Gwneud STEM yn Cyfri: Cenhadaeth Menyw i Drosglwyddo’r Hafaliad

Gan Dr Vicki Brown, Darlithydd mewn Mathemateg, Prifysgol De Cymru

Rwyf wastad wedi bod â diddordeb mawr mewn mathemateg a datrys problemau, erioed o gofio, ac fe annogodd fy rhieni fy niddordeb yn y pwnc. Mae fy mam yn athrawes mathemateg a bues i’n mynd i ysgol benywaidd yn unig, felly, tan imi adael yr ysgol, doeddwn i ddim wir yn ymwybodol o’r diffyg cynrychiolaeth o ferched yn y meysydd STEM. Ond pan gyrhaeddais y brifysgol, dechreuais sylweddoli bod anghydbwysedd rhywiol amlwg. Nid oedd dim un o’m darlithwyr ar gyfer fy ngradd israddedig mewn mathemateg yn ferched, a lleiaf o ferched oedd wedi cofrestru ar y radd honno o’i gymharu â dynion, yn enwedig wrth i mi symud ymlaen drwy’r radd. Daeth y sylw hwn yn fwy clir i mi pan, yn ystod fy PhD, mynychais ddiwrnod ‘Merched mewn Mathemateg’ yn y Gymdeithas Mathemategol Llundain (yr ffaith bod diwrnod o’r enw ‘Merched mewn Mathemateg’ yn dangos yn glir bod anghydraddoldeb rhywiol yn y pwnc!). Yno, cyflwynwyd sgwrs a oedd yn dangos y canrannau o ferched mewn mathemateg ar wahanol gamau o’r byd academaidd. Pan gyrhaeddais y lefel o broffesor, dangoswyd bod tua dim ond 3% o broffessoresau mathemateg yn ferched (ar y pryd hwnnw). Doeddwn i ddim yn gallu credu fod y nifer mor fach!

Er hynny, rwyf wedi gwneud fy ngorau i fod yn weladwy fel menyw yn gweithio yn y meysydd STEM ac annog merched ifanc i ymgysylltu â phynciau STEM. Mae’n bwysig iawn mynd i’r afael â’r anghydbwysedd rhywiol mewn STEM, gan fy mod yn credu y gall gweithlu cynrychioliadol iawn, sy’n dod â syniadau a safbwyntiau gwahanol (yn seiliedig ar y profiadau amrywiol sydd gan bobl), wneud STEM yn gryfach yn unig.