Grŵp Ymchwil ac Arloesi

Diwydiannau Creadigol

Wedi'i leoli yng Nghaerdydd, un o ganolbwyntiau creadigol mwyaf y DU, mae'r Grŵp Ymchwil ac Arloesi Diwydiannau Creadigol yn cynhyrchu ymchwil amlddisgyblaethol sy'n cyfoethogi diwylliant, yn sbarduno twf economaidd, yn llywio polisi, ac yn cysylltu cymunedau.

creative industries

Mae ein hymchwil amlddisgyblaethol yn cwmpasu Theatr, Cerddoriaeth, y Cyfryngau, Ffilm, Gemau, Animeiddio, Ffasiwn, a Dylunio. Mae ganddi dri maes thematig rhyngddisgyblaethol: Iechyd a Lles; Diwylliant a Threftadaeth; ac Arloesi Perfformiad, y Cyfryngau a’r Sgrin, sy'n sbarduno ymchwil effeithiol ar draws y diwydiannau creadigol.


ARBENIGEDD AC AELODAU

Mae gennym aelodaeth amrywiol gydag arbenigedd sy'n cwmpasu Theatr, Perfformio, Cerddoriaeth, y Cyfryngau, Ffilm, Gemau, Animeiddio, Ffasiwn, Dylunio a'r Cyfryngau, Technoleg Ryngweithiol a Throchol, Astudiaethau Diwylliannol ac Arloesi Sgrin.

Rydym wedi sicrhau grantiau sylweddol gan gyrff fel yr AHRC, UKRI, y Cyngor Prydeinig, Ymddiriedolaeth Leverhulme, Ymddiriedolaeth Wellcome, ac amryw o ymddiriedolaethau ac elusennau eraill, gan gefnogi prosiectau sy'n amrywio o raglenni dogfen arobryn i arddangosfeydd arloesol. Mae mentrau fel Clwstwr (Rhaglen Clwstwr ar gyfer y Diwydiannau Creadigol AHRC), Co-POWeR (UKRI), Deialogau Diwylliannol Cymreig a Chasi (Ymddiriedolaeth Leverhulme), Straeon Bawso (Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol) a Media Cymru (Cryfder mewn Lleoedd UKRI), yn tynnu sylw at ein cryfderau mewn ymchwil gydweithredol, sy'n seiliedig ar ymarfer.

Mae ein hymchwil yn bosibl oherwydd ein hethos cydweithredol o weithio gyda sefydliadau allanol. Mae aelodau'r grŵp yn bwyntiau arweinyddiaeth ac arbenigedd dibynadwy ar gyfer y diwydiannau creadigol a llunwyr polisi sy'n ceisio hyrwyddo rôl bywyd creadigol, economaidd a diwylliannol. Mae gan y Grŵp gryfderau nodedig mewn prosiectau amlddisgyblaethol sydd ag effaith sylweddol, ar draws ystod o brosiectau gan gynnwys ymchwil draddodiadol, ymchwil ymarferol, gweithgareddau datblygu ac arloesi ymchwil sy'n ymwneud â diwydiant, a gweithgareddau masnachol ac ymgynghori.

Mae'r Grŵp yn gweithredu fel cartref ymchwil cyffredinol ar gyfer tair canolfan ymchwil yn y Diwydiannau Creadigol.


EFFAITH AC YMGYSYLLTIAD

Mae ein hymchwilwyr wedi rhyngweithio â defnyddwyr ymchwil allweddol, buddiolwyr a chynulleidfaoedd, ac wedi ymgysylltu a meithrin perthynas â nhw mewn sawl ffordd i ddatblygu effaith ac ymgysylltiad: 

  • fel ysgolheigion ac ymarferwyr 
  • fel eiriolwyr dros sectorau diwylliannol a chynghorwyr i'r Llywodraeth 
  • fel hwyluswyr a galluogwyr sy'n pontio rhwng gwahanol sectorau 
  • fel artistiaid a chyfryngwyr ymwybyddiaeth ddiwylliannol 
  • fel aelodau o gonsortia diwydiant 

Yn REF2021: 

  • Mae 67% o'n heffaith ymchwil mewn Diwydiannau Creadigol yn arwain y byd (4*); 
  • Mae ein hymchwil mewn Diwydiannau Creadigol yn gydradd gyntaf yn y DU o ran effaith allan o 84 o brifysgolion - yn seiliedig ar 4* / 3* 
Cyhoeddiadau ac allbynnau ymchwil

Cyflawniadau

Hybu Polisi

Mae ein hymchwil Diwydiannau Creadigol mewn cerddoriaeth, cyfryngau, gemau a diwylliant wedi arwain at newidiadau polisi ac wedi llywio cyfeiriad polisïau Diwydiannau Creadigol a Diwylliant Llywodraeth Cymru a'r DU.

