Mae Eirini yn defnyddio ei hymchwil PhD i ysbrydoli plant drwy adrodd straeon

Mae Eirini Koutelieri yn graddio o Brifysgol De Cymru yr wythnos hon gyda PhD mewn adrodd straeon, gan ddefnyddio ei phrofiad o addysgu Saesneg i blant ysgol gynradd yng Ngwlad Groeg.

Mae ei hymchwil, sydd wedi cyfrannu at ei PhD drwy Bortffolio, yn archwilio'r defnydd o adrodd straeon i helpu i ysgogi dysgwyr ifanc rhwng 6 a 12 oed, sy'n dysgu Saesneg fel ail iaith yn yr ysgol.

Ar ôl cwblhau ei gradd Meistr, roedd Eirini eisiau parhau â'i hastudiaethau tra'n aros yng Ngwlad Groeg, lle mae hi'n fam sengl i'w dwy ferch.

Daeth o hyd i Ganolfan George Ewart Evans ar gyfer Adrodd Straeon yn PDC. a gwyddai mai dyna'r lle perffaith i ddechrau ei PhD.

“Roedd yn bwysig iawn i mi allu astudio o bell a chynnal fy holl ymchwil o gartref,” meddai Eirini. “Gan fod fy holl fywyd wedi’i leoli ar fy ynys, Naxos, a bod yn rhaid i mi weithio hefyd i ddarparu ar gyfer fy nheulu, doeddwn i ddim eisiau gadael na gohirio fy swydd addysgu, felly roedd dechrau gradd ymarferol yn ddelfrydol.

“Defnyddiais yr hyn yr oeddwn wedi gweithio arno yn yr ysgol i lywio fy nhraethawd ymchwil, yna defnyddiais ganfyddiadau fy ymchwil i wella ymhellach y prosiectau y byddwn yn eu cyflwyno i’r plant, felly roedd yn gylch adborth amhrisiadwy.”

Daeth y syniad ar gyfer ymchwil Eirini o weld rhai o’i disgyblion yn dechrau colli diddordeb mewn dysgu Saesneg trwy ddulliau addysgu traddodiadol.

“Yng Ngwlad Groeg, mae plant yn dechrau dysgu Saesneg o oedran ifanc iawn, yn bennaf mewn lleoliadau preifat ar ôl ysgol - a dyna un rheswm pam mae eu brwdfrydedd dros yr iaith yn yr ysgol yn dechrau pylu,” meddai.

“Felly dechreuais ddefnyddio straeon a mytholeg yn fy ystafell ddosbarth, a arweiniodd at brosiectau mwy ffurfiol a hyd yn oed cyhoeddi fy llyfr cyntaf - gwerslyfr i athrawon gyda syniadau ar gyfer cynlluniau gwersi ac enghreifftiau o sut mae fy ngwaith wedi datblygu sgiliau llafaredd a llythrennedd plant.

“Drwy ddefnyddio amrywiaeth o weithgareddau, gwelais newid rhyfeddol yn fy nisgyblion – roeddent yn sydyn yn llawer mwy diddorol mewn llyfrau a mytholeg, ac eisiau darllen mwy, actio’r straeon yr oeddent yn eu clywed, a hyd yn oed ysgrifennu eu chwedlau eu hunain.

“Drwy ddarparu ffyrdd amrywiol iddynt gymryd rhan, gallent ddysgu yn y ffyrdd a oedd yn gweithio orau iddynt, a gallem symud i ffwrdd o amgylchedd llym yr ystafell ddosbarth trwy roi rhyddid creadigol iddynt.

“Yn ystod fy PhD, rwyf wedi canfod, er bod athrawon yn gweithredu llawer o arferion da, fod angen eu cefnogi i ymgysylltu â dulliau addysgu arloesol ac wynebu heriau’r system addysgol, fel y gallant ysgogi eu myfyrwyr ymhellach. Mae fy nhraethawd ymchwil hefyd yn cynnwys argymhellion sy’n anelu at feithrin amgylchedd dysgu lle gall myfyrwyr fod yn fwy ymgysylltiedig a brwdfrydig.”

Ddwy flynedd ar ôl cychwyn ar ei PhD, mae Eirini yn dweud ei bod yn teimlo balchder aruthrol o raddio o PDC.

“Mae’r Brifysgol wedi bod yn gefnogol ac yn ddeallus iawn drwy gydol y broses hon – rwy’n teimlo bod fy ngoruchwylwyr a chyfarwyddwr astudiaethau gyda mi bob cam o’r ffordd,” meddai.

“Byddent yn cadw mewn cysylltiad â mi’n rheolaidd, nid yn unig o safbwynt academaidd ond i wirio fy lles hefyd. Cefais lawer o gyfleoedd hefyd i gyflwyno a siarad mewn cynadleddau, a oedd o gymorth mawr wrth wneud cysylltiadau ag academyddion eraill ac ennill profiad o rannu fy ymchwil yn ehangach.

“Roeddwn i’n ei chael hi’n heriol iawn ar adegau i gydbwyso gwaith, astudio, a bod yn fam, ond mae hyn yn rhywbeth rydw i wedi bod eisiau ei wneud erioed, ac rydw i mor falch fy mod i wedi’i gyflawni. Mae fy merched wedi fy ngweld yn mynd trwy’r daith wych hon; nhw fu fy nghefnogwyr mwyaf a’m ffynhonnell ysbrydoliaeth. Gobeithio fy mod i wedi eu hysbrydoli i fynd ar ôl eu breuddwydion hefyd!

“Rydw i wrth fy modd yn addysgu – dyma fy swydd freuddwyd. Ond wrth i mi dyfu’n hŷn, roeddwn i eisiau ymgorffori mwy o ymchwil yn fy ngwaith o ddydd i ddydd, a gobeithio y bydd fy PhD yn agor mwy o ddrysau i mi gyfuno addysgu ac ymchwil. Mae mor bwysig bod ymchwilwyr hefyd yn ymarferwyr yn yr ystafell ddosbarth, oherwydd mae ymchwil yn daith nad yw byth yn dod i ben; gallwch chi bob amser barhau i wneud gwahaniaeth.”