddus; a nifer o agweddau ar ailddylunio gwasanaethau.

Mae wedi arwain nifer o astudiaethau o wahanol agweddau ar ddarpariaeth iechyd a gofal cymdeithasol, gan gynnwys adolygiadau diweddar o Gynghorau Iechyd Cymunedol yng Nghymru, a darpariaeth gofal iechyd ar draws cefn gwlad Canolbarth Cymru. Mae wedi bod yn Ymgynghorydd Arbenigol i Bwyllgor Materion Cymreig Tŷ’r Cyffredin a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, wedi gwasanaethu fel Ymgynghorydd i Gymdeithas Fferyllol Frenhinol Prydain Fawr am flynyddoedd lawer ac roedd yn aelod o Fwrdd Hunanofal Llywodraeth Cymru. Fe’i etholwyd yn Gymrawd Cyfadran Iechyd y Cyhoedd Colegau Brenhinol y Meddygon yn 2008. Mae wedi bod yn aelod o Gomisiwn Bevan, y corff sy’n cynghori’r Gweinidog Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Nghymru ac mae bellach yn gwasanaethu fel Ymgynghorydd Arbenigol. Mae hefyd yn Bartner Arweiniol i Gymru, Arsyllfa Ewropeaidd ar Systemau a Pholisïau Iechyd/Cronfa’r Brenin. Yn 2013 fe’i penodwyd yn Is-gadeirydd Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro ac mae hefyd bellach yn gwasanaethu fel Aelod Annibynnol ar Gyd-bwyllgor Pwyllgor Gwasanaethau Iechyd Arbenigol Cymru.

Mae gyrfa Margaret mewn gwasanaethau cyhoeddus wedi ymestyn dros lywodraeth leol a chenedlaethol. Gan ddechrau mewn gwasanaethau preswyl i blant, mae ganddi brofiad sylweddol o bolisi ac arweinyddiaeth ar draws ystod o rolau mewn polisi cyhoeddus yn enwedig mewn gofal cymdeithasol gan gynnwys datblygu a hyfforddi staff, gwella gwasanaethau a rheoleiddio ac arolygu gwasanaethau. Mae ganddi brofiad o ddatblygu polisi a deddfwriaeth iechyd a gwasanaethau cymdeithasol a'i weithrediad strategol a gweithredol trwy bartneriaeth a chydgynhyrchu gydag amrywiaeth o randdeiliaid gan gynnwys pobl sy'n defnyddio gwasanaethau a'u gofalwyr. Mae hyn yn cynnwys arwain y rhaglen weithredu ar gyfer Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru). Mae Margaret yn cadeirio Panel Cynghori Oedolion Comisiynydd Plant Cymru ac mae'n aelod o Fwrdd Gofal a Chymorth Pobl.

Hyfforddodd Jonathan yn Ysgol Feddygaeth Genedlaethol Cymru yng Nghaerdydd, gan gymhwyso ym 1979. Ar ôl blwyddyn fel Uwch-swyddog Preswyl  ymchwil mewn meddygaeth geriatreg, symudodd i Ferthyr Tudful yng Nghymoedd De Cymru i hyfforddi ar gyfer Ymarfer Cyffredinol. Roedd yn Feddyg Teulu ym Merthyr o 1984 i 2015 pan ymddeolodd o waith clinigol gweithredol.

Mae wedi bod yn Gadeirydd Grŵp Archwilio Gofal Sylfaenol Bro Taf ers ei sefydlu ym 1996. Roedd yn Uwch Ymgynghorydd Clinigol ar gyfer Ansawdd Gofal Sylfaenol, is-adran Iechyd Cyhoeddus Cymru o 2000 i 2016 yn cynghori'r Llywodraeth ynghylch perfformiad a Mesurau Canlyniad. Mae wedi bod yn Athro Allanol Gofal Sylfaenol yn Ysgol y Gwyddorau Gofal, Prifysgol De Cymru ers mis Hydref 1997 ac mae wedi gweithio gyda  WIHSC  ar nifer o brosiectau.

Mae ei ddiddordebau ymchwil yn cynnwys iselder ôl-enedigol, ansawdd ac effeithiolrwydd clinigol (gyda chyfeiriad arbennig at glefyd y siwgr a chlefyd coronaidd y galon), strategaethau datblygu gofal sylfaenol (yn enwedig mewn cymunedau sy'n profi amddifadedd economaidd-gymdeithasol), yr ymgynghoriad fel profiad trawsddiwylliannol a dysgu amlddisgyblaethol mewn gofal sylfaenol.

Treuliodd Morton Warner hanner cyntaf ei fywyd proffesiynol hyd at 1983 yng Nghanada lle bu'n Gyfarwyddwr y Rhaglen Graddedig mewn Cynllunio Gwasanaethau Iechyd ym Mhrifysgol British Columbia. Ar ôl hyn bu gydag United Medical Enterprises yn y DU, a Sefydliad Iechyd y Byd yn Swyddfa Ranbarthol y Caribî.