Twf y Diwydiant

Mae ein gwaith ar Glwstwr a Media Cymru wedi cefnogi cannoedd o gwmnïau gydag Ymchwil a Datblygu a Sgiliau a Hyfforddiant, gan wella eu gallu i arloesi.

Cymuned, Diwylliant a Threftadaeth

Mae Ymchwil mewn Diwydiannau Creadigol yn cefnogi cymunedau ledled Cymru a'r byd, sydd wedi cael eu gwneud yn lleiafrifol o ran hunaniaeth, diwylliant a/neu iaith.

Gwobredig

Gwobrau ffotograffiaeth mawreddog gan gynnwys Gwobr Ffotograffydd y Byd y Flwyddyn 2023 Sony, gan y myfyriwr ymchwil ôl-raddedig Edgar Martins, a Gwobr Ffotograffiaeth After Nature Ulrike Crespo 2025, gan yr Athro Cyswllt Lisa Barnard.

Hyrwyddo Cyfiawnder Cymdeithasol

Mae Ymchwil Diwydiannau Creadigol mewn Adrodd Storïau, gan gynnwys Ffilm Ddogfen, wedi helpu grwpiau cymunedol a'r trydydd sector i eiriol dros newid cymdeithasol yn y cymunedau lleol a byd-eang yr ydym yn eu gwasanaethu, a’u cefnogi.

Meysydd Ffocws yr Ymchwil

Arloesi Perfformiad, y Cyfryngau, a’r Sgrin

Mae ein Hymchwil Ymarferol mewn Perfformiad a Sgrin a gydnabyddir yn rhyngwladol yn cwmpasu arddangosfeydd, perfformiadau, ffilmiau a theatr arbrofol, gan bontio'r byd academaidd a diwydiant. Ers 2018, mae ein hymchwil wedi cael effaith sylweddol ar sector sgrin Cymru trwy brosiectau fel Clwstwr a ariennir gan AHRC a Chynulleidfa’r Dyfodol Innovate UK, gan hyrwyddo arloesedd sgrin, polisi cyfryngau a sgiliau a hyfforddiant ar gyfer y sector Diwydiannau Creadigol. Gan arwain rhaglen sgiliau a hyfforddiant Media Cymru a ariennir gan UKRI, rydym yn sefydlu Caerdydd fel canolbwynt cyfryngau fyd-eang gyda ffocws ar dwf cynaliadwy. Rydym hefyd yn arloesi technolegau cynhyrchu cyfryngau trochol ac uwch mewn celfyddydau a diwylliant, gan ddatblygu modelau Ymchwil a Datblygu newydd ac archwilio creadigrwydd, lle a hunaniaeth yn y Diwydiannau Creadigol, yn fwyaf diweddar gyda ffocws ar berfformiad a thechnoleg Ryngweithiol a throchol.

Diwydiannau Creadigol ar gyfer Iechyd, Lles, a Chyfiawnder Cymdeithasol

Mae ein hymchwil celfyddydau ac iechyd wedi sbarduno camau arloesol fel y cynadleddau Adrodd Storïau er Iechyd gyda GIG Cymru, gan adrodd storïau digidol mewn gofal iechyd i wella hyfforddiant y GIG. Rydym hefyd yn mynd i'r afael â materion cyfiawnder cymdeithasol, gan gynnwys Trais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (VAWDASV), gan weithio gyda Chymorth i Fenywod Cymru a Bawso i godi lleisiau goroeswyr a chefnogi hyfforddiant darparwyr i fod yn sail i Glasbrint VAWDASV Llywodraeth Cymru. Yn ogystal, mae ein hymchwil yn archwilio symudiad-er-lles, gan ymestyn ymhellach effaith greadigol ar iechyd a chyfiawnder cymdeithasol.

Diwydiannau Creadigol: Diwylliant, Treftadaeth, a Chymuned

Mae ein hymchwil wedi arwain at gyngor ac eiriolaeth polisi diwylliannol ar draws y Diwydiannau Creadigol, gan gynnwys ar gyfer Cerddoriaeth, Gemau, Theatr, y Cyfryngau, a Diwylliant, gydag ymchwilwyr yn cynghori llywodraethau yn rheolaidd yng Nghymru a San Steffan. Mae ymchwil mewn diwylliant a threftadaeth wedi cynnwys diogelu ieithoedd lleiafrifol a rhai mewn perygl trwy'r diwydiannau creadigol, a chydweithrediadau â chymunedau gan gynnwys Flach, Groeg Pontig, Csángó, Hwngareg; a siaradwyr Gaeleg, Gwyddeleg a Chymraeg trwy brosiect Ceangal Cwlwm ar draws sectorau diwydiant theatr a byd academaidd Cymru, Gwyddeleg a Gaeleg. Rydym yn cydweithio ag amgueddfeydd a sefydliadau treftadaeth i archwilio hanesion a hunaniaethau diwylliannol.

