Dyniaethau

EFFAITH

Mae ein hymchwil wedi llunio polisi Llywodraeth Cymru mewn meysydd allweddol fel dad-drefedigaethu gwybodaeth hanesyddol a hyrwyddo addysg Saesneg ar gyfer mudwyr gorfodol. Drwy archwilio arferion crefyddol Cymru ganoloesol, rydym wedi dylanwadu ar fentrau sy’n hyrwyddo twristiaeth ffydd a diogelu treftadaeth ddiwylliannol Cymru.

• Mae 79% o allbynnau ymchwil Saesneg yn flaengar neu’n rhagorol yn rhyngwladol
• Mae 50% o effaith ymchwil Saesneg yn flaengar
• Mae 78% o allbynnau ymchwil Hanes yn flaengar neu’n rhagorol yn rhyngwladol
• Mae 100% o effaith ymchwil Hanes yn flaengar neu’n rhagorol yn rhyngwladol

CYDWEITHREDIADAU A PHARTNERIAETHAU

Rydym yn cydweithio â sefydliadau diwylliannol enwog, amgueddfeydd, cymdeithasau hanesyddol, cyhoeddwyr, a rhwydweithiau academaidd i ehangu effaith ein hymchwil. Mae’r partneriaethau hyn â Llywodraeth Cymru, Amgueddfa Cymru, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, ac eraill yn ein galluogi i gryfhau cadwraeth ddiwylliannol a gyrru arloesedd yn y dyniaethau. 

Mae cydweithio ag ymarferwyr creadigol, fel awduron, artistiaid gweledol a thecstilau, a cherddorion, hefyd yn ganolog i’n gwaith, gan alluogi dulliau arloesol o ymdrin â materion cymdeithasol a diwylliannol.

Mae gan y Ganolfan Astudiaethau Rhywedd bartneriaeth hirhoedlog ag Archif Menywod Cymru, sy’n noddi Darlith Goffa Ursula Masson flynyddol ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Merched, gan hyrwyddo astudiaethau rhywedd a hanes menywod Cymru.

• Llyfrgell Genedlaethol Cymru
• Amgueddfa Cymru
• Eisteddfod Genedlaethol 
• Swyddfa Materion Cyn-filwyr (o fewn Swyddfa Gabinet y DU)
• Llywodraeth Cymru
• Cyngor Ffoaduriaid Cymru
• Archif Menywod Cymru
• Cymdeithas Llên Saesneg Cymru

Addysgu sy’n seiliedig ar ymchwil

Mae ein hymchwil yn llunio cynnwys modiwlau israddedig ac ôl-raddedig mewn Hanes a Saesneg, gan roi cyfle i fyfyrwyr ymgysylltu â dadleuon academaidd cyfredol a safbwyntiau ffres. Wedi’u haddysgu gan yr ymchwilwyr eu hunain, mae myfyrwyr yn elwa o ddysgu’n uniongyrchol gan y rhai sydd ar flaen y gad yn eu meysydd. 

Hanes

Mae rôl yr Athro Cyswllt Chris Hill fel Prif Ymchwilydd ar y prosiect a ariannwyd gan Swyddfa Gabinet y DU, ‘Hanes Llafar Cyn-filwyr Prawf Niwclear Prydain’, wedi trawsnewid profiad y myfyrwyr yn y modiwl Hanes y Rhyfel Oer. Trwy’r prosiect hwn, rydym wedi gwahodd cysylltiadau, fel ymgyrchwyr blaenllaw, myfyriwr PhD o Hiroshima, a chyn-filwyr prawf lleol o Dde Cymru, i siarad yn ein hystafell ddosbarth. Mae myfyrwyr wedi cael y cyfle i wrando ar yr arbenigwyr hyn a dysgu ganddynt. Maent hefyd yn ymgysylltu ag adnoddau a gynhyrchwyd gan yr ymchwilwyr, gan gynnwys 40 o hanesion bywyd sy’n cynnig potensial cyfoethog ar gyfer archwilio hanes gwleidyddol, cymdeithasol a milwrol. Mae’r cyfweliadau hyn yn annog myfyrwyr i ystyried nid yn unig tystiolaeth llafar a gwybodaeth hanesyddol ond hefyd ei rôl mewn hawliadau cyfreithiol ac ymholiadau cyhoeddus. Ymhell y tu hwnt i ddysgu o ymchwil arloesol yn unig, mae myfyrwyr yn cymryd rhan weithredol yn y broses ymchwil, gan ei lunio a’i lywio. Er enghraifft, fe wnaethant ddarparu adborth gwerthfawr i’r gwneuthurwyr ffilmiau yn ystod dangosiadau peilot o ffilmiau’r prosiect.

Saesneg

Mae Llenyddiaeth Gothig: Dyheadau Tywyll yn fodiwl trawsddisgyblaethol arloesol sy’n tynnu ar arbenigedd ymchwil y beirniad llenyddol yr Athro Diana Wallace a’r awdur creadigol Barrie Llewelyn. Mae’r Athro Wallace wedi cyhoeddi’n helaeth ar y Gothig, gan gynnwys ei hastudiaeth Female Gothic Histories: Gender, History and the Gothic (2013) sy’n olrhain traddodiad ffuglen hanesyddol Gothig gan awduron benywaidd o ddiwedd y ddeunawfed ganrif hyd heddiw. Mae Barrie Llewelyn yn awdur straeon byrion sydd â phrofiad helaeth o ddefnyddio ysgrifennu creadigol yn yr ystafell ddosbarth a’r gymuned i hwyluso meddwl creadigol, sgiliau iaith a lles.

Mae’r modiwl hwn yn rhoi cyfle i fyfyrwyr ddarllen a dadansoddi detholiad o destunau Gothig – gan gynnwys straeon ysbryd, ffuglen fampirod a bleidd-ddynion, Frankenstein Mary Shelley, a Sing, Unburied, Sing Jesmyn Ward. Mae myfyrwyr yn defnyddio’r ymgysylltiad testunol hwn fel man cychwyn ar gyfer ymarferion ysgrifennu creadigol a gweithdai er mwyn archwilio themâu Gothig a chonfensiynau naratif yn ymarferol. Yna gallant gynhyrchu gwaith beirniadol a chreadigol ar gyfer asesiadau, gan gynnwys traethodau, barddoniaeth, ffuglen a llyfrau ffeithiol.

Myfyrwyr ymchwil

Mae ymchwilwyr ôl-raddedig yn y Dyniaethau yn elwa o oruchwyliaeth gan arbenigwyr blaenllaw sydd ar flaen y gad yn eu meysydd yn ogystal ag amgylchedd cefnogol a meithringar. Mae gan y Grŵp enw da ers tro byd am arloesi mewn ysgrifennu creadigol gyda’r rhan fwyaf o fyfyrwyr ôl-raddedig yn mynd ymlaen i gyhoeddi ac yn aml yn ennill gwobrau mawreddog. Mae ymchwilwyr ôl-raddedig mewn Hanes yn elwa o gysylltiadau cydweithredol y pwnc, cyfranogiad mewn rhwydweithiau academaidd a phartneriaethau gydag amrywiaeth o archifau, amgueddfeydd, orielau celf, sefydliadau diwylliannol, cymdeithasau hanesyddol a sefydliadau gwirfoddol.

Mae Joanne Spearman yn fyfyriwr Meistr drwy Ymchwil yng Nghrŵp Ymchwil ac Arloesi’r Dyniaethau.