Yna bu Morton yn gweithio yn y  GIG  o 1987 ac roedd yn Gyfarwyddwr Gweithredol Fforwm Cynllunio Iechyd Cymru o 1989 hyd 1995, pan gafodd ei benodi i Brifysgol Morganwg yn Gyfarwyddwr Sefydliad Iechyd a Gofal Cymdeithasol Cymru hyd at fis Ebrill 2008 pan ymddeolodd.

Mae ei ddiddordebau ymchwil yn cynnwys: datblygu sefydliadau a rhwydweithiau rhithwir mewn gwasanaethau iechyd a chymdeithasol fel cymorth i integreiddio gwasanaethau; cynyddu effeithiolrwydd wrth gysylltu polisi ag ymarfer; ac astudiaeth systematig o amnewid ym meysydd technoleg, y gweithlu a lleoliad gofal fel mecanwaith ar gyfer hyrwyddo effeithlonrwydd wrth gyflwyno.

Mae ganddo PhD mewn Cymdeithaseg Feddygol o Brifysgol Cymru ac mae'n Gymrawd Cyfadran Meddygaeth Iechyd Cyhoeddus Coleg Brenhinol y Meddygon. Mae wedi awduro neu gyd-awduro wyth llyfr a dros gant o bapurau. 

Mae Richard Williams yn cyfarwyddo'r Prosiect Seicogymdeithasol ac Iechyd Meddwl ar gyfer Cyfadran Gofal Cyn-Ysbyty Coleg Brenhinol Llawfeddygon Caeredin. Bu'n seiciatrydd plant a phobl ifanc am 38 mlynedd cyn ymddeol o'r GIG. Diddordeb Richard yw gwydnwch seigoymdeithasol. Arweiniodd dîm rhyngwladol o olygyddion i gyhoeddi'r llyfr Social Scaffolding ym mis Gorffennaf 2019. Mae ei ymchwil gyfredol yn ymwneud â gofalu'n well am staff gwasanaethau gofal iechyd. Mae'n aelod o'r tîm sy'n ymchwilio i effeithiau hirdymor bomio Manceinion yn 2017. Mae'n cynghori llywodraethau a sefydliadau proffesiynol ar reoli agweddau seigoymdeithasol argyfyngau, trychinebau a digwyddiadau mawr ac yn addysgu myfyrwyr ôl-raddedig.

Gareth Cooke, PhD (Portffolio)
Gwyddoniaeth Weithredu Comisiynu a Gweithredu Gwasanaethau Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Leanne Hadley, PhD 
Beth sy'n bwysig i mi pan fyddaf yn talu am ofal? Astudiaeth Dementia Madeline.

Katrina Whale, PhD 
Camfanteisio Troseddol ar Blant - Archwiliad o brofiadau'r System Cyfiawnder Ieuenctid ar gyfer Dioddefwr Camfanteisio Troseddol ar Blant.

Paul Twose, PhD (Portffolio) 
Rôl, staffio ac effaith gweithwyr proffesiynol therapi sy'n gweithio mewn gofal critigol.

Xela Dafauce Bouzo, PhD (Portffolio) 
Archwilio Methodoleg Realistig ar gyfer Cyfranogiad y Cyhoedd a Chynnwys Rhanddeiliaid mewn Gwneud Penderfyniadau Iechyd a Llywodraeth Leol

Jonathan Prescott, MRes 
Tuag at berthnasoedd agos a theuluol iach: 'beth sy'n bwysig' a lles ymhlith oedolion a gofalwyr sy'n derbyn gofal.

Diana Fologea, PhD 
Rhaglen Ysbrydoliaeth Teuluoedd: Gwerthusiad o'r Prosiect Peilot a Gynhaliwyd yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru i Gefnogi Teuluoedd yr Effeithir arnynt gan Drais Domestig sydd wedi Dewis Aros Gyda'i Gilydd.

Maria Rogers, MPhil / PhD 
Ymchwilio i Gelfyddyd ar Bresgripsiwn yng Nghymru: Sut i Gyflawni Ffactorau Llwyddiant Hanfodol ar gyfer Cynaliadwyedd.

Judith Radford, MPhil / PhD 
Archwiliad o hunaniaeth ar wydnwch a phrofiad myfyrwyr mewn myfyrwyr nyrsio oedolion israddedig.

Samantha Pywell, PhD (Portffolio) 
Addysgu cynhwysol ac effeithiol o ragnodi cymdeithasol mewn addysg uwch: cyd-gynhyrchu cwricwla.

Amrit Takhar, DPsych Seicoleg Cwnsela  
Archwilio profiadau cynhwysiant cymdeithasol Ceiswyr Lloches a Ffoaduriaid (ASR) yng Nghymru, a'r rhwystrau iddo: astudiaeth dull cymysg.