PROSIECTAU ALLWEDDOL

Media Cymru

Mae Media Cymru yn gonsortiwm Cronfa Cryfder mewn Lleoedd UKRI, sy'n anelu at droi Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn ganolbwynt byd-eang ar gyfer arloesi yn y cyfryngau, gyda ffocws ar dwf economaidd gwyrdd a theg. Mae tîm PDC yn arwain rhaglen Sgiliau a Hyfforddiant Media Cymru, gan uwchsgilio sector cyfryngau Cymru.

Dysgu mwy

Cyd-greu Mannau o Newid

Nod y prosiect Cyd-greu Mannau o Newid (COSC) oedd cefnogi goroeswyr cam-drin domestig a thrais trwy gynnig cyfleoedd ymgysylltu creadigol o fewn amgylchedd prifysgol cefnogol.

Dysgu mwy

O’r bocsiwr cyffredin i’r prif focsiwr: Etifeddiaethau Coll a Llafur Cudd mewn Bocsio Menywod

Mae'r ymchwil hon, a ariennir gan Ymddiriedolaeth Leverhulme, yn nodi'r astudiaeth ysgolheigaidd gyntaf o'i bath, gan ganolbwyntio ar hanes diweddar bocsio menywod ac amlygu cyfraniadau bocswyr benywaidd sy'n aml yn cael eu hanwybyddu.

Dysgu mwy

Straeon Bawso

Trawsnewid y ffyrdd y mae treftadaeth Cymru yn cael ei deall, ei chadw a'i chynrychioli, trwy gasglu, dehongli ac archifo straeon dioddefwyr Cam-drin Domestig, Trais Rhywiol, Trais ar sail Anrhydedd, Caethwasiaeth Fodern a Masnachu Pobl Ddu ac Ethnig Leiafrifol (BME) a mudwyr. Mae gan Gymru dreftadaeth gyfoethog o fewnfudo sydd ond wedi'i dogfennu'n rhannol ac mae llawer o'r straeon gan bobl y mae eu mynediad i Gymru yn fwy cymhleth ar goll o'r hanesion hyn.

Dysgu mwy

Dysgu mwy

Datblygu dull amlgyfrwng o sgiliau ymgorfforol ac archwilio eu rôl wrth wneud penderfyniadau ar gyfer pobl sy'n profi trawsnewidiadau bywyd hollbwysig, neu'n gweithio gyda chleientiaid sy'n profi hynny.

CYDWEITHREDIADAU A PHARTNERIAETHAU

Mae cydweithio wrth wraidd ymchwil i'r diwydiannau creadigol. Rydym yn gweithio'n agos gyda sefydliadau allanol i hyrwyddo creadigrwydd o fewn bywyd economaidd a diwylliannol Cymru. Mae ein hymchwilwyr yn arbenigwyr ac yn arweinwyr meddwl dibynadwy, gan ddarparu mewnwelediad ac arweiniad gwerthfawr i'r diwydiannau creadigol a llunwyr polisi. 

Mae'r partneriaethau hyn yn ein galluogi i gyflawni ymchwil drawsddisgyblaethol, effeithiol, sy'n mynd i'r afael â heriau hollbwysig mewn iechyd, diwylliant a datblygu cymunedol, gan helpu i lunio dyfodol y diwydiannau creadigol yng Nghymru a thu hwnt. 

  • 10six 
  • Amgueddfa Cymru 
  • Bawso 
  • BBC Cymru Wales 
  • Ceangal Cwlwm 
  • Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg 
  • Diverse Cymru 
  • Gorilla 
  • Media Cymru 
  • Iechyd Cyhoeddus Cymru 
  • S4C 
  • Shwsh!  
  • Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe 
  • Theatr Cymru 
  • Triongl 
  • Cynghrair Celfyddydau a Dyniaethau Cymru (WAHA) 
  • Canolfan Mileniwm Cymru 
  • Cymorth i Fenywod Cymru 

10six
Amgueddfa Cymru
Bawso
BBC Cymru Wales
Ceangal Cwlwm
Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg
Diverse Cymru
Gorilla
Media Cymru
Iechyd Cyhoeddus Cymru
S4C
Shwsh!
student-25

Gweithiwch gyda ni

Rydym yn croesawu cydweithio â diwydiant, llywodraeth, partneriaid academaidd, elusennau, a chyrff anllywodraethol i ysgogi arloesedd ac ymdrin â heriau'r byd go iawn. P'un a oes gennych ddiddordeb mewn cyd-ddatblygu atebion, archwilio cyfleoedd ariannu, neu i fod yn bartner ar brosiectau ymchwil, rydym yn agored i drafod sut y gallwn weithio gyda'n gilydd i gyflawni canlyniadau effeithiol.

