Cipio ‘calon ac enaid’ bywyd cymunedol yng nghymoedd y Rhondda

Mae’r ffotograffydd Robin Chaddah-Duke – graddedig Ffotograffiaeth Ddogfennol o Brifysgol De Cymru – wedi creu cyfres o bortreadau sy’n cipio bywyd bob dydd yng nghymoedd y Rhondda, fel rhan o brosiect unigryw i ddathlu pwysigrwydd cymuned yn yr ardal.

Mae delweddau Robin, a fydd ar ddangos mewn gorsafoedd rheilffordd o Bontypridd i Dreorci, wedi’u hysbrydoli gan y prosiect Station to Station – cydweithrediad rhwng PDC, Cyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf a Thrafnidiaeth Cymru – sy’n dogfennu pwysigrwydd mannau cymdeithasol a chymunedol ledled cymoedd De Cymru.

Ar ôl cymryd rhan yn Station to Station fel myfyriwr bob blwyddyn ers ei sefydlu yn 2020, dychwelodd Robin i PDC fel mentor eleni, gan gefnogi myfyrwyr presennol i gynhyrchu eu gwaith eu hunain.

“Mwynheais y rhyngweithio ar y stryd; cwrdd â phobl a gallu adrodd eu straeon trwy ffotograffau,” meddai Robin, 24, a raddiodd o PDC yn 2023.

“Rwy’n caru’r digymelldeb sy’n dod gyda siarad â phobl, clywed yr hyn sydd ganddyn nhw i’w ddweud ac yna dilyn gair y cymoedd. Mae Station to Station yn ffordd wych o ddal y gemau llwyr hynny o fywyd cymunedol.”

Yn ystod y prosiect, treuliodd Robin amser mewn ysgolion, siopau annibynnol, canolfannau cymunedol, neuaddau bingo a chlybiau chwaraeon, gan ganolbwyntio ar yr effaith y gallai toriadau cyllid a chau posibl ei chael ar y gwasanaethau a ddefnyddir gan gymunedau ledled y Rhondda.

Bydd yr arddangosfa’n cael ei dangos fel rhan o Ŵyl Gelfyddydau’r Rhondda – digwyddiad blynyddol sy’n dathlu diwylliant Cymru a’r celfyddydau yn y cymoedd. Yn digwydd o 10 i 12 Gorffennaf yn Nhreorci, mae’r ŵyl yn dod ag artistiaid a phobl greadigol lleol ynghyd ochr yn ochr â rhai o dalent artistig fwyaf cyffrous Cymru, ar gyfer rhaglen lawn o berfformiadau, arddangosfeydd, gweithdai a digwyddiadau.

Cydweithiodd Gemma Dobbs, Cynorthwyydd Celfyddydau ac Ymgysylltu Cymunedol Rhondda Cynon Taf, â Robin ar yr arddangosfa. Dywedodd: “Mae wedi bod yn bleser gweithio gyda Robin yn ystod ei gyfnod fel Ffotograffydd Preswyl gyda Gwasanaeth Celfyddydau Cyngor Rhondda Cynon Taf. Fe wnaethon ni gydweithio i archwilio ystod eang o gymunedau ledled Rhondda Cynon Taf, gan gynnwys rhai o rannau mwy anghysbell a llai amlwg y Cymoedd, gan sicrhau eu bod yn cael eu cynrychioli a’u dathlu.

“Mae gwaith Robin yn dal cyfoeth ac amrywiaeth bywyd ar draws y cymoedd, gan gynnig portread gonest a chymhellol o’r ardal a’i phobl, gan amlygu bywyd bob dydd, cymeriad a chymuned ar draws Rhondda Cynon Taf.”

Ychwanegodd Emilly Bull, Cynhyrchydd Creadigol Gŵyl Gelfyddydau Rhondda: “Rydym ni yng Ngŵyl Gelfyddydau Rhondda wrth ein bodd yn cynnwys gwaith Robin mewn arddangosfa gyffrous mewn naw gorsaf rhwng Pontypridd a Threorci fel rhan o raglen yr ŵyl.

“Ynghyd â thocynnau trên rhatach drwy gydol yr wythnos gan Trafnidiaeth Cymru, mae’r arddangosfa’n ymgysylltu â chymunedau ehangach ac yn creu taith greadigol i fynychwyr yr ŵyl sy’n defnyddio’r trenau. Ddydd Sadwrn 11 Gorffennaf, o 1pm i 4pm, bydd Robin yn cynnal gweithdy ffotograffiaeth i deuluoedd, lle bydd yn mynd â phobl ar daith fer o amgylch yr arddangosfa ac yn rhannu gyda nhw sut mae wedi dal calon ac enaid y cymoedd.”