Charlene Cross

Cyflwynais fy nhraethawd ymchwil ddiwedd mis Gorffennaf 2024. Er i mi deimlo cyffro a rhyddhad ar ôl cyrraedd y garreg filltir hon, nid oedd fy nhaith PhD yn gyflawn. Pan ofynnodd ffrindiau ystyrlon imi ‘beth sydd nesaf?’ cefais ateb parod: fy viva!

Gorffwyswch

Oherwydd roedd fy viva wedi'i drefnu ar gyfer mis Hydref, roedd gen i ddigon o amser i roi pellter hanfodol rhyngof i a fy ngwaith. Er efallai na fyddwch yn sylweddoli ar y dechrau, gall gorffen eich PhD fod yn flinedig. Yn ystod yr wythnosau cyntaf, rhoddais ganiatâd i fi fy hun ymlacio. Cefais foreau araf gyda'r cathod heb euogrwydd, dechreuais batrwm pwyth croes newydd, a thynnais y llwch oddi ar fy mheiriant gwnïo i ddechrau ar wisg Calan Gaeaf yn gynnar.

Peidiwch â darllen eich traethawd ymchwil

Yn eironig, y cyngor gorau y gallaf ei roi i ymgeiswyr sy'n disgwyl eu viva yw osgoi darllen eu traethawd ymchwil am fis. Cadarnhawyd bod y dacteg baratoadol hon yn effeithiol gan sawl person rwy'n eu hadnabod sy'n meddu ar PhD. Y rheswm yw, mae'n amhosibl rhoi'r gorau i feddwl am eich PhD. Trwy osgoi'r ysgrif ffisegol rydych yn cael eich gorfodi i ddibynnu ar eich cof, gan syntheseiddio'r deunydd mewn ffordd sy'n reddfol i chi. Mae hyn yn eich helpu i fireinio'ch dadleuon, a fydd yn trosi'n hyder yn y viva pan ofynnir i chi ymhelaethu ar y syniadau yn eich testun.

Siaradwch amdani

Er fy mod yn credu bod peidio â darllen fy ngwaith yn ddefnyddiol iawn, roeddwn hefyd yn cymryd rhan mewn dulliau rhagweithiol o baratoi tuag at y viva. Ym mis Medi, cefais ffug viva un awr o hyd ar y campws. Ar wahân i ail-greu fformat yr arholiad, roedd y profiad hwn yn werthfawr ar gyfer datrys materion ymarferol. Rhoddodd y ffug viva gyfle i mi roi cynnig ar ddefnyddio fy ngliniadur yn hytrach na chopi caled o fy nhraethawd, a chadarnhaodd hyn y byddwn yn fwy cyfforddus yn argraffu copi caled ar gyfer y peth go iawn.

Newidiwch y fformat

Byddwn i'n argymell cael ffug viva. Os nad yw hyn yn bosibl, gallech greu cyflwyniad byr ar gyfer agwedd ar eich traethawd ymchwil ac ymarfer gan gyflwyno eich syniadau ysgrifenedig fel cyflwyniad llafar. Dros yr haf fe wnaeth fy ngoruchwyliwr fy annog i wneud cais i gyflwyno mewn cynhadledd. Defnyddiais fy nhestun PhD fel gwerslyfr, gan droi at adrannau penodol i baratoi crynodeb. Pan dderbyniwyd fy nghrynodeb, roedd paratoi i siarad â chynulleidfa newydd hefyd yn fy helpu yn fy viva.

Torrwch hi’n ddarnau llai

Erbyn diwrnod y viva, byddwch chi'n gwybod eich deunydd. Ailymwelais â'r ysgrif bythefnos cyn y viva, gan ddilyn cyngor Pat Thomson a'i darllen fel arholwr. Yn hytrach na’i darllen o glawr i glawr, canolbwyntiais ar y meysydd blaenoriaeth yn gyntaf. Defnyddiais Read aloud Microsoft Word i wrando ar fy nhraethawd ymchwil. Roedd clywed y testun yn fy helpu i adnabod gwallau ni sylwais arnynt, fel gwallau teipio lle cafodd gair ei sillafu'n gywir ond ei fod yn anghywir o fewn y cyd-destun (e.e. resit a resist). Roedd newid y cyfrwng yn fy ngalluogi i ymlacio drwy gymryd rhan mewn gweithgareddau eraill wrth roi proc i fy nghof. Y noson cyn fy viva, roeddwn yn adeiladu castell Lego wrth wrando ar fy PhD fel podlediad.

Y diwrnod mawr

I mi, rhan anoddaf y viva oedd yr aros. Hyd nes i mi wybod a oedd y gwaith wedi pasio neu a oedd angen cywiriadau mawr arno, roeddwn i'n teimlo fy mod i mewn limbo. Un ffordd o reoli'r ansicrwydd hwn yw canolbwyntio ar y pethau sydd o fewn eich rheolaeth. Fel y gwnaeth fy nghadeirydd annibynnol fy atgoffa: dyma eich viva chi. Gallwch ofyn am viva hybrid neu ar-lein os yw hynny'n well i chi, ond dewisais arholiad wyneb yn wyneb.

O ran logisteg, parodd y viva ddwy awr gyda seibiant gorffwys yn y canol. Cefais fy arholi ar bedair pennod gyntaf fy nhraethawd ymchwil, gan gynnwys fy methodoleg cyn yr egwyl, a chanolbwyntiodd yr ail hanner ar fy mhenodau data. Roedd fy ngoruchwylwyr yn bresennol am gefnogaeth foesol, ac arhosais gyda nhw wrth i’r arholwyr gyd-drafod. Roeddwn wrth fy modd yn clywed 'llongyfarchiadau, Doctor!' pan ddychwelais i'r ystafell, ac argymhellodd yr arholwyr a'r goruchwylwyr gyfnodolion addas i'w hystyried ar gyfer cyhoeddiadau yn y dyfodol.

Cyffyrddiadau olaf

Roedd y mân gywiriadau y gofynnwyd i mi eu gwneud yn debyg i 'roedden ni'n hoffi'r hyn a ddywedoch chi yn y viva, ond nid yw yn y ddogfen ysgrifenedig. Ychwanegwch baragraff, os gwelwch yn dda.’ Mae'n werth nodi mai dim ond y cywiriadau lleiaf sydd eu hangen ar eich arholwyr y dylech eu gwneud. Er efallai eich bod wedi gwella fel ysgrifennwr ers cyflwyno'r traethawd ymchwil, mae angen i chi wybod pryd i stopio a symud ymlaen - neu byddwch yn mentro ail viva!

Ar ôl i'r newidiadau gael eu cymeradwyo, byddwch yn cyflwyno e-gopi o'ch traethawd ymchwil ar gyfer storfa SHURA. Wrth aros am eich viva, gallwch gadarnhau bod gennych ganiatâd i gyhoeddi unrhyw ddeunydd trydydd parti yn eich traethawd ymchwil. Ar ôl cwblhau'r cam olaf hwn, rydych chi nawr yn barod i raddio! O ran yr hyn sy'n dod nesaf, rhoddodd fy mhartner lyfr hyfryd imi, 'You Don't Have a Dream', gan Tim Minchin. Mae llawer o waith caled yn rhan o wneud PhD. Gwnewch amser i ddathlu pob carreg filltir, gan gynnwys cyflwyno eich ysgrif a phrofi viva, ni waeth beth fo'r canlyniad. Pob lwc!