Mae ein cyfleusterau helaeth yn darparu lleoliad rhagorol i gynnal prosiectau ymchwil a datblygu cydweithredol cymhwysol. Mae'r rhain yn cynnwys Llechen, ein stiwdio Cynhyrchu Cyfryngau Uwch gyda sgrin werdd 9mx5m, goleuadau deinamig, olrhain camera a rendro amser real; a Sialc, ein stiwdio Perfformiad Trochol gyda mapio taflunio 360 gradd a sain. Mae'r rhain ochr yn ochr â chyfleusterau eraill gan gynnwys dwy stiwdio deledu a ffilm, theatr 180 sedd, sgrin werdd, ystafell dal symudiadau vicon, stiwdio podledu, stiwdios recordio ac ystafell feistroli Dolby Atmos.

I ddysgu mwy neu drafod cydweithrediadau posibl, cysylltwch â'r Athro Cyswllt Rebecca Williams neu Richard Hurford.



Myfyrwyr ymchwil ôl-raddedig

Mae'r artist a'r awdur Fern Thomas yn gwneud PhD Partneriaeth Ddoethurol Gydweithredol AHRC sy'n seiliedig ar ymarfer gyda Phrifysgol De Cymru ac Amgueddfa Cymru – Perfformio Cynhanes: cynyddu ystyrlondeb casgliadau archaeoleg ar gyfer cynulleidfaoedd amgueddfeydd amrywiol. 

Fern Thomas

Addysgu wedi'i lywio gan ymchwil 

Nid yn unig mae ein darlithwyr yn arbenigwyr ond hefyd yn ymchwilwyr gweithredol sy'n arwain prosiectau ar flaen y gad yn y sectorau creadigol. Maent yn dod â'r canfyddiadau ymchwil diweddaraf i'r ystafell ddosbarth, gan gynnig mewnwelediadau byd go iawn i fyfyrwyr sy’n arloesol o ran perfformio, cyfryngau, arloesi sgrin, iechyd, lles a chyfiawnder cymdeithasol mewn ymarfer creadigol. 

Mae myfyrwyr israddedig ac ôl-raddedig yn cymryd rhan weithredol mewn prosiectau ymchwil byw, gan gydweithio â phartneriaid allweddol yn y diwydiant. Mae'r profiad ymarferol hwn yn meithrin sgiliau ymchwil sy'n cael eu gwerthfawrogi'n fawr gan gyflogwyr yn y diwydiannau creadigol. 

Mae Dr Daryl Perrins, uwch ddarlithydd mewn Ffilm a Theledu, yn cyflwyno ei ymchwil ei hun i'r ystafell ddosbarth i wella'r profiad dysgu. 

Mewn modiwlau fel Sinema a'r Cyfryngau Byd-eang, Diwylliant a Diwydiannau Creadigol yng Nghymru, mae arbenigedd Dr Perrins mewn sinema a chomedi Cymru yn darparu mewnwelediadau ffres i bynciau fel sinema ieithoedd lleiafrifol a rôl comedïau sefyllfa wrth lunio hunaniaeth ddiwylliannol. Mae ei ymchwil, gan gynnwys ‘The Cinema Has Two Tongues: The Cinema Cultures of Wales’ a ‘Now Say Something in Welsh..., Translating Gavin and Stacey’, yn ffurfio’r sylfaen ar gyfer dadleuon seminar, traethodau a phrosiectau creadigol. 

Drwy astudio gydag ymchwilwyr gweithredol, mae myfyrwyr yn ennill sgiliau gwerthfawr mewn meddwl beirniadol, ymchwil a chyfathrebu. Maent hefyd yn dysgu sut i ddefnyddio ymchwil academaidd mewn senarios byd go iawn, fel dylunio ymgyrchoedd i hyrwyddo cyfryngau Cymru. Nid yw’r dull hwn sy’n cael ei arwain gan ymchwil yn ehangu gwybodaeth yn unig - mae’n paratoi myfyrwyr ar gyfer gyrfaoedd yn y diwydiannau creadigol neu ar gyfer gradd ymchwil ôl-raddedig. 

Graddau Ymchwil Ôl-raddedig